o-hydroksyatorwastatyna
O-hydroksyatorwastatyna jest jednym z głównych aktywnych metabolitów atorwastatyny, leku z grupy statyn powszechnie stosowanego w leczeniu dyslipidemii. Powstaje w wyniku działania enzymów cytochromu P450, głównie CYP3A4, na cząsteczkę macierzystą atorwastatyny w procesie metabolizmu wątrobowego.
Metabolit ten wykazuje działanie farmakologiczne podobne do związku macierzystego, przyczyniając się do około 70% aktywności inhibicyjnej wobec reduktazy HMG-CoA – kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu. O-hydroksyatorwastatyna charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania (około 14 godzin) niż atorwastatyna (około 7 godzin), co przyczynia się do wydłużonego efektu terapeutycznego leku.
W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie stężenia o-hydroksyatorwastatyny może być wykorzystywane do monitorowania compliance pacjenta, oceny metabolizmu leku oraz w badaniach interakcji lekowych. Zaburzenia metabolizmu tego związku, związane np. z polimorfizmami genetycznymi CYP3A4 lub interakcjami z innymi lekami, mogą wpływać na skuteczność terapii oraz ryzyko działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atorvox, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% względem roztworu doustnego, jednak całkowita biodostępność leku jest około 12% z powodu efektu pierwszego przejścia w błonie śluzowej przewodu pokarmowego i wątrobie. Ogólnoustrojowa aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA wynosi około 30%, co jest wyższe niż biodostępność leku, dzięki aktywnym metabolitom powstającym w wyniku metabolizmu przez cytochrom P-450 3A4. Objętość dystrybucji atorwastatyny wynosi około 381 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest bardzo silne (≥98%). Metabolity orto- i parahydroksylowe wykazują podobną aktywność farmakologiczną jak lek macierzysty, odpowiadając za około 70% całkowitej aktywności hamującej HMG-CoA w krążeniu. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast okres działania hamującego reduktazę HMG-CoA jest dłuższy i wynosi 20-30 godzin, co wynika z aktywności metabolitów. Eliminacja następuje głównie z żółcią, bez istotnej wątrobowo-jelitowej recyrkulacji.
atorwastatyna, AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P-450 3A4, działanie hipolipemizujące, efekt pierwszego przejścia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, klirens atorwastatyny, klirens żółciowy, niewydolność nerek, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pochodne hydroksylowe, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompa efluksowa, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skalowanie allometryczne, stężenie w osoczu, transporter wątrobowy, uszkodzenie wątroby poalkoholowe, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amlator 10 mg + 5 mg
Amlator to preparat zawierający atorwastatynę i amlodypinę, które wykazują odmienne profile farmakokinetyczne. Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1-2 h) i niską całkowitą biodostępnością około 12%, z wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%) oraz dużą objętością dystrybucji (~381 l). Metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% działania hamującego reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 14 h, natomiast działanie farmakodynamiczne utrzymuje się 20-30 h. Lek jest wydalany głównie z żółcią, nie wykazuje istotnej wątrobowo-jelitowej recyrkulacji i jest substratem transporterów OATP1B1/1B3 oraz pomp P-gp i BCRP. Amlodypina wchłania się dobrze (Tmax 6-12 h), z biodostępnością 64-80%, wiąże się z białkami osocza w 97,5%, a jej objętość dystrybucji wynosi około 21 l/kg. Metabolizowana jest w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, a okres półtrwania eliminacji wynosi 35-50 h, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja amlodypiny odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (60%), a 10% leku jest wydalane w postaci niezmienionej.
amlodypina, atorwastatyna, bezwzględna biodostępność, białko oporności raka piersi, biodostępność, cholesterol LDL-C, cytochrom P450 3A4, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens żółciowy, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa efluksowa, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, transporter wątrobowy, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Torvalipin 20 mg
Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem Cmax w 1-2 godziny oraz wysoką względną biodostępnością 95-99%, przy bezwzględnej biodostępności około 12%. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnych metabolitów orto- i parahydroksylowych, które odpowiadają za około 70% efektu hamowania reduktazy HMG-CoA, co wydłuża działanie farmakodynamiczne (okres półtrwania działania 20-30 h). Eliminacja następuje głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej. Transportery OATP1B1/1B3 oraz pompy efluksowe P-gp i BCRP wpływają na farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe.
ADME, atorwastatyna, BCRP, beta-oksydacja, białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, genotyp c.521TT, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, LDL-C, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skalowanie allometryczne, tabletka powlekana, transporter błonowy, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Medical Valley 10 mg
Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym z osiągnięciem Cmax w 1-2 godziny oraz wysoką biodostępność tabletek powlekanych na poziomie 95-99%, choć całkowita biodostępność wynosi około 12% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~381 L) i wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%). Metabolizm atorwastatyny odbywa się głównie przez cytochrom P-450 3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowych, które odpowiadają za około 70% ogólnej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania substancji macierzystej wynosi około 14 godzin, natomiast działanie farmakologiczne utrzymuje się 20-30 godzin dzięki obecności aktywnych metabolitów. Eliminacja następuje głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej.
białko oporności raka piersi, biodostępność, biotransformacja, cytochrom P-450 3A4, dysfunkcja nerek, efekt pierwszego przejścia, farmakologia, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hydroksylowe pochodne, inhibitor reduktazy HMG-CoA, niewydolność nerek, o-hydroksyatorwastatyna, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, polipeptydy transportujące aniony organiczne 1B1, pompa efluksowa, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, skala Child-Pugh, skalowanie allometryczne, sól wapniowa atorwastatyny, stężenie maksymalne w osoczu, transporter wątrobowy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amlator 20 mg + 10 mg
Atorwastatyna, składnik preparatu Amlator, charakteryzuje się niską biodostępnością około 12% z powodu eliminacji przedukładowej i efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Maksymalne stężenie (Cmax) osiąga w 1-2 godziny po podaniu doustnym, a jej objętość dystrybucji wynosi około 381 litrów, co wskazuje na intensywną penetrację do tkanek. Atorwastatyna wiąże się silnie z białkami osocza (≥98%) i jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% efektu hamowania reduktazy HMG-CoA, utrzymującego się 20-30 godzin mimo okresu półtrwania 14 godzin. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej. U pacjentów z niewydolnością wątroby (Child-Pugh B) obserwuje się znaczący wzrost Cmax (16-krotny) i AUC (11-krotny), co wymaga ostrożności i modyfikacji dawkowania. Polimorfizm genu SLCO1B1 (c.521CC) zwiększa ekspozycję na lek 2,4-krotnie, podnosząc ryzyko działań niepożądanych, takich jak rabdomioliza. Wiek, płeć oraz niewydolność nerek nie wpływają istotnie na skuteczność i farmakokinetykę atorwastatyny, co pozwala na stosowanie standardowego dawkowania w tych grupach.
bezwzględna biodostępność, białko oporności raka piersi, biodostępność, cytochrom P-450 3A4, efekt pierwszego przejścia, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, nadciśnienie tętnicze, o-hydroksyatorwastatyna, okres półtrwania, P-glikoproteina, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompa effluksowa, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, skalowanie allometryczne, transporter błonowy, uszkodzenie wątroby, wychwyt atorwastatyny, zastoinowa niewydolność serca