cytochrom P-450 3A4

Cytochrom P-450 3A4 (CYP3A4) to kluczowy enzym z rodziny cytochromów P-450, zlokalizowany głównie w wątrobie i jelicie cienkim. Stanowi najważniejszy izoenzym spośród wszystkich cytochromów, uczestnicząc w metabolizmie około 50% stosowanych klinicznie leków, w tym antybiotyków, leków przeciwgrzybiczych, immunosupresyjnych, przeciwnowotworowych i wielu innych grup terapeutycznych.

CYP3A4 charakteryzuje się znaczną zmiennością aktywności uwarunkowaną genetycznie oraz podatnością na indukcję lub inhibicję przez różne substancje. Induktorami enzymu są m.in. karbamazepina, rifampicyna, fenytoina i dziurawiec zwyczajny, natomiast inhibitorami – ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna czy sok grejpfrutowy. Zjawiska te leżą u podstaw wielu istotnych klinicznie interakcji lekowych.

Znajomość substratów, inhibitorów i induktorów CYP3A4 ma kluczowe znaczenie w codziennej praktyce lekarskiej, gdyż pozwala przewidywać potencjalne interakcje lekowe i dostosowywać dawkowanie. Zmniejszona aktywność enzymu prowadzi do zwiększonego stężenia leków-substratów w osoczu i potencjalnej toksyczności, natomiast zwiększona aktywność może skutkować obniżeniem skuteczności terapeutycznej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl