środek kontrastowy dożylny
Środek kontrastowy dożylny to substancja stosowana w diagnostyce obrazowej, która po wprowadzeniu do układu naczyniowego pacjenta poprawia widoczność naczyń krwionośnych i narządów wewnętrznych. Dzięki temu umożliwia lepsze uwidocznienie struktur anatomicznych oraz zmian patologicznych podczas badań takich jak tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MR) czy angiografia.
Współcześnie najczęściej stosuje się jodowe środki kontrastowe (w badaniach TK i angiografii) oraz związki gadolinu (w badaniach MR). Substancje te różnią się właściwościami fizykochemicznymi, drogami wydalania oraz profilem bezpieczeństwa. Środki jodowe dzielą się na jonowe i niejonowe, przy czym te drugie charakteryzują się mniejszą liczbą działań niepożądanych.
Podawanie środków kontrastowych dożylnie wymaga oceny funkcji nerek pacjenta (oznaczenie eGFR), ponieważ większość z nich jest wydalana przez nerki i może powodować nefropatię pokontrastową, szczególnie u osób z uprzednio upośledzoną funkcją nerek. Inne możliwe powikłania obejmują reakcje nadwrażliwości (od łagodnych po anafilaktyczne) oraz, w przypadku środków gadolinowych, nefrogenne zwłóknienie układowe u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Omniscan 0,5 mmol/ml
Omniscan (gadodiamid 0,5 mmol/ml) jest niejonowym, paramagnetycznym środkiem kontrastowym stosowanym dożylnie w diagnostyce obrazowej metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Preparat podaje się w dawce standardowej 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg mc.) u dorosłych i dzieci do 100 kg masy ciała, z maksymalną dawką 20 ml dla pacjentów powyżej 100 kg. W przypadku podejrzenia przerzutów nowotworowych do mózgu u dorosłych dopuszcza się dawkę do 0,6 ml/kg mc. (0,3 mmol/kg mc.), a w angiografii MR oraz badaniu całego ciała dawki mogą być zwiększone do 0,6 ml/kg mc. (0,3 mmol/kg mc.) w zależności od wskazań klinicznych. U niemowląt poniżej 6 miesięcy nie zaleca się badania całego ciała z podaniem kontrastu, a u dzieci poniżej 1 roku życia dawka nie powinna przekraczać 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg mc.). Podawanie środka należy poprzedzić dokładnym wywiadem, zwłaszcza w kierunku zaburzeń czynności nerek, gdyż Omniscan jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR <30 ml/min/1,73 m², ostrym uszkodzeniem nerek oraz w okołooperacyjnym okresie przeszczepienia wątroby.
angiografia MR, badanie NMR, choroba wieńcowa serca, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dawkowanie preparatu, gadodiamid, GFR, obciążenie farmakologiczne, opóźnione wzmocnienie kontrastowe, ośrodkowy układ nerwowy, ostre uszkodzenie nerek, paramagnetyczny środek kontrastowy, perfuzja mięśnia sercowego, przerzut nowotworowy do mózgu, przeszczepienie wątroby, rezonans magnetyczny, środek kontrastowy dożylny, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wlew dożylny, wzmocnienie kontrastowe, zaburzenie czynności nerek, zwężenie aorty brzusznej - Leksykon substancji czynnych
Dimeglumina gadopentetanowa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Dimeglumina gadopentetanowa, składnik aktywny Magnevist (469 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaktycznych, które mogą objawiać się zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, oddechowego lub skórnymi, a nawet prowadzić do wstrząsu. Ryzyko to jest zwiększone u pacjentów z historią reakcji na środki kontrastowe, astmą oskrzelową lub innymi alergiami. Zaleca się obserwację pacjentów przez co najmniej 30 minut po podaniu oraz zapewnienie dostępu do leków przeciwhistaminowych i adrenaliny. Reakcje opóźnione mogą wystąpić nawet po kilku dniach. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, u których ryzyko poważnych reakcji jest podwyższone i może prowadzić do zgonu.
astma oskrzelowa, dimeglumina gadopentetanowa, dysfunkcja nerek, hemodializa, Magnevist, napad drgawkowy, nerkopochodne zwłóknienie układowe, niewydolność nerek, przeszczep wątroby, reakcja idiosynkrazji, reakcja opóźniona, reakcja rzekomoanafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, środek kontrastowy dożylny, uszkodzenie nerek, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie alergiczne, zmiana wewnątrzczaszkowa