polipeptyd 1B3
Polipeptyd 1B3 (OATP1B3, SLCO1B3) to białko należące do rodziny polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP), kodowane przez gen SLCO1B3. Jest to transporter błonowy występujący głównie w hepatocytach, zlokalizowany w błonie sinusoidalnej wątroby, odpowiedzialny za wychwyt wątrobowy wielu związków endogennych i egzogennych.
OATP1B3 odgrywa kluczową rolę w transporcie leków do wątroby, gdzie podlegają metabolizmowi i eliminacji. Wśród substratów tego transportera znajdują się statyny, niektóre antybiotyki, leki przeciwnowotworowe oraz bilirubina i kwasy żółciowe. Polimorfizmy genu SLCO1B3 mogą wpływać na farmakokinetykę leków i przyczyniać się do indywidualnych różnic w odpowiedzi na terapię.
W praktyce klinicznej, znajomość funkcji OATP1B3 jest istotna przy ocenie interakcji lekowych oraz przewidywaniu potencjalnej hepatotoksyczności. Zmiany w ekspresji lub funkcji tego transportera mogą prowadzić do zaburzeń w metabolizmie wątrobowym i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania kilku leków będących substratami OATP1B3.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard 10 10 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir), mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W takich przypadkach zaleca się redukcję dawki atorwastatyny (np. nie przekraczanie 10 mg/dobę) oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podwyższają stężenia leku, co wymaga rozważenia obniżenia dawki i monitorowania. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) mogą obniżać stężenia atorwastatyny, co może wymagać dostosowania terapii. Ponadto inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie z letermowirem i cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atazanawir, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, darunawir, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, flukonazol, gemfibrozil, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens żółciowy, kolchicyna, kwas fusydowy, letermowir, lopinawir, miopatia, noretysteron, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptyd 1B1, polipeptyd 1B3, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, telitromycyna, typranawir rytonawir, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Aurovitas 40 mg
Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Całkowita biodostępność leku wynosi około 12%, co jest wynikiem intensywnego efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie, mimo wysokiej biodostępności postaci tabletki (95-99%). Lek wykazuje rozległą dystrybucję (objętość dystrybucji ~381 l) oraz bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm atorwastatyny odbywa się głównie przez cytochrom P450 3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast działanie farmakodynamiczne utrzymuje się 20-30 godzin dzięki obecności aktywnych metabolitów. Wydalanie następuje głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, biodostępność, cytochrom P-450 3A4, działanie hipolipemizujące, efekt pierwszego przejścia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klasyfikacja Child-Pugh, maksymalne stężenie w osoczu, miopatia, OATP1B1, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm SLCO1B1, polipeptyd 1B3, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, stężenie LDL-C - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Krka 10 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 oraz BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub wymaga redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie osłabiając jej efekt terapeutyczny, co wymaga monitorowania skuteczności leczenia. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie z letermowirem i cyklosporyną jest przeciwwskazane.
białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, fibrat, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy kumarynowy, miopatia, polipeptyd 1B1, polipeptyd 1B3, rabdomioliza, silny inhibitor CYP3A4, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna