Interakcje leku
Atorvastatin Krka 10 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Atorwastatyna, substancja czynna produktu leczniczego Atorvastatin Krka, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, co wynika z jej metabolizmu i transportu w organizmie. Jest ona metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz jest substratem dla białek transportowych takich jak polipeptydy 1B1 (OATP1B1) i 1B3 (OATP1B3) transportujące aniony organiczne. Metabolity atorwastatyny są również substratami OATP1B1. Ponadto, atorwastatyna jest substratem białka oporności wielolekowej 1 (MDR1) i białka oporności raka piersi (BCRP), co może wpływać na jej wchłanianie jelitowe i klirens żółciowy.¹

Wpływ inhibitorów CYP3A4 na atorwastatynę

Jednoczesne stosowanie leków hamujących aktywność CYP3A4 lub białek transportowych może prowadzić do zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem miopatii. Ryzyko to jest również podwyższone przy jednoczesnym podawaniu atorwastatyny z innymi produktami leczniczymi mogącymi wywoływać miopatię, takimi jak pochodne kwasu fibrynowego i ezetymib.²

Silne inhibitory CYP3A4 znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny. W miarę możliwości należy unikać jednoczesnego podawania silnych inhibitorów CYP3A4 takich jak:

• cyklosporyna
• telitromycyna
• klarytromycyna
• delawirdyna
• styrypentol
• leki przeciwgrzybicze azolowe (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol)
• niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HCV (np. elbaswir z grazoprewirem)
• inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir)

Jeżeli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania powyższych leków z atorwastatyną, należy rozważyć obniżenie początkowej i maksymalnej dawki atorwastatyny oraz prowadzić odpowiednią obserwację kliniczną pacjenta.³

Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem, werapamil i flukonazol) również mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu. Szczególnie w przypadku erytromycyny zaobserwowano zwiększone ryzyko miopatii przy jednoczesnym stosowaniu ze statynami. Warto zaznaczyć, że leki takie jak amiodaron i werapamil, które hamują działanie CYP3A4, mogą zwiększać narażenie na atorwastatynę, dlatego zaleca się rozważenie obniżenia dawki maksymalnej atorwastatyny oraz odpowiednią obserwację kliniczną pacjenta.⁴

Wpływ induktorów CYP3A4 na atorwastatynę

Jednoczesne podawanie atorwastatyny z induktorami cytochromu P450 3A (np. efawirenz, ryfampicyna, ziele dziurawca) może prowadzić do zmniejszania stężenia atorwastatyny w osoczu w różnym stopniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z ryfampicyną, która wykazuje podwójny mechanizm działania – indukcję cytochromu P450 3A oraz inhibicję OATP1B1 (transportera wychwytu wątrobowego). Zaleca się jednoczesne podawanie atorwastatyny z ryfampicyną, ponieważ podanie atorwastatyny po dawce ryfampicyny znacząco obniża jej stężenie w osoczu. Wpływ ryfampicyny na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest w pełni poznany, dlatego przy niemożności uniknięcia jednoczesnego podawania, należy uważnie monitorować skuteczność leczenia.⁵

Wpływ inhibitorów transportu na atorwastatynę

Inhibitory białek transportowych mogą zwiększać ekspozycję ogólnoustrojową na atorwastatynę. Cyklosporyna i letermowir są inhibitorami transporterów uczestniczących w procesie rozkładu atorwastatyny, tzn. OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, co prowadzi do zwiększonej ogólnoustrojowej ekspozycji na atorwastatynę. Wpływ zahamowania transporterów wychwytu w wątrobie na ekspozycję atorwastatyny w hepatocytach pozostaje nieznany. W przypadku niemożności uniknięcia jednoczesnego podawania, zaleca się zmniejszenie dawki oraz uważne monitorowanie skuteczności leczenia. Ważnym jest, że nie zaleca się stosowania atorwastatyny u pacjentów przyjmujących letermowir jednocześnie z cyklosporyną.⁶

Interakcje z gemfibrozylem i pochodnymi kwasu fibrynowego

Stosowanie fibratów w monoterapii może powodować działania niepożądane związane z mięśniami, w tym rabdomiolizę. Ryzyko to zwiększa się przy jednoczesnym podawaniu pochodnych kwasu fibrynowego i atorwastatyny. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest konieczne, należy zastosować najniższą skuteczną dawkę atorwastatyny i odpowiednio monitorować pacjenta.⁷

Interakcje z ezetymibem

Monoterapia ezetymibem może powodować działania niepożądane związane z mięśniami, w tym rabdomiolizę. Ryzyko takich zdarzeń może wzrosnąć przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu z atorwastatyną, dlatego zaleca się odpowiednią obserwację kliniczną pacjentów.⁸

Interakcje z kolestypolem

Przy jednoczesnym podawaniu kolestypolu z atorwastatyną obserwowano zmniejszenie stężenia atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu (proporcja stężenia atorwastatyny: 0,74). Jednak efekt terapeutyczny dotyczący lipidów był większy przy jednoczesnym podawaniu obu leków niż w przypadku monoterapii każdym z nich.⁹

Interakcje z kwasem fusydowym

Jednoczesne stosowanie kwasu fusydowego ogólnoustrojowo ze statynami, w tym z atorwastatyną, może zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji (farmakodynamiczny, farmakokinetyczny czy o charakterze mieszanym) nie został do końca poznany. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym śmiertelnych) u pacjentów leczonych takim skojarzeniem. U pacjentów, u których podawanie ogólnoustrojowego kwasu fusydowego jest konieczne, należy przerwać leczenie atorwastatyną na czas kuracji kwasem fusydowym.¹⁰

Interakcje z kolchicyną

Pomimo braku przeprowadzonych badań interakcji między kolchicyną i atorwastatyną, podczas jednoczesnego stosowania odnotowano przypadki miopatii. Z tego względu zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania atorwastatyny w skojarzeniu z kolchicyną.¹¹

Wpływ atorwastatyny na inne jednocześnie stosowane leki

Digoksyna: Podczas jednoczesnego podawania dawek wielokrotnych digoksyny i 10 mg atorwastatyny zaobserwowano niewielkie zwiększenie stężenia digoksyny w stanie stacjonarnym. Pacjenci przyjmujący digoksynę powinni być odpowiednio monitorowani.¹²

Doustne leki antykoncepcyjne: Jednoczesne podawanie atorwastatyny i doustnych leków antykoncepcyjnych powoduje zwiększenie stężenia noretyndronu i etynyloestradiolu w osoczu.¹³

Warfaryna: Badania kliniczne pacjentów przewlekle leczonych warfaryną wykazały, że jednoczesne podawanie dobowej dawki 80 mg atorwastatyny z warfaryną może powodować niewielkie skrócenie (o ok. 1,7 sekundy) czasu protrombinowego w pierwszych 4 dniach dawkowania. Czas protrombinowy powraca do normy w ciągu 15 dni leczenia atorwastatyną. Pomimo rzadkiego występowania klinicznie istotnych interakcji z lekami przeciwzakrzepowymi, zaleca się pomiar czasu protrombinowego przed rozpoczęciem podawania atorwastatyny u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryn oraz powtarzanie badania odpowiednio często w początkowej fazie leczenia. Po stwierdzeniu stabilizacji czasu protrombinowego, badanie należy przeprowadzać ze zwykłą częstością zalecaną dla pacjentów przyjmujących kumaryny. W przypadku zmiany dawki lub odstawienia atorwastatyny należy powtórzyć to samo postępowanie.¹⁴

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Badania interakcji lekowych zostały przeprowadzone tylko u pacjentów dorosłych. Zakres interakcji u dzieci i młodzieży nie jest w pełni poznany. Podczas stosowania atorwastatyny u dzieci i młodzieży należy uwzględnić interakcje występujące u dorosłych oraz zachować odpowiednią ostrożność.¹⁵

Interakcje atorwastatyny z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii atorwastatyną wymaga szczególnej uwagi, ponieważ zarówno alkohol, jak i atorwastatyna są metabolizowane w wątrobie. Jednoczesne przyjmowanie alkoholu z atorwastatyną może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby i wystąpienia działań niepożądanych.

Alkohol może:

• Zwiększać obciążenie wątroby i nasilać hepatotoksyczność
• Wpływać na metabolizm atorwastatyny poprzez modulację aktywności enzymów cytochromu P450
• Zwiększać ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy
• Potencjalnie osłabiać skuteczność terapeutyczną atorwastatyny

Pacjenci przyjmujący atorwastatynę powinni ograniczyć spożycie alkoholu. W przypadku chorych z istniejącymi już schorzeniami wątroby, alkohol jest przeciwwskazany podczas terapii atorwastatyną ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka ciężkich uszkodzeń wątroby.

Tabela interakcji atorwastatyny z innymi lekami