proces wchłaniania

Proces wchłaniania (absorpcji) to fizjologiczny mechanizm, w wyniku którego substancje odżywcze, leki, woda oraz elektrolity przechodzą z przewodu pokarmowego do krwi lub układu limfatycznego. Głównym miejscem wchłaniania w organizmie jest jelito cienkie, którego powierzchnia jest znacznie zwiększona dzięki obecności kosmków i mikrokosmków.

Absorpcja może zachodzić na drodze różnych mechanizmów: dyfuzji biernej (zgodnie z gradientem stężeń), transportu aktywnego (wbrew gradientowi stężeń, z wykorzystaniem energii ATP), transportu wspomaganego (przy udziale białek nośnikowych) oraz endocytozy. Każda substancja jest wchłaniana w specyficzny sposób, zależny od jej właściwości fizykochemicznych.

Na efektywność procesu wchłaniania wpływają liczne czynniki, w tym pH środowiska, przepływ krwi przez śluzówkę przewodu pokarmowego, powierzchnia wchłaniania, rozpuszczalność substancji, obecność enzymów oraz czas pasażu treści pokarmowej. Zaburzenia wchłaniania mogą prowadzić do niedoborów pokarmowych i stanów chorobowych, takich jak zespoły złego wchłaniania.

W kontekście farmakologii, proces wchłaniania jest pierwszym etapem w fazie farmakokinetycznej ADME (absorpcja, dystrybucja, metabolizm, eliminacja), determinując biodostępność substancji leczniczej i jej skuteczność terapeutyczną. Zrozumienie mechanizmów wchłaniania ma kluczowe znaczenie w opracowywaniu form leków o zmodyfikowanym uwalnianiu oraz w leczeniu chorób związanych z zaburzeniami wchłaniania.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Cynk glukonian – Właściwości farmakokinetyczne

Cynk glukonian, obecny w preparatach leczniczych takich jak Neosine duo (3,125 mg jonów cynku/5 ml) i Neosine plus (1,5625 mg jonów cynku/5 ml), charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą wchłanianie głównie w jelicie cienkim za pośrednictwem specyficznych białek transportowych. Efektywność absorpcji wynosi od 15% do 60%, z kinetyką nasycalną i adaptacyjną regulacją ekspresji transporterów w zależności od podaży cynku. Dystrybucja cynku jest nierównomierna, z najwyższymi stężeniami w tkankach takich jak włosy, oczy, męskie narządy płciowe i kości, a około 80% cynku we krwi znajduje się w erytrocytach. W osoczu cynk wiąże się głównie z białkami makroglobuliną alfa 2 i innymi, słabo z albuminą oraz częściowo z aminokwasami.
albumina, białko osoczowe, białko transportowe, bierna dyfuzja, cynk glukonian, dwuwartościowy kation, dystrybucja tkankowa, dystrybucja we krwi, działanie immunomodulujące, działanie przeciwwirusowe, erytrocyt, homeostaza cynku, inozyna pranobeks, jelito cienkie, jon cynku, kinetyka absorpcji, makroglobulina alfa 2, Neosine duo, Neosine Plus, preparat leczniczy, proces wchłaniania, stężenie pierwiastka, transporter jelitowy, wchłanianie jelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pudrospan – Puder płynny (10 mg + 200 mg + 10 mg)/g

Produkt leczniczy Pudrospan w postaci zawiesiny na skórę zawiera w 1 g: 10 mg beznokainy, 200 mg cynku tlenku oraz 10 mg mentolu. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego, gdzie tworzy na skórze warstwę ochronną, umożliwiającą działanie terapeutyczne składników aktywnych bez istotnej penetracji do krwiobiegu. Ze względu na brak systemowego wchłaniania, nie przeprowadzono szczegółowych badań farmakokinetycznych, co jest zgodne z założeniem terapeutycznym produktu. Brak formalnych badań farmakokinetycznych dotyczących wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji czynnych wynika z charakteru leku – miejscowego stosowania zewnętrznego. Ocena parametrów farmakokinetycznych nie jest kluczowa dla bezpieczeństwa i skuteczności Pudrospanu, gdyż działa on powierzchniowo, tworząc barierę ochronną i wykazując działanie lecznicze bezpośrednio w miejscu aplikacji, minimalizując ryzyko efektów ogólnoustrojowych.
badanie farmakokinetyczne, benzocainum, beznokaina, dystrybucja leku, krążenie ogólne, mentholum, mentol, metabolizm leku, penetracja do krwiobiegu, postać farmaceutyczna, proces wchłaniania, stosowanie miejscowe na skórę, tlenek cynku, warstwa ochronna, wchłanianie ogólnoustrojowe, wydalanie substancji czynnych, zawiesina na skórę, Zinci oxidum
Leksykon substancji czynnych
Ziele wierzbówki kiprzycy – Interakcje

Ziele wierzbówki kiprzycy (Epilobium angustifolium L., herba) jest stosowane w lecznictwie w formie suszu do zaparzania (1 g/1 g) oraz saszetek (2,0 g/saszetkę). Aktualnie brak jest badań klinicznych potwierdzających interakcje tego zioła z innymi lekami, jednak ze względu na obecność związków bioaktywnych, możliwe są teoretyczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów stosujących leki o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak leki metabolizowane przez enzymy cytochromu P450, przeciwzakrzepowe, przeciwcukrzycowe, przeciwnadciśnieniowe, immunosupresyjne oraz hormonalną terapię zastępczą. Wskazane jest monitorowanie parametrów klinicznych, np. INR u pacjentów na warfarynie, oraz kontrola glikemii i ciśnienia tętniczego.
biodostępność substancji, ciśnienie tętnicze, cytochrom P450, Epilobium angustifolium, hemostaza, hormonalna terapia zastępcza, inhibicja enzymatyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm glukozy, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, odpowiedź immunologiczna, parametr krzepnięcia, poziom glikemii, proces wchłaniania, receptor hormonalny, schorzenie wątroby, transporter leku, układ immunologiczny, wąski indeks terapeutyczny, ziele wierzbówki kiprzycy, związek bioaktywny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Grafalon 20 mg/ml

Grafalon, będący immunoglobuliną króliczą przeciwko ludzkim limfocytom T, podawany dożylnie w stężeniu 20 mg/ml, charakteryzuje się pełną biodostępnością (100%) dzięki bezpośredniemu wprowadzeniu do krążenia ogólnoustrojowego. Metabolizm preparatu przebiega analogicznie do endogennych białek, bez powstawania niefizjologicznych metabolitów, co podnosi bezpieczeństwo terapii. Okres półtrwania leku wynosi około 14 dni przy dawkowaniu 4 mg/kg masy ciała przez ponad 7 dni, co pozwala na utrzymanie terapeutycznego stężenia i efektywną immunosupresję po zakończeniu podawania.
biodostępność, droga dożylna, Grafalon, immunoglobulina, immunoglobulina królicza przeciwko limfocytom T, immunosupresja, koncentrat do sporządzania roztworu, krążenie ogólnoustrojowe, limfocyt T, metabolizm, okres półtrwania, postać farmaceutyczna, proces proteolityczny, proces wchłaniania, schemat dawkowania, stężenie terapeutyczne leku, substancja białkowa, układ siateczkowo-śródbłonkowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adproctin 500 mg

Dobezylan wapnia jednowodny, substancja czynna produktu leczniczego ADPROCTIN w kapsułkach twardych o dawce 500 mg, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 8 µg/ml i osiągane jest po około 6 godzinach (Tmax). Po 24 godzinach stężenie spada do 3 µg/ml, co stanowi 37,5% wartości maksymalnej. Wiązanie dobezylanu wapnia z białkami osocza jest stosunkowo niskie i wynosi 20-25%, co oznacza, że większość leku (75-80%) pozostaje w formie wolnej, dostępnej do dystrybucji w tkankach i eliminacji.
Cmax, dobezylan wapnia, dobezylan wapnia jednowodny, dystrybucja leku, eliminacja leku, eliminacja metabolitów, maksymalne stężenie w osoczu, parametr farmakokinetyczny, postać niezmieniona leku, postać niezwiązana leku, proces metaboliczny, proces wchłaniania, szybkość eliminacji, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie z moczem
Leksykon substancji czynnych
Węglan dihydroksyglinowo-sodowy – Właściwości farmakokinetyczne

Węglan dihydroksyglinowo-sodowy, substancja czynna preparatu Alugastrin dostępnego w formie tabletek do rozgryzania i żucia (340 mg) oraz zawiesiny doustnej (1,02 g/15 ml), charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem jonów glinu – poniżej 1% całkowitej zawartości ulega absorpcji w jelicie cienkim. Pozostała część glinu pozostaje w świetle przewodu pokarmowego, gdzie tworzy nierozpuszczalne związki, które są wydalane z kałem. Wchłonięty glin jest eliminowany przez nerki, a jego stężenie w moczu mieści się w zakresie 10–220 µg/dm³, co jest istotne w monitorowaniu bezpieczeństwa terapii, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Jony sodu, obecne w preparacie, podlegają standardowej homeostazie elektrolitowej i są wydalane z moczem; zawiesina doustna dostarcza 163 mg sodu na 15 ml, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami podaży sodu, np. w chorobach sercowo-naczyniowych.
absorpcja w jelicie cienkim, Alugastrin, choroba sercowo-naczyniowa, działanie miejscowe, działanie ogólnoustrojowe, eliminacja, fosforan glinu, homeostaza elektrolitowa, krążenie ogólne, postać farmaceutyczna, proces wchłaniania, profil bezpieczeństwa, światło przewodu pokarmowego, tabletki do rozgryzania i żucia, węglan dihydroksyglinowo-sodowy, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie przez nerki, wydalanie z organizmu, zaburzenie czynności nerek, zawiesina doustna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Paracetamol US Pharmacia 500 mg

Paracetamol w dawce 500 mg podawany doustnie w postaci kapsułek miękkich charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z Tmax wynoszącym od 15 minut do 1,5 godziny (typowo 30-60 minut). Objętość dystrybucji wynosi około 1 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest znikome przy dawkach terapeutycznych. Lek przenika do śliny i mleka matki, gdzie stężenia korelują z poziomem w osoczu. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z dominującą glukuronidacją (60%) i siarczanowaniem (35%), a także mniejszym udziałem koniugacji z cysteiną (3%) oraz niewielkim metabolizmem przez cytochrom P-450, który generuje reaktywny metabolit neutralizowany przez glutation. U noworodków i dzieci poniżej 12 lat głównym szlakiem jest siarczanowanie, kompensujące mniejszą glukuronidację, co pozwala na zachowanie efektywnej eliminacji leku.
biotransformacja leku, cytochrom P-450, dystrybucja i metabolizm leku, eliminacja leku, farmakokinetyka paracetamolu, glukuronid, glukuronidacja, glutation, koniugacja z kwasem siarkowym, lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, maksymalne stężenie leku, metabolit leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostre uszkodzenie wątroby, proces wchłaniania, siarczan, sprzęganie z cysteiną, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z kwasem siarkowym, szlak metaboliczny, Tmax, wchłanianie całkowite, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zolpidem Genoptim 5 mg

Zolpidem w formie winianu, stosowany doustnie, charakteryzuje się biodostępnością około 70% oraz kinetyką liniową w dawkach terapeutycznych. Maksymalne stężenie (Cmax) osiąga w ciągu 0,5-3 godzin, co umożliwia szybki początek działania. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~92%) i umiarkowaną objętość dystrybucji u dorosłych (0,54 ± 0,02 l/kg). Metabolizm wątrobowy prowadzi do powstania nieaktywnych metabolitów, które są wydalane głównie przez nerki (56%) i kał (37%). Okres półtrwania wynosi średnio 2,4 godziny (zakres 0,7-3,5 godz.), co ogranicza ryzyko kumulacji przy wielokrotnym podawaniu. U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zmniejszenie klirensu i objętości dystrybucji (0,34 ± 0,05 l/kg), a Cmax wzrasta o około 50%, jednak okres półtrwania pozostaje zbliżony (~3 godziny).
biodostępność, dializa, dystrybucja w organizmie, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, efekt przeniesienia, faza eliminacji, indukcja enzymów wątrobowych, interakcja farmakodynamiczna, kinetyka liniowa, klirens leku, kumulacja leku, metabolizm wątrobowy, nieaktywny metabolit, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, proces wchłaniania, senność, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, winian zolpidemu, właściwość farmakokinetyczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pyralgina Plus 400 mg + 60 mg + 40 mg

PYRALGINA PLUS, zawierająca metamizol sodowy jednowodny (400 mg), kofeinę (60 mg) oraz drotawerynę chlorowodorek (40 mg), wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne wynikające z obecności trzech substancji czynnych. Metamizol po podaniu doustnym ulega nieenzymatycznej hydrolizie do aktywnego metabolitu 4-metyloaminoantypiryny (MAA) z niemal 100% biodostępnością i Tmax 1-2 h. Metabolity metamizolu wykazują objętość dystrybucji 30-40 l, słabe wiązanie z białkami osocza oraz zdolność przenikania przez barierę krew-mózg. Kofeina charakteryzuje się szybką absorpcją (Tmax 50-75 min po 100 mg), umiarkowanym wiązaniem z białkami (17-36%) i objętością dystrybucji u niemowląt 0,8-0,9 l/kg. Drotaweryna wykazuje zmienną biodostępność doustną (24,5-91%, średnio 58,2%), Tmax 1-3 h, kumuluje się w OUN i narządach wydalniczych, a jej eliminacja odbywa się głównie przez jelita i metabolizm wątrobowy.
4-metyloaminoantypiryna, bariera krew-mózg, bariera łożyska, białka osocza, biodostępność metamizolu, cytochrom P450, drotaweryna chlorowodorek, efekt pierwszego przejścia, eliminacja, faza eliminacji, hydroliza nieenzymatyczna, klirens kreatyniny, kofeina, koniugacja z kwasem glukuronowym, marskość wątroby, metabolit, metabolizm, metamizol sodowy jednowodny, N-acetylotransferaza, nieenzymatyczna hydroliza, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osocze, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie podskórne, proces demetylacji, proces utleniania, proces wchłaniania, prolek, stężenie maksymalne, szlak metaboliczny, wiązanie z białkami, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru – Właściwości farmakokinetyczne

Owoc kopru (Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus) stanowi około 10% wyciągu płynnego złożonego, który jest głównym składnikiem produktu leczniczego Salviasept (93,5 g na 100 g produktu). Salviasept jest koncentratem do sporządzania roztworu do płukania gardła, zawierającym m.in. olejki eteryczne i wyciągi ziołowe, rozpuszczonym w etanolu 70% (V/V) jako rozpuszczalniku ekstrakcyjnym, a finalny produkt zawiera etanol w stężeniu 58% (V/V) ± 10%. Ze względu na miejscową drogę podania (płukanie gardła), ekspozycja ogólnoustrojowa substancji czynnych, w tym owocu kopru, jest minimalna, co ogranicza wchłanianie i dystrybucję tych składników oraz potencjalne interakcje farmakokinetyczne.
błona śluzowa, błona śluzowa gardła, dane farmakokinetyczne, dystrybucja leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, Foeniculum vulgare, interakcja farmakokinetyczna, koncentrat do sporządzania roztworu, metabolizm i wydalanie, olejek eteryczny, owoc kopru, płukanie gardła, postać farmaceutyczna, preparat do płukania gardła, proces wchłaniania, przenikanie substancji aktywnej, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, Salviasept, substancja czynna, właściwość farmakokinetyczna, wskazanie i przeciwwskazanie, wyciąg płynny złożony, wyciąg ziołowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibuprom Forte 400 mg

Ibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 1-2 godzin (Tmax). Badanie farmakokinetyczne przeprowadzone na 57 zdrowych ochotnikach wykazało biorównoważność produktu Ibuprom Forte (400 mg ibuprofenu, tabletki powlekane) z produktem referencyjnym pod względem Cmax, Tmax oraz pola pod krzywą stężenia leku (AUC). Stężenie ibuprofenu w osoczu było wykrywalne już po 5 minutach (1,82 ± 0,76 µg/mL), szybko wzrastając do 4,23 ± 3,61 µg/mL po 10 minutach i 7,94 ± 6,67 µg/mL po 15 minutach, co potwierdza szybki początek działania leku.
badanie farmakokinetyczne, biorównoważność, dynamika absorpcji, dysfagia, dystrybucja w organizmie, farmakokinetyka u osób starszych, ibuprofen, Ibuprom Forte, maksymalne stężenie substancji czynnej, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm i wydalanie, metabolizm ibuprofenu, nieaktywny metabolit, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okres półtrwania leku, parametr farmakokinetyczny, podanie doustne, pole pod krzywą stężenia leku, postać farmaceutyczna, proces eliminacji, proces wchłaniania, profil farmakokinetyczny, przewód pokarmowy, stężenie ibuprofenu w osoczu, tabletka powlekana
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Maxiseptic (1 mg + 20 mg)/ml

Produkt leczniczy Maxiseptic zawiera oktenidyny dichlorowodorek (1 mg/ml) oraz fenoksyetanol (20 mg/ml). Farmakokinetyka oktenidyny wykazuje bardzo niski stopień wchłaniania przez skórę, błony śluzowe oraz przewód pokarmowy, z wartościami wchłaniania doustnego w zakresie 0-6% u myszy, szczurów i psów. W badaniach miejscowego stosowania u myszy nie wykryto wchłaniania oktenidyny podczas 24-godzinnej ekspozycji pod opatrunkiem okluzyjnym. Jednakże in vitro nie można wykluczyć przenikania oktenidyny przez łożysko, co wymaga uwagi w kontekście stosowania u kobiet w ciąży. Fenoksyetanol charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym u szczurów, a następnie jest metabolizowany do kwasu fenoksyoctowego, który jest wydalany z moczem, co wskazuje na efektywne mechanizmy eliminacji tej substancji.
aerozol na skórę, badanie in vitro, biodostępność, błona śluzowa, błona śluzowa pochwy, ekspozycja ogólnoustrojowa, fenoksyetanol, kwas fenoksyoctowy, łożysko, mechanizm eliminacji, oddziaływanie ogólnoustrojowe, oktenidyny dichlorowodorek, opatrunek okluzyjny, proces metaboliczny, proces wchłaniania, produkt złożony, przenikanie oktenidyny, przewód pokarmowy, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie z moczem
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sulpiryd Hasco 50 mg

Sulpiryd Hasco w dawkach 50 mg, 100 mg i 200 mg charakteryzuje się niską dostępnością biologiczną na poziomie 27-34%, która ulega zmniejszeniu o około 30% w obecności pokarmu, co wymaga uwzględnienia stałego schematu podawania względem posiłków. Lek wykazuje powolne wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 3-6 godzinach. Sulpiryd ma niski stopień wiązania z białkami osocza (≤40%) oraz objętość dystrybucji wynoszącą 1-2,7 L/kg masy ciała, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Okres półtrwania u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wynosi 8-9 godzin, natomiast u osób z ciężką niewydolnością nerek ulega wydłużeniu do 20-26 godzin po podaniu dożylnym. Całkowity klirens u zdrowych osób wynosi około 7,5 L/godz.
bariera krew-mózg, całkowity klirens, Cmax, dostępność biologiczna, efekt terapeutyczny, eliminacja nerkowa, maksymalne stężenie w osoczu, minimalny metabolizm, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, podanie dożylne, powolne wchłanianie, proces wchłaniania, sulpiryd, Sulpiryd Hasco, szybka dystrybucja, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie psychotyczne, zmienność osobnicza