stężenie terapeutyczne leku

Stężenie terapeutyczne leku (określane również jako zakres terapeutyczny) to przedział stężeń danego leku we krwi, w którym obserwuje się pożądane działanie lecznicze przy minimalnym ryzyku wystąpienia działań niepożądanych. Jest to kluczowy parametr w farmakoterapii, pozwalający na optymalizację skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.

Monitorowanie stężenia terapeutycznego leku (ang. Therapeutic Drug Monitoring, TDM) stosowane jest głównie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, czyli takich, gdzie różnica między stężeniem skutecznym a toksycznym jest niewielka. Dotyczy to m.in. leków przeciwpadaczkowych, immunosupresyjnych, niektórych antybiotyków, digoksyny czy litu.

Utrzymanie stężenia leku w zakresie terapeutycznym wymaga indywidualizacji dawkowania, uwzględniającej zmienność osobniczą w zakresie farmakokinetyki. Na stężenie leku we krwi wpływają takie czynniki jak wiek, płeć, masa ciała, funkcja nerek i wątroby, interakcje międzylekowe oraz polimorfizm genetyczny enzymów metabolizujących.

Określenie stężenia terapeutycznego wymaga pobierania próbek krwi w odpowiednim czasie względem podania leku, zwykle w stanie stacjonarnym. Dla leków przyjmowanych przewlekle oznacza to co najmniej 4-5 okresów półtrwania od rozpoczęcia terapii lub zmiany dawkowania. Interpretacja wyników musi uwzględniać rodzaj próbki (krew pełna, osocze, surowica) oraz czas pobrania (przed podaniem kolejnej dawki, w szczycie stężenia lub w innym ściśle określonym punkcie).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl