skala FeverPAIN
Skala FeverPAIN to kliniczne narzędzie diagnostyczne stosowane do oceny prawdopodobieństwa infekcji gardła wywołanej przez paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes). Nazwa skali stanowi akronim pięciu głównych objawów: Fever (gorączka), Purulence (ropna wydzielina), Attend rapidly (szybkie pojawienie się objawów), Inflamed tonsils (zapalenie migdałków) oraz No cough or coryza (brak kaszlu lub kataru).
Pacjent może otrzymać od 0 do 5 punktów w zależności od obecności poszczególnych objawów. Wynik 0-1 wskazuje na niskie ryzyko infekcji paciorkowcowej (13-18%), wynik 2-3 oznacza średnie ryzyko (34-40%), natomiast wynik 4-5 sugeruje wysokie prawdopodobieństwo (62-65%). Skala FeverPAIN pomaga lekarzom podejmować bardziej świadome decyzje dotyczące przepisywania antybiotyków, co przyczynia się do ograniczenia ich nadużywania.
W praktyce klinicznej skala FeverPAIN często jest stosowana wymiennie z innym narzędziem – skalą Centora/McIsaaca, szczególnie w podstawowej opiece zdrowotnej. Badania wskazują, że systematyczne stosowanie tych skal może znacząco zmniejszyć nieuzasadnione przepisywanie antybiotyków przy zachowaniu bezpieczeństwa pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ból gardła – Diagnostyka i diagnoza
Ból gardła (pharyngitis) jest powszechnym objawem zgłaszanym w podstawowej opiece zdrowotnej, z etiologią najczęściej wirusową (80%), jednak kluczowe jest rozpoznanie zakażeń bakteryjnych, zwłaszcza paciorkowca grupy A (GAS, Streptococcus pyogenes). Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz stosowaniu skal punktowych (Centor, FeverPAIN) w celu oceny ryzyka zakażenia paciorkowcowego. W diagnostyce laboratoryjnej stosuje się szybkie testy antygenowe (swoistość 94-95%, czułość 70-90%, wynik w 10-20 minut), posiew z gardła (złoty standard, czułość 90-95%, swoistość 95-99%, wynik po 24-48 godzinach) oraz testy amplifikacji kwasów nukleinowych (NAAT) o wysokiej czułości i swoistości, z szybszym wynikiem niż posiew. Testy zaleca się u pacjentów z objawami sugerującymi zakażenie paciorkowcowe (np. gorączka >38°C, brak kaszlu, powiększone węzły chłonne, nalot na migdałkach) oraz u dzieci w wieku 5-15 lat, natomiast nie są wskazane przy wyraźnych objawach infekcji wirusowej (kaszel, katar, chrypka).
angina Ludwiga, angina paciorkowcowa, antybiotyki makrolidowe, antybiotyki penicylinowe, badanie fizykalne, błonica, ból gardła, chlamydia, dwoinka rzeżączki, działania niepożądane antybiotyków, gorączka reumatyczna, kandydoza, kłębuszkowe zapalenie nerek, mononukleoza zakaźna, paciorkowiec grupy A, paciorkowiec ropotwórczy, pleśniawki, posiew z gardła, powiększone węzły chłonne, refluks żołądkowo-przełykowy, ropień okołomigdałkowy, ropień zagardłowy, skala Centora, skala FeverPAIN, stridor, szczękościsk, szybki test antygenowy, test amplifikacji kwasów nukleinowych, zapalenie gardła, zapalenie nagłośni, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wyrostka sutkowatego, zespół Lemierre’a