wiązanie z białkami krwi

Wiązanie z białkami krwi to istotny proces farmakokinetyczny, w którym leki lub inne substancje tworzą kompleksy z białkami osocza. Najważniejszymi białkami wiążącymi leki są albuminy (odpowiadają za około 60% wiązania) oraz α1-kwaśna glikoproteina. W mniejszym stopniu w procesie uczestniczą lipoproteiny i globuliny.

Stopień wiązania leku z białkami wpływa na jego dystrybucję, metabolizm i wydalanie. Tylko niezwiązana (wolna) frakcja leku może dyfundować przez błony biologiczne, oddziaływać z receptorami i wywierać efekt terapeutyczny. Leki silnie związane z białkami (>90%) charakteryzują się wydłużonym czasem półtrwania, mniejszą objętością dystrybucji i wolniejszą eliminacją.

Wiązanie z białkami krwi może być przyczyną istotnych interakcji lekowych. Gdy dwa leki konkurują o te same miejsca wiążące na cząsteczkach białek, może dojść do wyparcia jednego z nich, zwiększenia jego wolnej frakcji i nasilenia działania farmakologicznego. Zjawisko to jest szczególnie istotne klinicznie dla leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak warfaryna czy fenytoina.

U pacjentów z hipoalbuminemią (np. w chorobach wątroby, zespole nerczycowym, niedożywieniu) zmniejszone wiązanie leków z białkami może prowadzić do zwiększonego stężenia wolnej frakcji leku i potencjalnego ryzyka działań niepożądanych, mimo prawidłowego stężenia całkowitego leku w surowicy.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl