Właściwości farmakokinetyczne
Depakine 288,2 mg/5 ml

Walproinian sodu, zawarty w leku DEPAKINE 288,2 mg/5 ml syrop, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (ok. 100%) oraz szybkim osiąganiem stężeń stacjonarnych w surowicy w ciągu 2-4 dni. Lek wykazuje ograniczoną objętość dystrybucji, głównie do krwi i płynu zewnątrzkomórkowego, a także przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego i mózgu, co jest kluczowe dla jego działania przeciwpadaczkowego. Walproinian przenika przez barierę łożyskową, a stężenia w surowicy krwi pępowinowej są porównywalne lub nieco wyższe niż u matki. Lek silnie wiąże się z białkami osocza, a stopień wiązania jest zależny od dawki. Metabolizm walproinianu odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym (ok. 40%) oraz beta-utlenianie, bez indukcji enzymów cytochromu P-450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami.

Właściwości farmakokinetyczne walproinianu sodu

Dane farmakokinetyczne dla walproinianu sodu zostały dobrze udokumentowane w licznych badaniach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów farmakokinetycznych leku DEPAKINE, 288,2 mg/5 ml, syrop, zawierającego jako substancję czynną sodu walproinian.1

Wchłanianie

Biodostępność walproinianu po podaniu doustnym jest niemal całkowita i wynosi prawie 100%. Oznacza to, że praktycznie cała podana dawka leku jest wchłaniana z przewodu pokarmowego do krwiobiegu.2

Stężenia leku w stanie stacjonarnym w surowicy (stan równowagi) są osiągane stosunkowo szybko – w ciągu 2 do 4 dni od rozpoczęcia regularnego podawania leku.3

Dystrybucja

Po wchłonięciu do krwiobiegu walproinian charakteryzuje się następującymi właściwościami dystrybucji:

  • Objętość dystrybucji walproinianu jest głównie ograniczona do krwi i do ulegającego szybkiej wymianie płynu zewnątrzkomórkowego4
  • Walproinian przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego i do mózgu, co ma kluczowe znaczenie dla jego działania przeciwpadaczkowego5
  • Lek przenika przez barierę łożyskową zarówno u zwierząt, jak i u ludzi. U zwierząt walproinian przenika przez łożysko w podobnym stopniu jak u ludzi6
  • Badania przeprowadzone podczas porodu wykazały, że stężenie walproinianu w surowicy krwi pępowinowej, reprezentujące stężenie u płodu, było podobne lub nieco wyższe niż u matki7
  • Walproinian w bardzo wysokim stopniu wiąże się z białkami krwi, przy czym stopień wiązania jest zależny od dawki leku8

Metabolizm

Walproinian podlega procesom biotransformacji w organizmie, głównie poprzez:

  • Sprzęganie z kwasem glukuronowym – jest to najważniejsza droga biotransformacji walproinianu (około 40%), głównie za pomocą izoform enzymu UGT1A6, UGT1A9 oraz UGT2B79
  • Beta-utlenianie, które stanowi drugą istotną drogę metabolizmu leku10

Istotną cechą walproinianu jest fakt, że nie indukuje on enzymów wchodzących w skład cytochromu P-450. W przeciwieństwie do większości innych leków przeciwdrgawkowych nie przyspiesza on swojego własnego metabolizmu, ani metabolizmu innych leków, takich jak środki estrogenowo-progesteronowe czy doustne leki przeciwzakrzepowe.11

Eliminacja

Podstawowe informacje dotyczące eliminacji walproinianu:

  • Okres półtrwania walproinianu w organizmie wynosi 15-17 godzin12
  • Lek jest wydalany głównie z moczem po uprzedniej przemianie metabolicznej13
  • Walproinian może być usuwany z organizmu za pomocą dializy, jednak hemodializa usuwa tylko niezwiązaną z białkami osocza frakcję walproinianu, która stanowi około 10% całkowitej ilości leku14

Stężenia terapeutyczne

Minimalne stężenie leku w surowicy, niezbędne do uzyskania skuteczności terapeutycznej, wynosi 40-50 mg/l, w szerokim zakresie między 40 a 100 mg/l. W przypadku utrzymywania się stężenia leku powyżej 200 mg/l należy zredukować dawkę leku ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.15

Farmakokinetyka w populacji pediatrycznej

Właściwości farmakokinetyczne walproinianu wykazują istotne różnice w zależności od wieku pacjenta:

Grupa wiekowa Charakterystyka farmakokinetyki
Dzieci i młodzież >10 lat Klirens walproinianu podobny do klirensu u osób dorosłych
Dzieci i młodzież <10 lat Klirens ogólnoustrojowy walproinianu zmienia się wraz z wiekiem
Dzieci 2-10 lat Klirens walproinianu o 50% większy niż u osób dorosłych
Noworodki i niemowlęta <2 miesiące Klirens walproinianu zmniejszony w porównaniu z osobami dorosłymi, najmniejszy bezpośrednio po urodzeniu

U dzieci i młodzieży w wieku powyżej 10 lat klirens walproinianu jest podobny do klirensu obserwowanego u osób dorosłych. Natomiast u dzieci i młodzieży poniżej 10. roku życia klirens ogólnoustrojowy walproinianu zmienia się wraz z wiekiem.16

U noworodków i niemowląt do 2. miesiąca życia klirens walproinianu jest zmniejszony w porównaniu z wartościami obserwowanymi u osób dorosłych i jest najmniejszy bezpośrednio po urodzeniu. W przeglądzie literatury naukowej wykazano znaczną zmienność okresu półtrwania walproinianu u niemowląt w wieku poniżej dwóch miesięcy, w zakresie od 1 do 67 godzin.17

U dzieci w wieku od 2 do 10 lat klirens walproinianu jest o 50% większy niż u osób dorosłych, co należy uwzględnić przy ustalaniu dawkowania leku w tej grupie wiekowej.18

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl