sprzężenie z kwasem glukuronowym

Sprzężenie z kwasem glukuronowym (glukuronidacja) to najważniejszy typ reakcji II fazy biotransformacji ksenobiotyków w organizmie człowieka. Proces ten polega na przyłączeniu cząsteczki kwasu glukuronowego do substancji obcej, leku lub związku endogennego, co zwiększa jego hydrofilowość i ułatwia wydalanie z organizmu.

Reakcja glukuronidacji katalizowana jest przez enzymy z rodziny UDP-glukuronylotransferaz (UGT), które znajdują się głównie w mikrosomach wątroby, ale występują również w jelitach, nerkach i innych tkankach. Enzymy te przenoszą resztę kwasu glukuronowego z UDP-glukuronowego (donor) na grupę funkcyjną związku akceptorowego (-OH, -COOH, -NH2, -SH).

Sprzężenie z kwasem glukuronowym odgrywa kluczową rolę w metabolizmie wielu leków, w tym niesteroidowych leków przeciwzapalnych, opioidów, leków przeciwpadaczkowych oraz związków endogennych takich jak bilirubina, hormony steroidowe czy tyroksynę. Zaburzenia tego procesu mogą prowadzić do kumulacji toksycznych substancji w organizmie, czego przykładem jest zespół Criglera-Najjara czy zespół Gilberta.

W praktyce klinicznej znajomość procesu glukuronidacji ma istotne znaczenie przy ocenie interakcji lekowych oraz dostosowywaniu dawek leków u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, gdzie procesy sprzęgania mogą być upośledzone.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Donectil 5 mg

Donepezyl w formie chlorowodorku po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 3-4 godzinach, wykazując liniową farmakokinetykę z proporcjonalnym wzrostem stężenia i AUC względem dawki. Biologiczna dostępność leku nie jest modyfikowana przez posiłki, co umożliwia elastyczne dawkowanie. Donepezyl wiąże się z białkami osocza w około 95%, a jego aktywny metabolit 6-O-demetylodonepezyl stanowi 11% stężenia w osoczu. Po podaniu pojedynczej dawki 5 mg, około 28% radioaktywnego węgla 14C nie zostało odzyskane po 240 godzinach, co wskazuje na długotrwałą obecność leku i metabolitów w organizmie. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (57% dawki, w tym 17% w formie niezmienionej) oraz metabolizm wątrobowy, bez obserwacji krążenia jelitowo-wątrobowego.
5-O-demetylodonepezyl, 6-O-demetylodonepezyl, AUC, biotransformacja, chlorowodorek donepezylu, cis-N-tlenek donepezylu, Cmax, cytochrom P450, donepezyl, eliminacja donepezylu, farmakodynamika, krążenie jelitowo-wątrobowe, lek znakowany izotopowo, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, otępienie naczyniowe, otępienie typu Alzheimera, sprzężenie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Supremin 4 mg/5 ml

Butamiratu cytrynian, substancja czynna preparatu Supremin, charakteryzuje się szybkim i efektywnym wchłanianiem po podaniu doustnym, co umożliwia szybkie osiągnięcie stężenia terapeutycznego i szybki początek działania przeciwkaszlowego (Tmax około 1,5 godziny). Lek wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (około 95% wiązania), co wpływa na biodostępność wolnej frakcji oraz czas działania. Butamirat ulega biotransformacji w osoczu, głównie przez hydrolizę, prowadząc do powstania dwóch aktywnych metabolitów: kwasu 2-fenylomasłowego oraz dietyloaminoetoksyetanolu, które również wykazują działanie przeciwkaszlowe, przedłużając efekt terapeutyczny.
biodostępność wolnej frakcji, biotransformacja, butamiratu cytrynian, dietyloaminoetoksyetanol, działanie przeciwkaszlowe, efekt terapeutyczny, hydroliza, okres półtrwania, powinowactwo do białek osocza, proces sprzęgania, sprzężenie z kwasem glukuronowym, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, T1/2, Tmax, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Artigo 20 mg + 40 mg

Preparat Artigo zawiera dwie substancje czynne: cynaryzynę (20 mg) oraz dimenhydraminę (40 mg) w formie tabletek powlekanych. Obie substancje charakteryzują się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin po podaniu doustnym. Okres półtrwania cynaryzyny i difenhydraminy wynosi 4-5 godzin i pozostaje niezmienny niezależnie od podawania ich w monoterapii lub łącznie w preparacie Artigo. Metabolizm cynaryzyny obejmuje hydroksylację pierścieniową (częściowo katalizowaną przez CYP2D6) oraz N-dealkilację, natomiast dimenhydramina ulega sekwencyjnej N-demetylacji trzeciorzędowej aminy, z udziałem różnych enzymów cytochromu P450, w tym CYP2D6.
cynaryzyna, CYP2D6, cytochrom P450, difenhydramina, dimenhydramina, farmakokinetyka, hydroksylacja pierścieniowa, kwas difenylometoksyoctowy, metabolizm wątrobowy, mikrosom, monoterapia, N-dealkilacja, N-demetylacja, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, sprzężenie z kwasem glukuronowym, stężenie w osoczu, substancja czynna, tabletka powlekana
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Soyfem 100 mg

Farmakokinetyka izoflawonów sojowych zawartych w produkcie Soyfem opiera się na danych dotyczących ich glikozydowych form, które ulegają dwustopniowej konwersji do biologicznie aktywnych aglikonów w przewodzie pokarmowym. Proces ten jest zależny od enzymów β-glukozydaz produkowanych przez florę bakteryjną jelit, co powoduje znaczną zmienność indywidualną parametrów farmakokinetycznych. Po podaniu jednorazowo 51,7 mg izoflawonów (w tym 27 mg genistyny i 21 mg daidzyny), maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) wyniosły odpowiednio 0,569 ± 0,294 μmol/L dla genistyny i 0,396 ± 0,104 μmol/L dla daidzyny, osiągając Tmax w zakresie 5-9 h oraz 4-7 h. Pole pod krzywą stężenia (AUC) dla genistyny i daidzyny wyniosło odpowiednio 8,9 ± 4,7 oraz 6,2 ± 1,7 μmol × 48 h/L.
aglikon, bakteria jelitowa, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, daidzeina, daidzyna, działanie farmakologiczne, equol, flora bakteryjna jelit, forma biologicznie aktywna, genisteina, genistyna, Glycine max, hydroliza glikozydu, izoflawony sojowe, jelito cienkie, jelito grube, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolizm, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, sprzężenie z kwasem glukuronowym, stężenie w osoczu, wyciąg z nasion soi
Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z propolisu – Właściwości farmakokinetyczne

Preparat Scaldex zawiera wyciąg z propolisu w stężeniu 30 mg/g maści, którego właściwości farmakokinetyczne nie są szczegółowo poznane. Badania na modelach zwierzęcych (szczury Wistar, świnki morskie) wykazały, że miejscowa aplikacja preparatu na nieuszkodzoną skórę nie wywołuje działań drażniących, toksykodermalnych ani reakcji nadwrażliwości typu kontaktowego. W przypadku ran oparzeniowych preparat stymuluje enzymy metaboliczne (NADHD, OCC), przyspieszając procesy gojenia i regeneracji. Najlepsze efekty obserwuje się po 21 dniach stosowania, z całkowitą regeneracją naskórka i formowaniem młodej skóry właściwej oraz ciągłości warstwy mięśniowej podskórnej. Preparat indukuje także wzrost zawartości RNA w komórkach naskórka oraz angiogenezę, co sprzyja prawidłowemu gojeniu rany.
alfa-globulina, angiogeneza, bariera łożyskowa, biosynteza nukleotydów, choroba zapalna jelit, dezamidobacytracyna, działanie drażniące, ekstrakt z nagietka, enzymy metaboliczne, enzymy trzustkowe, estry kwasów tłuszczowych, farmakokinetyka bacytracyny, filtracja kłębuszkowa, hydroliza enzymatyczna, naczynia włosowate, nadwrażliwość kontaktowa, nalewka z nagietka, odczyn immunologiczny, okres półtrwania biologiczny, podanie domięśniowe, proces gojenia, rana oparzeniowa, regeneracja naskórka, retinol, skóra właściwa, sprzężenie z kwasem glukuronowym, stała eliminacji, stężenie leku, wyciąg z propolisu, zaburzenie czynności trzustki, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – NiQuitin MINI 2 mg

NiQuitin MINI, zawierający 2 mg nikotyny w formie kationitu, jest podawany w postaci tabletek do ssania, które całkowicie rozpuszczają się w jamie ustnej w około 10 minut, umożliwiając efektywne wchłanianie przez błonę śluzową policzków lub połknięcie. Nikotyna charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (4,9%-20%) oraz dużą objętością dystrybucji wynoszącą 2,5 L/kg, co sprzyja szerokiej dystrybucji, zwłaszcza do mózgu, żołądka, nerek i wątroby. Metabolizm nikotyny zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem płuc i nerek, prowadząc do powstania głównych metabolitów: kotyniny (okres półtrwania 15-20 godzin), N’-tlenku nikotyny oraz trans-3′-hydroksykotyniny, z których kotynina osiąga stężenia we krwi około 10-krotnie wyższe niż nikotyna.
biotransformacja, błona śluzowa policzka, dystrybucja leku, faza eliminacji, hydrofilność, klirens całkowity, klirens nienerkowy, kotynina, metabolit, metabolizm wątrobowy, N’-tlenek nikotyny, nikotyna z kationitem, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pH moczu, przemiana metaboliczna, sprzężenie z kwasem glukuronowym, szlak metaboliczny, tabletka do ssania, trans-3′-hydroksykotynina, wchłanianie przez błonę śluzową, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie niezmienionej substancji, związek macierzysty
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Acard Cor 75 mg

Farmakokinetyka kwasu acetylosalicylowego (ASA) w postaci tabletek dojelitowych (Acard Cor 75 mg) charakteryzuje się wolniejszym wchłanianiem w górnym odcinku jelita cienkiego, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 3-4 godzinach od podania na czczo. Wchłanianie jest opóźnione przez obecność pokarmu, jednak całkowita biodostępność pozostaje niezmieniona. ASA ulega szybkiemu rozkładowi do kwasu salicylowego już w ścianie jelita, a oba związki wykazują wysokie powinowactwo do białek osocza, z objętością dystrybucji około 0,17 l/kg. Kwas salicylowy przenika przez barierę łożyska oraz do mleka matki, co jest istotne w kontekście stosowania leku u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
bariera łożyska, biotransformacja, droga nerkowa, enzymy wątrobowe, hydroliza kwasu salicylowego, jelito cienkie, kinetyka eliminacji, kwas acetylosalicylowy, kwas gentyzynowy, kwas salicylowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powinowactwo do białek osocza, sprzężenie z glicyną, sprzężenie z kwasem glukuronowym, stężenie kwasu acetylosalicylowego, tabletka dojelitowa, upośledzona funkcja nerek, wchłanianie substancji czynnej, wydalanie nerkowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zatrucie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – NiQuitin MINI 4 mg

NiQuitin MINI w dawce 4 mg nikotyny w formie tabletek do ssania charakteryzuje się całkowitym rozpuszczeniem w jamie ustnej w około 10 minut, co umożliwia dwutorowe wchłanianie przez błonę śluzową policzków oraz przewód pokarmowy. Przy regularnym stosowaniu co godzinę osiągane są stabilne stężenia nikotyny w osoczu, ze średnim maksymalnym stężeniem 18,4 ng/ml i minimalnym 15,0 ng/ml. Nikotyna wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (4,9%) oraz dużą objętość dystrybucji (2,5 l/kg), co sprzyja jej efektywnej dystrybucji do tkanek, zwłaszcza mózgu, żołądka, nerek i wątroby, gdzie zachodzą kluczowe procesy farmakodynamiczne i metaboliczne.
biotransformacja nikotyny, błona śluzowa policzka, dystrybucja nikotyny, faza eliminacji, klirens nienerkowy, klirens nikotyny, kotynina, maksymalne stężenie nikotyny, minimalne stężenie, N’-tlenek nikotyny, nikotyna z kationitem, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pH moczu, przemiana metaboliczna, sprzężenie z kwasem glukuronowym, stężenie nikotyny, stężenie nikotyny w osoczu, szlak metaboliczny, tabletka do ssania, trans-3′-hydroksykotynina, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tramadol Hydrochloride + Paracetamol Brillpharma 37,5 mg + 325 mg

Produkt leczniczy Tramadol Hydrochloride + Paracetamol Bristol Laboratories w dawce 37,5 mg tramadolu chlorowodorku i 325 mg paracetamolu w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się odmienną farmakokinetyką obu składników. Tramadol, występujący w formie racemicznej, osiąga maksymalne stężenia w surowicy (Cmax) 64,3 ng/ml dla (+)-tramadolu i 55,5 ng/ml dla (-)-tramadolu po około 1,8 h (Tmax), z okresem półtrwania (t1/2) odpowiednio 5,1 h i 4,7 h. Paracetamol natomiast osiąga Cmax 4,2 µg/ml po 0,9 h, z krótszym okresem półtrwania 2,5 h. Wchłanianie tramadolu jest wolniejsze i wykazuje większą objętość dystrybucji (Vd,β=203 ± 40 l) oraz wiązanie z białkami osocza na poziomie około 20%. Paracetamol dystrybuuje się szeroko do tkanek z objętością dystrybucji około 0,9 l/kg i podobnym stopniem wiązania z białkami. Podanie leku z posiłkiem nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu substancji, co umożliwia stosowanie preparatu niezależnie od jedzenia.
białka osocza, biodostępność, CYP2D6, CYP3A, dystrybucja, eliminacja, farmakokinetyka, forma racemiczna, glutation, maksymalne stężenie w surowicy krwi, marskość wątroby, metabolit M1, metabolizm paracetamolu, metabolizm tramadolu, N-acetylo-p-benzochinoimina, N-demetylacja, niewydolność nerek, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, paracetamol, parametry kinetyczne, sprzęganie z kwasem siarkowym, sprzężenie z kwasem glukuronowym, szlak metaboliczny, Tmax, tramadol, uszkodzenie wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Epistatus 10 mg

Midazolam w preparacie Epistatus podawany na śluzówkę jamy ustnej charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 30 minut. Biodostępność wynosi około 75% u zdrowych dorosłych oraz około 87% u dzieci z ciężką malarią i drgawkami. Parametry farmakokinetyczne u dzieci różnią się w zależności od wieku i dawki: AUC0-inf w zakresie 168-254 ng·godz./mL, a Cmax od 87 do 148 ng/mL. Midazolam wykazuje dużą lipofilność, z objętością dystrybucji około 5,3 l/kg i silnym wiązaniem z białkami osocza (96-98%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnego metabolitu 1-hydroksymidazolamu, którego okres półtrwania wynosi około 0,84 godziny u dzieci, a u dorosłych 1-3 godziny. Klirens osoczowy u dzieci powyżej 12 miesiąca życia wynosi 4,7-19,7 mL/min/kg, co jest porównywalne lub wyższe niż u dorosłych. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (60-80%) w postaci sprzężonego metabolitu, z mniej niż 1% dawki wydalanej w formie niezmienionej.
1′-hydroksymidazolam, bariera łożyskowa, biodostępność midazolamu, biotransformacja, depresja oddechowa, Epistatus, faza eliminacji, izoenzym CYP3A4, klirens metaboliczny, klirens osoczowy, kumulacja leku, lipofilność, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, midazolamu maleinian, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą, przewlekła niewydolność nerek, roztwór do stosowania w jamie ustnej, sprzężenie z kwasem glukuronowym, wentylacja mechaniczna, wiązanie z białkami osocza, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon substancji czynnych
Mesalazyna – Właściwości farmakokinetyczne

Mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy, 5-ASA) wykazuje zmienną farmakokinetykę zależną od postaci farmaceutycznej, dawki oraz miejsca podania, z wchłanianiem wynoszącym zazwyczaj 5-20%. Po podaniu doustnym w dawce 500 mg trzy razy dziennie u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, stężenia 5-ASA i acetylomesalazyny w osoczu wynoszą odpowiednio 0,7 µg/ml i 1,2 µg/ml. Maksymalne stężenia w osoczu przy postaciach o przedłużonym uwalnianiu osiągane są po około 5 godzinach. Wchłanianie jest opóźnione przez wysokotłuszczowe posiłki, które zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję (Cmax o 91%, AUC o 16%). Mesalazyna wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (43%), a jej metabolit acetylowany silniej (78-83%). Objętość dystrybucji wynosi około 18-25 L, a okres półtrwania mesalazyny to 0,7-2,4 godziny, natomiast metabolitu 7-12 godzin. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (klirens nerkowy mesalazyny 1,8-6,4 L/godz., metabolitu 12-15 L/godz.) oraz kał, z udziałem acetylacji w jelitach i wątrobie. Nie obserwowano kumulacji przy długotrwałym stosowaniu wlewów doodbytniczych (1-4 g/dobę).
acetylacja, acetylomesalazyna, acetylowana mesalazyna, choroba zapalna jelit, czopek z mesalazyną, farmakokinetyka, filtracja kłębuszkowa, klirens nerkowy, kwas 5-aminosalicylowy, kwas N-acetylo-5-aminosalicylowy, mesalazyna, N-acetylotransferaza-1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła zapalna choroba jelita grubego, sprzężenie z kwasem glukuronowym, tabletka dojelitowa, wiązanie z białkami osocza, wlew doodbytniczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wydalanie cewkowe, zawiesina doodbytnicza