Właściwości farmakokinetyczne
Wyciąg z propolisu

Preparat Scaldex zawiera wyciąg z propolisu w stężeniu 30 mg/g maści, którego właściwości farmakokinetyczne nie są szczegółowo poznane. Badania na modelach zwierzęcych (szczury Wistar, świnki morskie) wykazały, że miejscowa aplikacja preparatu na nieuszkodzoną skórę nie wywołuje działań drażniących, toksykodermalnych ani reakcji nadwrażliwości typu kontaktowego. W przypadku ran oparzeniowych preparat stymuluje enzymy metaboliczne (NADHD, OCC), przyspieszając procesy gojenia i regeneracji. Najlepsze efekty obserwuje się po 21 dniach stosowania, z całkowitą regeneracją naskórka i formowaniem młodej skóry właściwej oraz ciągłości warstwy mięśniowej podskórnej. Preparat indukuje także wzrost zawartości RNA w komórkach naskórka oraz angiogenezę, co sprzyja prawidłowemu gojeniu rany.

Właściwości farmakokinetyczne wyciągu z propolisu

Wyciąg z propolisu stanowi jedną z substancji czynnych preparatu Scaldex, występując w stężeniu 30 mg w 1 g maści. Należy zaznaczyć, że w dostępnej literaturze naukowej brak jest szczegółowych danych dotyczących właściwości farmakokinetycznych wyciągu z propolisu, co ogranicza możliwość dokładnego opisania procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania tej substancji w organizmie człowieka.1

Badania kliniczne działania miejscowego

Pomimo braku danych dotyczących stricte farmakokinetyki wyciągu z propolisu, przeprowadzono badania farmakologiczne, cytomorfologiczne i histoenzymatyczne preparatu Scaldex, zawierającego w swoim składzie wyciąg z propolisu, na modelach zwierzęcych. Badania przeprowadzono na białych szczurach szczepu Wistar oraz białych świnkach morskich, którym aplikowano preparat miejscowo na skórę.2

Bezpieczeństwo stosowania miejscowego

Wyniki przeprowadzonych doświadczeń wykazały, że preparat Scaldex, zawierający wyciąg z propolisu, przy stosowaniu zewnętrznym na nieuszkodzoną skórę nie wywołuje działania pierwotnie drażniącego ani toksykodermalnego. Co istotne, nie wywołuje również odczynu immunologicznego o cechach nadwrażliwości typu kontaktowego (późnego) u świnek morskich.3

Wpływ na procesy gojenia

Preparat Scaldex z wyciągiem z propolisu nie wywołuje niekorzystnych zmian morfologicznych oraz enzymatycznych w skórze w miejscu oparzenia. Przeciwnie, rana oparzeniowa leczona tym preparatem charakteryzuje się korzystnym nasileniem aktywności enzymów metabolicznych, szczególnie NADHD i OCC, co prowadzi do wyraźnego przyspieszenia i normalizacji procesów gojenia i regeneracji.4

Efekty stosowania wyciągu z propolisu

Najlepsze efekty lecznicze preparatu zawierającego wyciąg z propolisu obserwuje się w 21. dniu stosowania, co manifestuje się całkowitą regeneracją naskórka, który jedynie w bardzo niewielkich obszarach centralnych może występować jeszcze w formie niedojrzałej. Równocześnie w głębszych warstwach skóry formuje się młoda skóra właściwa, a najczęściej widoczna jest już ciągłość warstwy mięśniowej podskórnej.5

Mechanizmy działania na poziomie komórkowym

Preparat Scaldex z wyciągiem z propolisu indukuje wysoką zawartość RNA w komórkach naskórka na brzegach rany i proliferującego stąd naskórka regenerującego, co dowodzi nasilenia biosyntezy nukleotydów i białek, czyli procesów reparacyjnych. Zarówno po 7, jak i 21 dniach aplikacji naskórnej na ranę oparzeniową, preparat stymuluje proces angiogenezytworzenia nowych naczyń włosowatych powstających łącznie z ziarniną, co stwarza warunki dla przyspieszonego oraz prawidłowego gojenia się rany.6

Właściwości farmakokinetyczne innych składników maści Scaldex

Bacytracyna

W przeciwieństwie do wyciągu z propolisu, właściwości farmakokinetyczne bacytracyny, jednego ze składników preparatu Scaldex, są dobrze poznane. Bacytracyna praktycznie nie wchłania się z przewodu pokarmowego, a jej dystrybucja do organów i tkanek jest bez znaczenia. Badania na szczurach, kurczakach i świnkach wykazały, że 95% dawki doustnej jest wydalane z kałem, a tylko 3% lub mniej z moczem.7

Bacytracyna resorbuje się po domięśniowym podaniu, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 2 godzinach. Wydala się przez nerki poprzez kłębuszkową filtrację. Jest metabolizowana do aminokwasów i małych peptydów, głównie poprzez nieaktywny metabolit – dezamidobacytracynę. Główne metabolity w kale to bacytracyna A, B1, B2, F, dezamidobacytracyna i peptydy, natomiast w moczu i żółci występują tylko produkty hydrolitycznego rozkładu (di i tripeptydy).8

Parametry farmakokinetyczne bacytracyny

Wartość stałej eliminacji (kel) dla bacytracyny można wyliczyć z nachylenia krzywej stężenia zmian poziomu tej substancji we krwi posługując się równaniem: ]/[lnln 0 mlgtkCC elpp μ−=.9

Na podstawie przekształcenia tego równania, wykorzystując dwa dowolne punkty na krzywej, otrzymujemy wyrażenie: ][ lnln 1 21 21 − − − = h tt CC k pp el.10

Ponieważ powyższe równania opisują kinetykę reakcji pierwszego rzędu, można wyprowadzić związek między stałą eliminacji a biologicznym okresem półtrwania (t1/2). Na podstawie danych literaturowych dla bacytracyny (Korn i in. 1972) można znaleźć stałą eliminacji i biologiczny okres półtrwania ze wzoru: el k t 693,0 2/1 =.11

Tabela 1. Zależność stężenia bacytracyny od czasu
lnCp t[h]
6,2146 0
5,6815 1
5,1484 2
4,6153 3
4,0822 4
3,5491 5
3,0160 6
2,4829 7
1,9498 8
1,4167 9
0,8836 10
0,3505 11
-0,1826 12

Na podstawie przedstawionych danych dla bacytracyny wartość stałej eliminacji kel wynosi 0,5331 h-1, a biologiczny okres półtrwania t1/2 = 1,3 h.12

Nalewka z nagietka

Podobnie jak w przypadku wyciągu z propolisu, brak jest danych literaturowych dotyczących absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i wydalania ekstraktu z kwiatów nagietka lekarskiego.13

Witamina A

Witamina A, będąca składnikiem preparatu Scaldex, stanowi zazwyczaj mieszaninę retinolu i jego estrów z kwasami tłuszczowymi. W organizmie ulegają one hydrolizie w wyniku działania enzymów trzustkowych, a retinol jest łatwo wchłaniany i magazynowany w 90% w wątrobie.14

Wchłanianie witaminy A może być zmniejszone w następujących przypadkach:15

16

Retinol uwalniany w wątrobie jest wiązany przez specyficzną α-globulinę we krwi. Zasoby wątrobowe witaminy A mogą pokryć zapotrzebowanie organizmu przez kilka miesięcy. Poza wątrobą retinol ulega sprzężeniu z kwasem glukuronowym, a następnie utlenieniu do retinalu i kwasu retinojowego, które są wydalane z moczem i kałem. Ważne jest, że retinol słabo przenika przez barierę łożyskową, ale występuje w mleku matki.17

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl