natywny PTH
Natywny PTH (parathormon) to hormon peptydowy wytwarzany przez komórki główne przytarczyc, składający się ze 84 aminokwasów. Jest kluczowym regulatorem gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie, a jego sekrecja jest stymulowana przez niskie stężenie wapnia zjonizowanego w surowicy krwi.
Podstawową funkcją natywnego PTH jest utrzymanie homeostazy wapnia poprzez zwiększenie jego stężenia w surowicy. Hormon działa na trzy główne narządy docelowe: kości (zwiększając resorpcję kostną i uwalnianie wapnia), nerki (zwiększając reabsorpcję wapnia i wydalanie fosforanów) oraz pośrednio na jelita (poprzez stymulację produkcji aktywnej formy witaminy D, która zwiększa wchłanianie wapnia).
W diagnostyce laboratoryjnej oznacza się zarówno natywny (całkowity) PTH (1-84), jak i jego fragmenty. Obecnie stosowane metody oznaczania natywnego PTH pozwalają na dokładniejszą ocenę funkcji przytarczyc, szczególnie u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, gdzie dochodzi do akumulacji nieaktywnych fragmentów PTH. Oznaczenie natywnego PTH jest istotne w diagnostyce pierwotnej i wtórnej nadczynności przytarczyc, niedoczynności przytarczyc oraz przy monitorowaniu leczenia zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Parykalcytol – Dawkowanie i sposób podawania
Parykalcytol jest stosowany w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek poddawanych hemodializie. Dawkowanie rozpoczyna się od obliczenia dawki początkowej na podstawie wyjściowego stężenia natywnego PTH, według wzoru: dawka (μg) = PTH (pmol/l) / 8 lub PTH (pg/ml) / 80, podawanej dożylnie w bolusie nie częściej niż co drugi dzień podczas dializy. Maksymalna bezpieczna dawka wynosi 40 μg. Celem terapii jest utrzymanie stężenia PTH w zakresie 15,9–31,8 pmol/l (150–300 pg/ml), czyli 1,5–3-krotnej wartości górnej granicy normy u osób bez mocznicy. Monitorowanie obejmuje oznaczanie wapnia i fosforanów co najmniej raz w miesiącu oraz iPTH co 3 miesiące, z możliwością częstszych badań podczas dostosowywania dawki. W przypadku hiperkalcemii lub iloczynu Ca × P > 5,2 mmol/l (65 mg/dl) dawkę należy zmniejszyć lub przerwać.
bolus, dostęp naczyniowy, dysfagia, hemodializa, hiperkalcemia, iloczyn Ca × P, iPTH, natywny PTH, parathormon, Paricalcitol Fresenius, parykalcytol, przewlekła choroba nerek, roztwór do wstrzykiwań, uszkodzenie wątroby, wstrzyknięcie dożylne, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Paricalcitol Fresenius 5 mcg/ml
Paricalcitol Fresenius jest preparatem dożylnym stosowanym u pacjentów poddawanych hemodializie w celu kontroli wtórnej nadczynności przytarczyc związanej z przewlekłą niewydolnością nerek. Dostępny w stężeniach 2 µg/ml i 5 µg/ml, dawkowanie ustala się indywidualnie na podstawie wyjściowego stężenia natywnego PTH (w pmol/l lub pg/ml) oraz monitorowania odpowiedzi terapeutycznej. Dawka początkowa obliczana jest jako PTH (pmol/l) ÷ 8 lub PTH (pg/ml) ÷ 80, podawana dożylnie co drugi dzień podczas dializy, z maksymalną bezpieczną dawką 40 µg. Docelowy zakres stężeń PTH u pacjentów dializowanych wynosi 15,9–31,8 pmol/l (150–300 pg/ml), co odpowiada 1,5–3-krotności górnej granicy normy u osób bez mocznicy. W przypadku hiperkalcemii lub iloczynu Ca × P > 5,2 mmol/l (65 mg/dl) konieczne jest zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia do normalizacji parametrów. Dawkę dostosowuje się także w zależności od zmian stężenia iPTH, zgodnie z zaleceniami tabelarycznymi.