dawka bezpieczeństwa
Dawka bezpieczeństwa to maksymalna ilość substancji aktywnej (leku, związku chemicznego), która może być podana pacjentowi bez ryzyka wystąpienia istotnych działań niepożądanych. Jest ona ustalana na podstawie badań przedklinicznych i klinicznych, uwzględniających toksyczność ostrzą, przewlekłą oraz wpływ na poszczególne układy i narządy.
W farmakologii klinicznej dawka bezpieczeństwa jest często wyrażana jako „margines bezpieczeństwa terapeutycznego”, który stanowi stosunek dawki wywołującej efekty toksyczne do dawki terapeutycznej. Im większy jest ten stosunek, tym bezpieczniejszy jest lek. Koncepcja ta jest kluczowa w procesie rejestracji leków, gdzie agencje regulacyjne wymagają określenia dawek bezpieczeństwa dla różnych grup pacjentów.
Dawka bezpieczeństwa nie jest wartością stałą – może się różnić w zależności od wieku pacjenta, masy ciała, funkcji wątroby i nerek, chorób współistniejących oraz interakcji z innymi lekami. W praktyce klinicznej istotne jest monitorowanie pacjentów przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym, gdzie dawka toksyczna jest bliska dawce terapeutycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kannabidiol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kannabidiolu (CBD) wykazały, że działania niepożądane pojawiają się głównie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u człowieka, co wskazuje na ograniczone ryzyko kliniczne. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej na wyciągach zawierających CBD i THC (preparat Sativex) nie stwierdzono istotnych negatywnych efektów na płodność męską i żeńską, choć zaobserwowano zmniejszenie masy bezwzględnej najądrzy u samców przy dawce 25 mg/kg/dobę (150 mg/m²), która jest powyżej maksymalnej dawki terapeutycznej. Poziom dawki „bez działania szkodliwego” na wczesną przeżywalność zarodków i płodów wynosił około 1 mg/kg/dobę (6 mg/m²), co odpowiada maksymalnej dawce terapeutycznej lub jest od niej niższy. Nie wykazano działania teratogennego nawet przy dawkach przekraczających maksymalną dawkę u człowieka.
badanie niekliniczne, badanie prenatalne, dawka bezpieczeństwa, działanie teratogenne, ekspozycja u człowieka, kannabidiol, lipofilność, najądrze, parametry nasienia, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, przeżywalność młodych, rozwój embrionalny, ruchliwość plemników, Sativex, tetrahydrokannabinol, toksyczność reprodukcyjna, wskaźnik płodności, wzrost niemowląt - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Trund 750 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa lewetyracetamu, substancji czynnej produktu Trund, obejmowała badania farmakologii bezpieczeństwa, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego, które nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach na szczurach i myszach zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie (zwiększenie masy, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe, podwyższenie enzymów wątrobowych) przy dawkach odpowiadających ekspozycji u ludzi, jednak nie potwierdzono ich klinicznie. W zakresie reprodukcji i rozwoju zarodkowo-płodowego, lewetyracetam nie wykazał negatywnego wpływu na płodność szczurów przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6× MRHD). W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego u szczurów NOAEL dla samic wyniósł 3600 mg/kg mc./dobę (12× MRHD), a dla płodów 1200 mg/kg mc./dobę (4× MRHD), przy czym jedynie przy najwyższej dawce odnotowano marginalne zmniejszenie masy płodów i niewielkie zmiany szkieletowe bez wzrostu wad wrodzonych.
badanie kliniczne, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, dawka bezpieczeństwa, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, lewetyracetam, nacieczenie tłuszczowe wątroby, nieprawidłowość układu krążenia, NOAEL, potencjał rakotwórczy, przerost zrazika wątrobowego, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność ciążowa, toksyczność matczyna, Trund, wada wrodzona