reakcja toksyczno-alergiczna

Reakcja toksyczno-alergiczna to złożona odpowiedź organizmu łącząca cechy reakcji toksycznej i alergicznej. W przeciwieństwie do klasycznej alergii, gdzie nawet minimalna dawka alergenu może wywołać reakcję, w reakcji toksyczno-alergicznej istotną rolę odgrywa dawka substancji wywołującej, co jest typowe dla reakcji toksycznych.

Mechanizm tej reakcji opiera się na aktywacji układu immunologicznego w odpowiedzi na ksenobiotyki lub ich metabolity, które działają jako hapteny. Po związaniu z białkami organizmu tworzą one kompleksy antygenowe zdolne do wywołania odpowiedzi immunologicznej. W patogenezie uczestniczą zarówno mechanizmy komórkowe, jak i humoralne.

Klinicznie reakcje toksyczno-alergiczne mogą manifestować się jako wysypki skórne, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie wątroby czy zaburzenia hematologiczne. Najczęstszymi czynnikami wywołującymi są leki (antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwdrgawkowe), metale ciężkie oraz związki chemiczne stosowane w przemyśle.

Diagnostyka obejmuje wywiad kliniczny, testy skórne, oznaczanie specyficznych przeciwciał oraz próby prowokacyjne (w ściśle kontrolowanych warunkach). Leczenie polega na natychmiastowym odstawieniu czynnika wywołującego, podawaniu leków przeciwhistaminowych, kortykosteroidów, a w ciężkich przypadkach – wdrożeniu intensywnej terapii. W profilaktyce kluczowe znaczenie ma unikanie zidentyfikowanych czynników wywołujących.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl