guzki dnawe

Guzki dnawe (tophi) to złogi kryształów moczanu sodu, które tworzą się w tkankach w przebiegu przewlekłej, nieleczonej dny moczanowej. Powstają najczęściej w okolicach stawów (szczególnie rąk i stóp), małżowin usznych, ścięgien oraz pochewek ścięgnistych, a także w nerkach.

Patofizjologicznie guzki dnawe są wynikiem długotrwałej hiperurykemii, gdy stężenie kwasu moczowego we krwi przekracza próg wysycenia (6,8 mg/dl). Kryształy moczanu sodu wytrącają się w tkankach, wywołując lokalny stan zapalny z udziałem neutrofili, makrofagów i limfocytów T.

Klinicznie guzki dnawe prezentują się jako twarde, niebolesne (poza okresami zaostrzeń) guzki o różnej wielkości – od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Ich obecność świadczy o zaawansowanym stadium choroby i zwiększa ryzyko uszkodzenia stawów, deformacji oraz upośledzenia funkcji narządu ruchu.

W diagnostyce guzków dnawych kluczowe znaczenie ma badanie aspiratu z guzka, w którym stwierdza się charakterystyczne igłowate kryształy moczanu sodu wykazujące ujemne dwójłomność w świetle spolaryzowanym. Pomocne są również badania obrazowe (RTG, USG, MRI), które uwidaczniają złogi oraz towarzyszące zmiany kostne.

Leczenie obejmuje farmakoterapię zmniejszającą stężenie kwasu moczowego we krwi (allopurynol, febuksostat), którą należy prowadzić przewlekle. Przy dużych, bolesnych lub powodujących ograniczenie funkcji guzkach może być konieczne ich chirurgiczne usunięcie.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl