afta większa
Afta większa (łac. Aphthosis major, znana również jako choroba Suttona) to poważniejsza postać aft nawracających, charakteryzująca się występowaniem dużych, bolesnych owrzodzeń w jamie ustnej. W przeciwieństwie do aft mniejszych, afty większe mają średnicę przekraczającą 10 mm, głębiej penetrują tkanki i mogą goić się nawet do 6 tygodni, pozostawiając blizny.
Etiologia aft większych pozostaje nie w pełni wyjaśniona, jednak wiąże się ją z czynnikami immunologicznymi, genetycznymi, niedoborami witamin (szczególnie B12, kwasu foliowego, żelaza), zaburzeniami hormonalnymi oraz stresem. Zauważono również związek z chorobami układowymi, takimi jak choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy choroba Behçeta.
Diagnostyka różnicowa aft większych obejmuje wykluczenie infekcji wirusowych (zwłaszcza HSV), nowotworów, chorób pęcherzowych oraz manifestacji chorób ogólnoustrojowych. Leczenie jest zwykle objawowe i polega na miejscowym stosowaniu środków przeciwbólowych, przeciwzapalnych oraz sterydów. W ciężkich przypadkach rozważa się systemową terapię kortykosteroidami, lekami immunosupresyjnymi lub biologicznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Afty – Objawy
Afty, czyli płytkie, bolesne owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, dotyczą około 25% populacji i dzielą się na trzy typy: małe (80-85% przypadków, <1 cm, gojące się w 7-14 dni bez blizn), duże (10-15%, >1 cm, głębsze, gojące się 2-6 tygodni, mogące pozostawić blizny) oraz opryszczkowate (5-10%, liczne zmiany 1-3 mm, gojące się w 7-30 dni bez blizn). Przed pojawieniem się aft występuje faza prodromalna z mrowieniem i zaczerwienieniem, a pełne owrzodzenie trwa zwykle 3-6 dni. Afty lokalizują się na ruchomych, miękkich tkankach jamy ustnej, takich jak wewnętrzna strona policzków, warg, języka, podniebienia miękkiego i dna jamy ustnej. Objawy towarzyszące mogą obejmować ból nasilający się podczas jedzenia, picia i mówienia, a w cięższych przypadkach gorączkę, powiększenie węzłów chłonnych i trudności w połykaniu.
- Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody jamy ustnej – Objawy
Wrzody jamy ustnej (afty) to bolesne owrzodzenia błony śluzowej o średnicy od 1 do ponad 10 mm, z białym, żółtym lub szarym środkiem i czerwonym obrzeżem, które goją się zwykle samoistnie w ciągu 7-14 dni (afty mniejsze) lub do 6 tygodni (afty większe). Objawy prodromalne obejmują mrowienie i pieczenie, a w fazie aktywnej występuje ból nasilający się przy spożywaniu pokarmów pikantnych, kwaśnych lub słonych. W cięższych przypadkach mogą pojawić się gorączka, osłabienie i powiększenie węzłów chłonnych. Wrzody dzieli się na trzy typy: mniejsze (80-85% przypadków), większe (przekraczające 10 mm, z możliwym bliznowaceniem) oraz mnogie drobne owrzodzenia (1-3 mm), które goją się bez blizn. Czynniki wpływające na czas gojenia to wielkość, lokalizacja, wtórne zakażenia oraz stan odporności pacjenta.
afta mniejsza, afta opryszczkowata, afta większa, błona śluzowa jamy ustnej, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba ręka-stopa-usta, kandydoza jamy ustnej, liszaj płaski jamy ustnej, nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej, objaw prodromalny, obrzęk błony śluzowej, owrzodzenie aftowe, powiększony węzeł chłonny, rak jamy ustnej, wirus opryszczki, wrzód jamy ustnej, zakażenie bakteryjne, zakażenie drożdżakowe, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Behceta