Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kannabidiol

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania kannabidiolu

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie kannabidiolu (CBD) obejmują wyniki badań nieklinicznych, które dostarczają istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tej substancji. Należy zauważyć, że działania niepożądane obserwowane w badaniach nieklinicznych wystąpiły jedynie w przypadku narażenia znacznie przekraczającego maksymalną ekspozycję u człowieka, co sugeruje ich ograniczone znaczenie w praktyce klinicznej.¹

Wpływ na płodność i funkcje reprodukcyjne

Badania toksyczności reprodukcyjnej przeprowadzone na wyciągach zawierających kannabidiol (CBD) i delta-9-tetrahydrokannabinol (THC), które są obecne w preparacie Sativex, nie wykazały istotnych niepożądanych skutków w zakresie płodności zarówno męskiej, jak i żeńskiej. Oceniano przy tym takie parametry jak liczba kopulujących zwierząt, liczba płodnych samic i samców, zdolność do kopulacji oraz wskaźniki płodności.²

Warto jednak odnotować, że zaobserwowano zmniejszoną masę bezwzględną najądrzy przy poziomie dawki określanym jako „bez działania szkodliwego” na płodność u samców, który wynosił 25 mg/kg na dobę (150 mg/m²).³ Ponadto, dane z piśmiennictwa wskazują na potencjalne niekorzystne działanie zarówno CBD, jak i THC na liczbę oraz ruchliwość plemników, co może mieć znaczenie przy długotrwałej ekspozycji na te substancje.⁴

Wpływ na rozwój embrionalny i płodowy

W badaniach przeprowadzonych na szczurach określono, że poziom dawki „bez działania szkodliwego” na wczesną przeżywalność zarodków i płodów wynosił około 1 mg/kg na dobę (6 mg/m²), co w przybliżeniu odpowiada maksymalnej prawdopodobnej dawce produktu leczniczego Sativex u człowieka lub jest od niej niższy.⁵

Co istotne, nie stwierdzono danych sugerujących jakiekolwiek działanie teratogenne kannabidiolu u szczurów bądź królików, nawet w przypadku narażenia przekraczającego prawdopodobną maksymalną dawkę u człowieka.⁶

Efekty pre- i postnatalne

W badaniach pre- i postnatalnych przeprowadzonych na szczurach zaobserwowano, że dawkowanie 2 oraz 4 mg/kg na dobę (odpowiednio 12 oraz 24 mg/m²) wywierało niekorzystny wpływ na przeżywalność młodych oraz opiekę nad nimi.⁷ Te dane sugerują potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem kannabidiolu w okresie okołoporodowym i wymagają szczególnej uwagi przy rozważaniu terapii u kobiet w ciąży.

Przenikanie do mleka matki i wpływ na karmienie piersią

Badania na zwierzętach wykazały znaczne stężenie kannabinoidów, w tym kannabidiolu, w mleku matki. Jest to zgodne z oczekiwaniami, biorąc pod uwagę lipofilny charakter tych związków.⁸

Po powtarzanym dawkowaniu zaobserwowano, że kannabinoidy gromadzą się w mleku matki w stężeniach od 40 do 60 razy większych niż ich poziom w osoczu.⁹ Jest to szczególnie istotne dla praktyki klinicznej, ponieważ dawkowanie przekraczające normalne dawki kliniczne może potencjalnie wpływać na tempo wzrostu niemowląt karmionych piersią.¹⁰

Dawki bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych

Implikacje kliniczne wynikające z danych przedklinicznych

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie kannabidiolu wskazują na kilka istotnych aspektów, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej:

• Potencjalny wpływ na parametry nasienia i płodność męską przy długotrwałym stosowaniu
• Niewielkie ryzyko dla rozwoju embrionalnego i płodowego przy standardowych dawkach terapeutycznych
• Konieczność ostrożności przy stosowaniu w okresie okołoporodowym ze względu na możliwy wpływ na przeżywalność noworodków
• Znaczące przenikanie do mleka matki i potencjalny wpływ na wzrost niemowląt karmionych piersią przy dawkach wyższych niż standardowe

¹¹

Należy podkreślić, że większość działań niepożądanych zaobserwowanych w badaniach przedklinicznych występowała przy dawkach znacznie przekraczających dawki stosowane terapeutycznie u ludzi, co może sugerować akceptowalny profil bezpieczeństwa kannabidiolu przy przestrzeganiu zalecanego dawkowania produktu Sativex.¹²