Przeciwwskazania stosowania
Kannabidiol

Przeciwwskazania stosowania kannabidiolu

Kannabidiol (CBD) jest jednym z głównych składników aktywnych produktów zawierających wyciągi z Cannabis sativa. W preparacie Sativex występuje on w połączeniu z delta-9-tetrahydrokannabinolem (THC) w stężeniu 25 mg/ml, co odpowiada 2,5 mg CBD w każdej dawce 100 mikrolitrów aerozolu. Mimo rosnącej popularności i zastosowań terapeutycznych, istnieją określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie kannabidiolu jest przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na kannabinoidy i substancje pomocnicze

Stosowanie kannabidiolu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na kannabinoidy lub substancje pomocnicze zawarte w preparacie. W przypadku produktu Sativex, szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość etanolu (do 40 mg na 100 mikrolitrów aerozolu) oraz glikolu propylenowego (52 mg na 100 mikrolitrów aerozolu), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u predysponowanych osób.^{2 3}

Choroby psychiczne w wywiadzie

Kannabidiol, zwłaszcza w produktach zawierających również THC, jest przeciwwskazany u pacjentów z obciążonym wywiadem psychiatrycznym. Dotyczy to w szczególności pacjentów:

• Z rozpoznaną w przeszłości schizofrenią lub innymi zaburzeniami psychotycznymi
• Z ciężkimi zaburzeniami osobowości
• Z innymi istotnymi klinicznie zaburzeniami psychicznymi (poza depresją związaną z obecnym stanem chorobowym pacjenta)

⁴

Warto podkreślić, że przeciwwskazanie to dotyczy nie tylko osobistego wywiadu pacjenta, ale również występowania wymienionych zaburzeń psychicznych w najbliższej rodzinie. Jest to związane z podwyższonym ryzykiem ujawnienia lub zaostrzenia zaburzeń psychotycznych u osób predysponowanych genetycznie.⁵

Karmienie piersią

Laktacja stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania kannabidiolu w produktach zawierających również THC, takich jak Sativex. Kannabinoidy przenikają do mleka matki, osiągając znaczne stężenia, które mogą wywierać niepożądany wpływ na rozwój układu nerwowego niemowląt. Z uwagi na potencjalne długotrwałe konsekwencje rozwojowe, ryzyko to jest uznawane za nieakceptowalne.⁶

Uwagi dotyczące postaci farmaceutycznej

W przypadku preparatu Sativex, kannabidiol jest dostarczany w formie aerozolu do stosowania w jamie ustnej. Postać ta zawiera żółto-brązowy roztwór w pojemniku aerozolowym, otrzymywany jako wyciąg gęsty z liści i kwiatów Cannabis sativa przy użyciu płynnego dwutlenku węgla jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. W przypadku występowania u pacjenta nadwrażliwości na którykolwiek z tych składników, stosowanie preparatu jest przeciwwskazane.^{7 8}

Szczególne warunki odradzenia pacjentom stosowania kannabidiolu

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją również sytuacje kliniczne, w których lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania kannabidiolu, szczególnie w preparatach zawierających również THC. Należy jednak pamiętać, że ta decyzja powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, w oparciu o bilans potencjalnych korzyści i ryzyka dla konkretnego pacjenta.⁹

Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii kannabidiolem w preparacie Sativex, lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę na występowanie czynników ryzyka zaburzeń psychicznych, nawet jeśli nie osiągają one progu diagnostycznego dla bezwzględnego przeciwwskazania. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami osobowości, epizodami psychotycznymi w przeszłości oraz tych, którzy odnotowali nietypowe reakcje psychiczne na kannabinoidy w przeszłości.¹⁰

Z uwagi na złożony farmakologiczny profil kannabidiolu i produktów go zawierających, lekarze powinni dokładnie analizować historię medyczną pacjenta przed zaleceniem terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów, u których występują czynniki ryzyka wymienionych przeciwwskazań, nawet jeśli nie są one jeszcze w pełni rozwinięte.¹¹