frakcja hormonu tarczycy
Frakcja hormonu tarczycy odnosi się do różnych form hormonów tarczycowych krążących w krwiobiegu. Najważniejsze frakcje to tyroksyna (T4) i trijodotyronina (T3), które występują w formach związanych z białkami transportowymi (głównie z globuliną wiążącą tyroksynę – TBG, transtyretyną i albuminami) oraz w formie wolnej.
Wolne frakcje hormonów tarczycy (FT3 i FT4) stanowią mniej niż 1% całkowitej puli tych hormonów, jednak tylko one są biologicznie aktywne i mogą wnikać do komórek docelowych. Dlatego oznaczanie wolnych frakcji hormonów tarczycy ma większą wartość diagnostyczną niż pomiar całkowitego stężenia T3 i T4.
W diagnostyce chorób tarczycy standardowo oznacza się frakcje wolne (FT3, FT4) wraz z poziomem TSH (tyreotropiny). Takie podejście pozwala na precyzyjną ocenę funkcji tarczycy i różnicowanie pierwotnych zaburzeń tarczycowych od wtórnych, wynikających z dysfunkcji przysadki mózgowej.
Poziom frakcji związanych z białkami może ulegać zmianom w stanach fizjologicznych (np. ciąża) oraz patologicznych (np. choroby wątroby, zespół nerczycowy) bez rzeczywistego wpływu na funkcję tarczycy. Z tego powodu w nowoczesnej diagnostyce tyreologicznej preferuje się oznaczanie frakcji wolnych hormonów tarczycy.