komórki piankowe

Komórki piankowe (ang. foam cells) to kluczowy element w patogenezie miażdżycy. Powstają one, gdy makrofagi, komórki układu odpornościowego, nadmiernie fagocytują zmodyfikowane lipoproteiny o niskiej gęstości (oxLDL) i nie są w stanie ich efektywnie metabolizować. W rezultacie w ich cytoplazmie gromadzą się kropelki lipidowe, nadając im charakterystyczny „piankowy” wygląd pod mikroskopem.

Proces formowania komórek piankowych rozpoczyna się od uszkodzenia śródbłonka naczyniowego, co prowadzi do zwiększonej przepuszczalności ściany naczynia dla cząsteczek LDL. W przestrzeni podśródbłonkowej LDL ulega oksydacji i modyfikacji, co z kolei wywołuje reakcję zapalną i rekrutację monocytów. Po różnicowaniu do makrofagów, komórki te pochłaniają zmodyfikowane LDL poprzez receptory zmiatające (scavenger receptors), głównie CD36 i SR-A.

Akumulacja komórek piankowych w ścianie naczynia prowadzi do powstania pasm tłuszczowych (fatty streaks), które są najwcześniejszą makroskopowo widoczną zmianą miażdżycową. Z czasem komórki piankowe mogą ulegać apoptozie, uwalniając zawartość lipidową do przestrzeni międzykomórkowej, co przyczynia się do formowania rdzenia lipidowego blaszki miażdżycowej. Zrozumienie mechanizmów powstawania i funkcjonowania komórek piankowych jest kluczowe dla opracowania nowych strategii terapeutycznych w chorobach sercowo-naczyniowych.