niedociśnienie śródoperacyjne
Niedociśnienie śródoperacyjne to istotny spadek ciśnienia tętniczego krwi występujący podczas zabiegu operacyjnego. Zjawisko to, definiowane zwykle jako obniżenie wartości ciśnienia skurczowego o ponad 20% w stosunku do wartości wyjściowej lub poniżej 90 mmHg, stanowi jedno z najczęstszych powikłań anestezjologicznych, dotykające od 5% do nawet 75% pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym.
Etiologia niedociśnienia śródoperacyjnego jest wieloczynnikowa i obejmuje działanie leków anestetycznych, wpływ znieczulenia regionalnego na układ autonomiczny, utratę krwi, reakcje na manipulacje chirurgiczne, zmianę pozycji ciała pacjenta, a także odwodnienie przedoperacyjne. Szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku, z chorobami układu sercowo-naczyniowego, przyjmujący leki hipotensyjne oraz osoby z hipowolemią.
Konsekwencje tego powikłania mogą być poważne i obejmować niedokrwienie narządów, szczególnie serca, nerek i mózgu. Badania wykazują, że nawet krótkotrwałe epizody niedociśnienia śródoperacyjnego mogą zwiększać ryzyko powikłań pooperacyjnych, w tym ostrego uszkodzenia nerek, incydentów sercowo-naczyniowych oraz wydłużać czas hospitalizacji.
Postępowanie obejmuje przede wszystkim profilaktykę poprzez dokładną ocenę przedoperacyjną i optymalizację stanu pacjenta, monitorowanie parametrów hemodynamicznych podczas zabiegu oraz szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Terapia polega na podaży płynów, zastosowaniu leków wazopresyjnych (np. efedryny, fenylefryny, noradrenaliny), modyfikacji techniki znieczulenia oraz, w razie potrzeby, na transfuzji preparatów krwiopochodnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Doxar 4 mg
Stosowanie doksazosyny (Doxar) wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań, aby uniknąć poważnych działań niepożądanych. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na doksazosynę, pochodne chinazoliny (prazosyna, terazosyna) oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę bezwodną. Nie należy go stosować u osób z niedociśnieniem ortostatycznym, niedociśnieniem tętniczym, a także u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH) skojarzonym z przekrwieniem górnych dróg moczowych, przewlekłymi infekcjami dróg moczowych lub kamicą pęcherza moczowego. Monoterapia doksazosyną jest przeciwwskazana przy przepełnieniu pęcherza moczowego, bezmoczu (anurii) oraz w przypadku współistniejącej niewydolności nerek. U kobiet karmiących piersią lek jest przeciwwskazany w leczeniu nadciśnienia tętniczego ze względu na przenikanie substancji czynnej do mleka matki.
alfa-adrenolityk, alfa-adrenolityki, antybiotykoterapia, bezmocz, cewnikowanie pęcherza, choroba niedokrwienna serca, efekt hipotensyjny, efekt pierwszej dawki, guz chromochłonny nadnerczy, hipotensja, infekcja dróg moczowych, inhibitory PDE-5, kamica pęcherza moczowego, łagodny rozrost gruczołu krokowego, laktoza bezwodna, monoterapia doksazosyną, nadwrażliwość na doksazosynę, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie śródoperacyjne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, pochodne chinazoliny, przekrwienie dróg moczowych, przepełnienie pęcherza moczowego, rozszerzenie naczyń krwionośnych, sildenafil, zaburzenia czynności wątroby, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Prestarium Initio 7 mg + 5 mg
Co-Prestarium Initio, zawierający peryndopryl z argininą (3,5 mg lub 7 mg) oraz amlodypinę (2,5 mg lub 5 mg), może indukować istotne klinicznie niedociśnienie tętnicze w trakcie i po zabiegach chirurgicznych. Mechanizm ten wynika z blokady powstawania angiotensyny II, będącej konsekwencją kompensacyjnego uwalniania reniny, co prowadzi do zaburzeń hemodynamicznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów poddawanych rozległym operacjom oraz u osób z chorobami układu krążenia i w podeszłym wieku. Zaleca się przerwanie podawania leku na 24 godziny przed planowanym zabiegiem, aby zminimalizować ryzyko niedociśnienia śródoperacyjnego.
angiotensyna II, choroba układu krążenia, Co-Prestarium Initio, inhibitor konwertazy angiotensyny, niedociśnienie śródoperacyjne, niedociśnienie tętnicze, parametry hemodynamiczne, peryndopryl z argininą i amlodypiną, renina, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zabieg chirurgiczny, zaburzenie hemodynamiczne, znieczulenie - Leksykon leków
Interakcje leku – Lisinoratio 10 10 mg
Lizynopryl, jako inhibitor ACE, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczna jest podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) przy jednoczesnym stosowaniu antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu, co zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz ostrej niewydolności nerek. Współpodawanie lizynoprylu z lekami moczopędnymi (np. hydrochlorotiazyd, furosemid) nasila efekt przeciwnadciśnieniowy, wymagając monitorowania ciśnienia tętniczego i dostosowania dawek. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu z preparatami zawierającymi potas (suplementy, spironolakton, eplerenon, triamteren, amiloryd), gdyż może to prowadzić do hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, diklofenak, inhibitory COX-2) mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe lizynoprylu i zwiększać ryzyko zaburzeń czynności nerek, co wymaga regularnej kontroli funkcji nerek i ciśnienia tętniczego.
aliskiren, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, celekoksyb, digoksyna, diklofenak, doustny lek przeciwcukrzycowy, eplerenon, ewerolimus, furosemid, glikokortykosteroid, hiperkaliemia, hipoglikemia, hydrochlorotiazyd, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor mTOR, inhibitor neprylizyny, lek cytotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, leukopenia, metformina, niedociśnienie, niedociśnienie śródoperacyjne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pochodna sulfonylomocznika, preparat litu, propranolol, sakubitryl, sodu aurotiojabłczan, sól złota, spironolakton, syrolimus, temsyrolimus, triamteren, układ renina-angiotensyna-aldosteron, węglan litu, wildagliptyna, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cardura XL 4 mg
Cardura XL zawiera doksazosynę w formie mezylanu, dostępny w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu w dawkach 4 mg i 8 mg. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na doksazosynę lub inne pochodne chinazoliny (np. prazosynę, terazosynę), a także u osób z niedociśnieniem tętniczym i niedociśnieniem ortostatycznym. W terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) nie powinien być stosowany u pacjentów z przekrwieniem górnych dróg moczowych, przewlekłymi infekcjami dróg moczowych, kamicą pęcherza moczowego, przepełnieniem pęcherza lub bezmoczem (anurią). Ze względu na postać farmaceutyczną, Cardura XL jest przeciwwskazana u pacjentów z niedrożnością przewodu pokarmowego, zwężeniem światła przewodu pokarmowego lub niedrożnością przełyku. Ponadto, tabletki zawierają sód w ilości 11,4 mg (4 mg) i 22,8 mg (8 mg), co wymaga ostrożności u pacjentów na diecie niskosodowej, zwłaszcza z niewydolnością serca lub nadciśnieniem tętniczym.
anuria, dieta niskosodowa, doksazosyna, doksazosyny mezylan, dysfagia, kamica pęcherza moczowego, łagodny rozrost gruczołu krokowego, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie śródoperacyjne, niedociśnienie tętnicze, niedrożność przełyku, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność serca, pochodna chinazoliny, prazosyna, przekrwienie górnych dróg moczowych, przepełnienie pęcherza, przewlekła infekcja dróg moczowych, terazosyna, zwężenie światła przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Co-Prestarium 5 mg + 10 mg
Preparat Co-Prestarium zawiera peryndopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn), co determinuje specyficzne przeciwwskazania do jego stosowania. Bezwzględne przeciwwskazania dla peryndoprylu obejmują nadwrażliwość na inhibitory ACE, obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, wrodzony lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, ciążę (II i III trymestr), jednoczesne stosowanie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m², terapię sakubitrylem/walsartanem (konieczne 36-godzinne odstępy), pozaustrojowe metody leczenia krwi oraz znaczne zwężenie tętnic nerkowych. Amlodypina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem tętniczym, nadwrażliwością na dihydropirydyny, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. zwężenie zastawki aortalnej wysokiego stopnia) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale. Dodatkowo, preparat zawiera laktozę jednowodną, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z nietolerancją laktozy.
amlodypina, antagonista wapnia, elektrolit, farmakokinetyka, inhibitor ACE, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, niedociśnienie śródoperacyjne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, peryndopryl, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl, teratogenność, wstrząs kardiogenny, zabieg operacyjny, zawał serca, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej