zapalenie śródmiąższowe płuc
Zapalenie śródmiąższowe płuc to grupa heterogennych chorób charakteryzujących się przewlekłym procesem zapalnym toczącym się w obrębie śródmiąższu płucnego. Obejmuje ono przestrzeń między nabłonkiem pęcherzyków płucnych a naczyniami włosowatymi, prowadząc do postępującego włóknienia tkanki płucnej i upośledzenia wymiany gazowej.
Etiologia zapaleń śródmiąższowych płuc jest zróżnicowana i obejmuje m.in. czynniki środowiskowe (np. ekspozycja na pyły organiczne i nieorganiczne, leki), choroby układowe (m.in. choroby tkanki łącznej), czy idiopatyczne włóknienie płuc (IPF). Wspólnym objawem jest postępująca duszność wysiłkowa, suchy kaszel oraz zmniejszona tolerancja wysiłku.
Diagnostyka zapalenia śródmiąższowego płuc opiera się na obrazie klinicznym, badaniach czynnościowych płuc, badaniach obrazowych (HRCT – tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości) oraz w wybranych przypadkach biopsji płuca. W HRCT typowo obserwuje się zmiany siateczkowate, obraz „plastra miodu” lub zmiany typu „mlecznej szyby”.
Leczenie zależy od podtypu zapalenia śródmiąższowego i obejmuje eliminację czynnika wywołującego, leczenie immunosupresyjne (kortykosteroidy, leki immunosupresyjne), leki przeciwfibrotyczne (pirfenidon, nintedanib) w przypadku IPF, oraz w końcowych stadiach choroby – tlenoterapię i kwalifikację do przeszczepu płuc. Rokowanie jest zróżnicowane w zależności od typu zapalenia śródmiąższowego, jednak wiele postaci charakteryzuje się postępującym przebiegiem i niekorzystnym rokowaniem.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pneumonitis – Diagnostyka i diagnoza
Pneumonitis to nieinfekcyjne zapalenie tkanki płucnej wywołane ekspozycją na czynniki drażniące, takie jak alergeny środowiskowe, promieniowanie czy leki. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym, badaniach laboratoryjnych (m.in. morfologia, OB, CRP, gazometria, oznaczenie przeciwciał IgG), obrazowych (RTG, HRCT) oraz funkcjonalnych (spirometria, DLCO). HRCT jest kluczowa w ocenie stopnia uszkodzenia płuc i różnicowaniu fenotypów pneumonitis (niewłóknisty vs. włóknisty). Bronchoskopia z płukaniem oskrzelowo-pęcherzykowym (BAL) wykazuje limfocytozę (>50%) i niski stosunek CD4:CD8, co wspiera rozpoznanie, choć nie jest swoiste. W razie wątpliwości wykonuje się biopsję płuca – chirurgiczną lub mniej inwazyjną kriobiopsję przezoskrzelową (TBLC), która ma dobry profil bezpieczeństwa i wysoką dokładność diagnostyczną. Diagnostyka wymaga współpracy multidyscyplinarnej pulmonologa, radiologa i patologa oraz integracji danych klinicznych, serologicznych, obrazowych i histopatologicznych zgodnie z aktualnymi wytycznymi ATS/JRS/ALAT i CHEST.
alergen środowiskowy, badanie fizykalne, BAL, biopsja przezoskrzelowa, bronchoskopia, choroba śródmiąższowa płuc, eozynofilia, gazometria krwi tętniczej, histopatologia, HRCT, hypersensitivity pneumonitis, limfocytoza, morfologia krwi, neutrofilia, pneumonitis, radioterapia, rtg klatki piersiowej, spirometria, włóknienie płuc, wywiad medyczny, zapalenie śródmiąższowe płuc, zapalenie tkanki płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Włóknienie płuc idiopatyczne – Epidemiologia
Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) jest najczęstszą i najcięższą postacią idiopatycznych zapaleń śródmiąższowych płuc, charakteryzującą się przewlekłym, postępującym włóknieniem tkanki śródmiąższowej o nieznanej etiologii, głównie u osób powyżej 50. roku życia. Globalna zapadalność wynosi około 10,7 przypadków na 100 000 osobolat u mężczyzn i 7,4 na 100 000 u kobiet, a chorobowość szacowana jest na 20 przypadków na 100 000 u mężczyzn i 13 na 100 000 u kobiet. W Europie diagnozuje się około 40 000 nowych przypadków rocznie, z najwyższą zapadalnością w Wielkiej Brytanii (4,6-8,65/100 000). W USA chorobowość wzrosła z 202,2 do 494,5 przypadków na 100 000 w latach 2001-2011, a roczna zapadalność utrzymuje się na poziomie około 93,7/100 000 osobolat. IPF częściej dotyka mężczyzn, a ryzyko wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie u osób ≥75 lat (27,1-76,4/100 000 osobolat). Czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu, narażenia środowiskowe, patogeny mikrobiologiczne oraz predyspozycje genetyczne. Średni czas przeżycia po rozpoznaniu wynosi 3-5 lat, a śmiertelność stale rośnie, z 67 843 zgonami w USA w latach 2020-2022, gdzie IPF była przyczyną podstawową lub współistniejącą.
bezdech senny, choroba niedokrwienna serca, choroba rzadka, choroba śródmiąższowa płuc, chorobowość, czynnik genetyczny, hipoksemia, idiopatyczne włóknienie płuc, nadciśnienie płucne, narażenie środowiskowe, narażenie zawodowe, niewydolność serca, ostre zaostrzenie, palenie papierosów, przebieg kliniczny, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak płuc, refluks żołądkowo-przełykowy, włóknienie tkanki śródmiąższowej, zakrzep płucny, zapadalność, zapalenie śródmiąższowe płuc, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna - Leksykon chorób i schorzeń
Pneumonitis – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Pneumonitis, w tym przewlekłe nadwrażliwe zapalenie płuc (cHP), charakteryzuje się zróżnicowanym przebiegiem i rokowaniem, gdzie kluczowe jest wczesne rozpoznanie czynników predykcyjnych niekorzystnego przebiegu. Do najważniejszych czynników prognostycznych należą: starszy wiek, płeć męska, brak identyfikacji antygenu wywołującego, palenie tytoniu oraz obecność włóknienia w badaniach histopatologicznych lub radiologicznych. Parametry funkcji płuc, takie jak DLco < 50% wartości należnej, SpO2 < 85% po 6-minutowym teście marszu (6-MWT), wynik GAP ≥ 4 punkty oraz powiększenie prawego przedsionka ≥ 18 mm², również silnie korelują z gorszym rokowaniem. Choroby współistniejące, zwłaszcza nadciśnienie płucne, cukrzyca i dysfunkcja rozkurczowa serca, dodatkowo pogarszają przeżycie. Radiologiczne markery niekorzystne to m.in. wzorzec UIP, włóknienie typu plastra miodu, poszerzenie oskrzeli z pociągania oraz rozszerzenie żył płucnych (PVV).
badanie histopatologiczne, biomarker KL-6, choroby sercowo-naczyniowe, desaturacja, nadciśnienie płucne, niewydolność oddechowa, popromienne zapalenie płuc, powiększenie prawego przedsionka, saturacja tlenu, śródmiąższowe zapalenie płuc, test 6-minutowego marszu, włóknienie płuc, wzorzec UIP, zapalenie płuc COVID-19, zapalenie śródmiąższowe płuc, zdolność dyfuzyjna płuc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azycyna 250 mg
Lek Azycyna zawiera 250 mg azytromycyny dwuwodnej i jest antybiotykiem makrolidowym stosowanym w leczeniu specyficznych bakteryjnych zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych, takich jak bakteryjne zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie zatok (po potwierdzeniu etiologii bakteryjnej), ostre zapalenie ucha środkowego, ostre i zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz zapalenie płuc o nasileniu od lekkiego do umiarkowanego. Ponadto, Azycyna jest skuteczna w leczeniu zakażeń skóry i tkanek miękkich, w tym róży, liszajca, wtórnego ropnego zapalenia skóry oraz rumienia wędrującego (erythema migrans). Wskazaniem do stosowania jest także leczenie niepowikłanych zakażeń wywołanych przez Chlamydia trachomatis, gdzie krótka terapia azytromycyną jest szczególnie korzystna ze względu na jej farmakokinetykę.
antybiotyk makrolidowy, antybiotykoterapia, azytromycyna, borelioza z Lyme, Chlamydia trachomatis, etiologia bakteryjna, infekcja dolnych dróg oddechowych, lek przeciwbakteryjny, liszajec, ostre zapalenie ucha środkowego, przewlekła choroba oskrzeli, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropne zapalenie skóry, róża, rumień wędrujący, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie śródmiąższowe płuc, zapalenie zatok, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sumamed 125 mg
Sumamed, zawierający 125 mg azytromycyny w postaci dwuwodnej, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na azytromycynę. Wskazania obejmują zakażenia górnych dróg oddechowych, takie jak bakteryjne zapalenie gardła, zapalenie migdałków oraz ostre i przewlekłe zapalenie zatok przynosowych. Lek jest również skuteczny w terapii ostrego zapalenia ucha środkowego, a także infekcji dolnych dróg oddechowych, w tym ostrego zapalenia oskrzeli, zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz lekkiego do umiarkowanie ciężkiego zapalenia płuc, zarówno pozaszpitalnych, jak i niektórych szpitalnych. W zakresie zakażeń skóry i tkanek miękkich Sumamed znajduje zastosowanie w leczeniu róży, liszajca, wtórnego ropnego zapalenia skóry oraz rumienia wędrującego, charakterystycznego dla wczesnej postaci boreliozy z Lyme.
antybiotyk makrolidowy, antybiotykoterapia, azytromycyna dwuwodna, borelioza z Lyme, drobnoustroje chorobotwórcze, etiologia bakteryjna, lek przeciwbakteryjny, liszajec, oporność na antybiotyki, paciorkowce, paciorkowiec grupy A, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropne zapalenie skóry, róża, rumień wędrujący, węzły chłonne szyjne, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie śródmiąższowe płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zatoki przynosowe