metabolizm etopozydu

Etopozyd to półsyntetyczna pochodna podofilotoksyny stosowana jako lek przeciwnowotworowy, który działa poprzez hamowanie enzymu topoizomerazy II, prowadząc do pęknięć nici DNA i śmierci komórki. Metabolizm etopozydu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie podlega przemianom przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4.

Główne szlaki metaboliczne etopozydu obejmują O-demetylację, hydroksylację pierścienia oraz tworzenie glukuronidów i koniugatów z glutationem. Metabolity te są zazwyczaj mniej aktywne niż związek macierzysty. Około 30-40% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej, a reszta w formie metabolitów.

Znajomość metabolizmu etopozydu ma kluczowe znaczenie kliniczne ze względu na możliwe interakcje lekowe. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, niektóre antybiotyki makrolidowe) mogą zwiększać stężenie etopozydu we krwi, nasilając jego toksyczność. Z kolei induktory tego enzymu (np. ryfampicyna, fenytoina) mogą obniżać stężenie leku, zmniejszając jego skuteczność przeciwnowotworową.

Zaburzenia czynności wątroby mogą znacząco wpływać na metabolizm etopozydu, co może wymagać dostosowania dawki leku. U pacjentów z niewydolnością wątroby obserwuje się zmniejszony klirens etopozydu i zwiększoną ekspozycję na lek, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Etopozyd – Właściwości farmakokinetyczne

Etopozyd charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym, obejmującym zmienność parametrów takich jak Cmax i AUC po podaniu dożylnym lub doustnym, co wymaga indywidualizacji dawkowania. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi od 18 do 29 litrów, a lek wykazuje wysokie (ok. 97%) wiązanie z białkami osocza, zależne od stężenia albumin i bilirubiny, co ma znaczenie kliniczne u pacjentów z hipoalbuminemią lub chorobami wątroby. Metabolizm etopozydu zachodzi głównie przez izoenzym CYP3A4, prowadząc do powstania metabolitów, w tym hydroksykwasu i katecholu, co wskazuje na potencjalne interakcje lekowe. Farmakokinetyka po podaniu dożylnym jest dwufazowa, z okresem półtrwania dystrybucji około 1,5 godziny i eliminacji od 4 do 11 godzin, a całkowity klirens wynosi 33-48 ml/min (lub 16-36 ml/min/m²), niezależnie od dawki w zakresie 100-600 mg/m². Wydalanie odbywa się w 56% z moczem (45% w formie niezmienionej) i 44% z kałem w ciągu 120 godzin.
aktywność SGPT, choroba wątroby, cisplatyna, dysfunkcja wątroby, farmakokinetyka etopozydu, fenylobutazon, glukuronid, hipoalbuminemia, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP450-3A4, klirens etopozydu, klirens nerkowy, koniugat siarkowy, kwas acetylosalicylowy, liniowość farmakokinetyczna, metabolizm etopozydu, niewydolność nerek, O-demetylacja, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą stężenia, powinowactwo do białek, profil farmakokinetyczny, salicylan sodu, stężenie albumin, stężenie bilirubiny, stężenie maksymalne leku, terapia przeciwnowotworowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żółtaczka
Leksykon leków
Interakcje leku – Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml

Etopozyd wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność oraz profil toksyczności. Szczególnie istotne jest zwiększenie ekspozycji na etopozyd (AUC o 80%) i zmniejszenie klirensu o 38% podczas jednoczesnego stosowania z cyklosporyną przy stężeniach powyżej 2000 ng/ml, co wymaga monitorowania toksyczności i ewentualnej redukcji dawki. Podobnie, cisplatyna obniża klirens etopozydu, co może nasilać jego działania niepożądane. Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy, takie jak fenytoina, zwiększają klirens etopozydu, obniżając jego skuteczność, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania stężenia leku. Ponadto, substancje takie jak fenylobutazon, salicylan sodu i kwas acetylosalicylowy mogą wypierać etopozyd z białek osocza, zwiększając frakcję wolnego leku i potencjalnie nasilając toksyczność. Współistniejące stosowanie warfaryny podnosi INR, zwiększając ryzyko krwawień, co wymaga ścisłego monitorowania i dostosowania dawki antykoagulantu.
antracyklina, białko osocza, cisplatyna, cyklosporyna, działanie mielosupresyjne, działanie niepożądane OUN, efekt mielosupresyjny, etanol, etopozyd, farmakokinetyka etopozydu, fenylobutazon, fenytoina, G-CSF, hepatotoksyczność, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens etopozydu, koncentrat do sporządzania roztworu, kwas acetylosalicylowy, leczenie onkologiczne, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm etopozydu, neutropenia, oporność krzyżowa, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent onkologiczny, populacja pediatryczna, roztwór do infuzji, salicylan sodu, warfaryna, żółta febra
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Etopozyd Accord 20 mg/ml

Etopozyd Accord, dostępny jako koncentrat do infuzji o stężeniu 20 mg/ml, charakteryzuje się farmakokinetyką opartą na modelu dwukompartmentowym z okresem półtrwania fazy dystrybucji około 1,5 godziny oraz biologicznym okresem półtrwania eliminacji w zakresie 4-11 godzin, niezależnym od dawki w zakresie 100-600 mg/m² powierzchni ciała. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 18-29 litrów, a lek wiąże się w 97% z białkami osocza, co jest zależne od poziomu albumin i bilirubiny w surowicy. Całkowity klirens etopozydu wynosi 33-48 ml/min (lub 16-36 ml/min/m²), a wydalanie odbywa się głównie przez nerki (56% dawki, z czego 45% to niezmieniony lek) oraz kał (44% dawki) w ciągu 120 godzin po podaniu. Farmakokinetyka wykazuje liniowość, a parametry takie jak AUC i Cmax rosną proporcjonalnie do dawki. U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się zmniejszenie klirensu i wzrost AUC, co wymaga modyfikacji dawkowania, natomiast zaburzenia czynności wątroby nie wpływają istotnie na klirens leku. Wiek powyżej 65 lat nie wymaga rutynowej zmiany dawkowania.
AUC, biologiczny okres półtrwania, cisplatyna, CYP450-3A4, eliminacja leku, farmakokinetyka liniowa, fenylobutazon, hipoalbuminemia, klirens etopozydu, klirens nerkowy, koncentrat do sporządzania roztworu, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwnowotworowy, maksymalne stężenie leku, metabolizm etopozydu, model dwukompartmentowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, parametry farmakokinetyczne, płyn mózgowo-rdzeniowy, podwyższony poziom ALT, salicylan sodu, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmniejszenie klirensu

metabolizm etopozydu

Powiązane wpisy

Etopozyd – Właściwości farmakokinetyczne

Interakcje leku – Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml

Właściwości farmakokinetyczne – Etopozyd Accord 20 mg/ml