kinetyka dwufazowa
Kinetyka dwufazowa to model farmakokinetyczny opisujący dystrybucję leku w organizmie, który uwzględnia dwie odrębne fazy: fazę dystrybucji (alfa) i fazę eliminacji (beta). W fazie alfa lek jest szybko rozprowadzany z krwiobiegu do tkanek, co powoduje początkowy szybki spadek stężenia leku w osoczu. Faza beta charakteryzuje się wolniejszym spadkiem stężenia leku, odzwierciedlającym procesy eliminacji przez metabolizm i wydalanie.
Model kinetyki dwufazowej jest często stosowany do opisu zachowania leków podawanych dożylnie, szczególnie antybiotyków, leków przeciwnowotworowych i środków znieczulających. Graficznie przedstawiana jest jako krzywa stężenia leku w osoczu w funkcji czasu, która po transformacji logarytmicznej wykazuje dwie wyraźne fazy o różnych nachyleniach.
Analiza kinetyki dwufazowej pozwala na wyznaczenie kluczowych parametrów farmakokinetycznych, takich jak objętość dystrybucji, klirens czy biologiczny okres półtrwania. Parametry te są niezbędne do optymalizacji dawkowania leków, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym, gdzie precyzyjne utrzymanie stężenia leku w zakresie terapeutycznym jest kluczowe dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Digoxin WZF 0,25 mg/ml
Digoksyna, podawana dożylnie w dawce 0,25 mg/ml, charakteryzuje się szybkim początkiem działania (5-30 minut) i osiągnięciem maksimum efektu w ciągu 1-5 godzin. Jej farmakokinetyka wykazuje dwufazową dystrybucję z dużą objętością dystrybucji (~510 l), co wskazuje na silne wiązanie z tkankami, zwłaszcza w sercu (stężenie 30-krotnie wyższe niż w osoczu), wątrobie, nerkach oraz mięśniach szkieletowych. W osoczu jedynie około 25% digoksyny jest związane z białkami. Eliminacja leku odbywa się głównie przez nerki, z udziałem glikoproteiny P, która reguluje zarówno wchłanianie, jak i wydalanie digoksyny. Całkowity klirens u zdrowych dorosłych wynosi 193±25 ml/min, a klirens nerkowy 152±24 ml/min. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 30-40 godzin, a hemodializa usuwa jedynie około 3% dawki.
bezmocz, dawka nasycająca, digoksyna, farmakokinetyka, glikoproteina p, hemodializa, kinetyka dwufazowa, klirens digoksyny, klirens kreatyniny, krążenie pozaustrojowe, kumulacja tkankowa, objętość dystrybucji, okres noworodkowy, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, podanie dożylne, populacja pediatryczna, schemat dawkowania, transporter błonowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby