kortykosteroidy do stosowania ogólnego
Kortykosteroidy do stosowania ogólnego to syntetyczne odpowiedniki hormonów produkowanych przez korę nadnerczy. Charakteryzują się silnym działaniem przeciwzapalnym, immunosupresyjnym oraz antyproliferacyjnym, co sprawia, że są wykorzystywane w leczeniu wielu schorzeń o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym.
Wśród najczęściej stosowanych kortykosteroidów systemowych znajdują się: prednizon, prednizolon, deksametazon, metyloprednizolon oraz hydrokortyzon. Różnią się one siłą działania, okresem półtrwania oraz stopniem wiązania z białkami osocza, co determinuje ich zastosowanie w konkretnych jednostkach chorobowych.
Wskazania do stosowania kortykosteroidów ogólnoustrojowych obejmują choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów), choroby zapalne jelit, choroby alergiczne, astmę ciężką, sarkoidozę, przewlekłe choroby płuc, niektóre nowotwory, a także stany nagłe takie jak wstrząs anafilaktyczny czy obrzęk mózgu.
Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów ogólnoustrojowych wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, wśród których wymienia się: osteoporozę, zespół Cushinga, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemię, zwiększoną podatność na infekcje, zaćmę, jaskrę, miopatię, zaburzenia psychiczne, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
Przy długotrwałej terapii należy monitorować pacjentów pod kątem występowania działań niepożądanych oraz stosować najniższą skuteczną dawkę leku. Odstawienie kortykosteroidów powinno odbywać się stopniowo, aby umożliwić powrót prawidłowej funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i zapobiec wystąpieniu objawów odstawiennych lub niewydolności nadnerczy.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Flutykazon – Przedawkowanie
Flutykazon propionian, glikokortykosteroid stosowany wziewnie w astmie oskrzelowej oraz donosowo w alergicznym nieżycie nosa, może powodować poważne skutki przedawkowania. Ostre przedawkowanie, definiowane jako jednorazowe podanie dawki znacznie przekraczającej zalecaną, prowadzi do przemijającego zahamowania czynności kory nadnerczy, potwierdzanego obniżeniem stężenia kortyzolu w osoczu, które zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni. Donosowe podawanie flutykazonu w dawce do 2 mg dwa razy na dobę przez 7 dni nie wykazuje istotnego wpływu na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza. Przewlekłe przedawkowanie, szczególnie dawkami powyżej 1000 μg/dobę przez miesiące lub lata, może skutkować znacznym zahamowaniem czynności kory nadnerczy, objawami zespołu Cushinga oraz ryzykiem ostrego przełomu nadnerczowego, zwłaszcza u dzieci, manifestującym się hipoglikemią, zaburzeniami świadomości i drgawkami. Czynniki wyzwalające przełom to uraz, zabieg chirurgiczny, zakażenie lub szybkie zmniejszenie dawki leku.
aerozol do nosa, aerozol inhalacyjny, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, azelastyna chlorowodorek, drgawki, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, hiperkortyzolizm, hipoglikemia, kortykosteroidy do stosowania ogólnego, niedociśnienie, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostre przedawkowanie, ostry przełom nadnerczowy, płukanie żołądka, proszek do inhalacji, przewlekłe przedawkowanie, rezerwa nadnerczowa, senność, śpiączka, splątanie, stężenie kortyzolu w osoczu, tachykardia, zaburzenie świadomości, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fluticomb (25 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Przedawkowanie Fluticomb, aerozolu inhalacyjnego zawierającego salmeterol (25 μg/dawkę) oraz flutykazon propionian (50, 125 lub 250 μg/dawkę), może prowadzić do poważnych objawów klinicznych. Salmeterol, jako długo działający β2-agonista, w nadmiarze wywołuje zawroty głowy, wzrost ciśnienia skurczowego, drżenia, ból głowy oraz tachykardię (>100 uderzeń/min). Istotnym powikłaniem jest hipokaliemia, dlatego konieczne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy i ewentualna suplementacja. W przypadku objawów przedawkowania salmeterolu zaleca się przerwanie stosowania Fluticomb przy jednoczesnym kontynuowaniu odpowiedniej dawki kortykosteroidu wziewnego.
ból głowy, ciśnienie skurczowe krwi, długo działający β2-agonista, drżenie, Fluticomb, flutykazonu propionian, hipokaliemia, jony potasowe, kortykosteroid, kortykosteroid wziewny, kortykosteroidy do stosowania ogólnego, kortyzol w osoczu, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, receptor β-adrenergiczny, rezerwa nadnerczowa, salmeterolu ksynafonian, suplementacja potasu, tachykardia, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zawroty głowy