Meningococcus

Meningococcus (Neisseria meningitidis) to Gram-ujemna bakteria dwoinkowa, będąca jednym z głównych czynników etiologicznych zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz posocznicy meningokokowej. Drobnoustrój ten kolonizuje błonę śluzową nosogardzieli u 10-20% populacji, stanowiąc potencjalne zagrożenie dla zdrowia publicznego.

Bakteria posiada 13 serotypów, z których najbardziej inwazyjne to serogrupy A, B, C, W135 i Y. W Polsce dominują serogrupy B i C. Szczególnie narażone na zakażenie są dzieci poniżej 5 roku życia, adolescenci oraz osoby z niedoborami odporności, zwłaszcza z niedoborem składników dopełniacza i asplenią.

Zakażenie meningokokowe może przebiegać jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, posocznica lub obie te postaci jednocześnie. Charakteryzuje się gwałtownym przebiegiem – od pierwszych objawów do zgonu może upłynąć zaledwie 24 godziny. Śmiertelność w inwazyjnej chorobie meningokokowej wynosi 10-20%, a u 10-20% ozdrowieńców występują trwałe powikłania neurologiczne.

Profilaktyka zakażeń meningokokowych opiera się na szczepieniach ochronnych. Dostępne są szczepionki polisacharydowe, koniugowane oraz wieloskładnikowe białkowe przeciwko meningokokom grupy B. W leczeniu stosuje się antybiotyki o działaniu bakteriobójczym, najczęściej cefalosporyny III generacji, a w profilaktyce u osób z kontaktu – rifampicynę, ciprofloksacynę lub ceftriakson.