metoksypsoralen
Metoksypsoralen (8-metoksypsoralen, 8-MOP) to substancja należąca do grupy furanokumaryn, stosowana w fotochemioterapii. Jest to związek o właściwościach fotouczulających, który po aktywacji promieniowaniem UVA reaguje z DNA komórek, tworząc wiązania krzyżowe między nićmi DNA, co hamuje replikację komórkową.
Metoksypsoralen jest podstawowym składnikiem terapii PUVA (Psoralen + UVA), stosowanej w leczeniu łuszczycy, bielactwa, atopowego zapalenia skóry oraz ziarniniaka grzybiastego (mycosis fungoides). Substancja może być podawana doustnie lub miejscowo w formie roztworu, emulsji lub kąpieli, a następnie skóra poddawana jest naświetlaniu promieniowaniem UVA.
Do działań niepożądanych metoksypsoralenu należą: nudności (przy podaniu doustnym), rumień, świąd, przebarwienia skóry, a przy długotrwałym stosowaniu zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów skóry. Ze względu na działanie mutagenne i potencjalnie kancerogenne, terapia wymaga starannego monitorowania pacjenta i ścisłego przestrzegania protokołu leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Melatonina LEK-AM 1 mg
Melatonina wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w surowicy oraz efekty terapeutyczne. Fluwoksamina, poprzez hamowanie eliminacji melatoniny, powoduje istotny wzrost jej stężenia i jednoczesne stosowanie tych leków jest przeciwwskazane. Inne substancje zwiększające biodostępność melatoniny to 5- i 8-metoksypsoraleny, cymetydyna, estrogeny (w doustnej antykoncepcji i HRT), inhibitory CYP2C19 (citalopram, omeprazol, lanzoprazol) oraz chinoliny. Z kolei karbamazepina i ryfampicyna indukują enzymy metabolizujące melatoninę, co prowadzi do obniżenia jej stężenia w osoczu. Nikotyna również zmniejsza poziom melatoniny, co może osłabiać jej działanie terapeutyczne.
alkohol etylowy, benzodiazepiny, biodostępność melatoniny, choroba wrzodowa, citalopram, cymetydyna, doustne środki antykoncepcyjne, działanie sedatywne, estrogeny, fluwoksamina, gruźlica, hormonalna terapia zastępcza, imipramina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, karbamazepina, lanzoprazol, lek przeciwpadaczkowy, metoksypsoralen, N-acetyloserotonina, niebenzodiazepiny, nikotyna, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, palenie tytoniu, ryfampicyna, sedacja, stężenie melatoniny, tiorydazyna, zaburzenia psychomotoryczne, zaleplon, zolpidem, zopiklon - Leksykon substancji czynnych
Metoksalen – Przeciwwskazania stosowania
Metoksalen (8-metoksypsoralen) jest stosowany w terapii fotodynamicznej, dostępny w preparatach Oxsoralen (kapsułki 10 mg) oraz Uvadex (20 µg/ml). Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną, inne psoraleny lub substancje pomocnicze, ciężkie zaburzenia czynności wątroby i nerek (dotyczy Oxsoralen), a także choroby związane z nadwrażliwością na światło, takie jak porfirie (skórna późna, mieszana, erytropoetyczna), kseroderma pigmentowa, fotodermatozy wielopostaciowe, toczeń rumieniowaty, albinizm oraz bielactwo uogólnione (szczególnie w przypadku Uvadex). Metoksalen jest przeciwwskazany u pacjentów z nowotworami skóry (czerniak złośliwy, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy) oraz w trakcie leczenia cytostatykami i promieniowaniem jonizującym (dotyczy Oxsoralen). Dodatkowo, u pacjentów z bezsoczewkowością (Oxsoralen) lub afakią (Uvadex) istnieje zwiększone ryzyko uszkodzenia siatkówki przez promieniowanie UV.
afakia, albinizm, bezsoczewkowość, bielactwo uogólnione, choroba serca, cytostatyk, czerniak złośliwy, fotodermatoza wielopostaciowa, fotofereza, metoksalen, metoksypsoralen, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, porfiria erytropoetyczna, porfiria mieszana, porfiria skórna późna, promieniowanie jonizujące, promieniowanie UV, psoralen, rak płaskonabłonkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja idiosynkratyczna, splenektomia, terapia fotodynamiczna, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, uczulenie na światło, uszkodzenie siatkówki, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon leków
Interakcje leku – Sental 5 mg
Melatonina (Sental) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne związane głównie z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP1A i CYP3A. Melatonina może indukować CYP3A in vitro przy stężeniach przekraczających terapeutyczne, co potencjalnie obniża stężenia innych leków metabolizowanych przez ten enzym. Metabolizm melatoniny odbywa się głównie przez CYP1A2, co powoduje ryzyko interakcji z inhibitorami (np. fluwoksaminą, chinolonami) i induktorami (np. karbamazepiną, ryfampicyną) tego enzymu. Fluwoksamina znacząco zwiększa ekspozycję na melatoninę (17-krotnie AUC, 12-krotnie Cmax), dlatego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Estrogeny, 5- i 8-metoksypsoralen oraz palenie papierosów również wpływają na stężenia melatoniny poprzez modulację enzymów CYP1A. Pokarm może zmieniać farmakokinetykę melatoniny, zwłaszcza wartość Cmax, co wymaga stosowania leku zgodnie z zaleceniami (2 godziny po posiłku).
alkohol etylowy, benzodiazepina, chinolon, CYP1A, CYP1A2, CYP3A, cytochrom P450, działanie przeciwzakrzepowe, endogenna melatonina, estrogen, fluwoksamina, hormonalna terapia zastępcza, imipramina, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor prostaglandyn, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, lek niebenzodiazepinowy, lek przeciwdepresyjny, melatonina, metoksypsoralen, nikotynizm, ośrodkowy układ nerwowy, receptor adrenergiczny, receptor opioidowy, ryfampicyna, rytm dobowy, tiorydazyna, tryptofan, warfaryna, zaleplon, zolpidem, zopiklon - Leksykon leków
Interakcje leku – Melabiorytm 5 mg
Melatonina jest metabolizowana głównie przez izoenzymy cytochromu P450 (CYP1A2 i CYP2C19), co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te enzymy. Fluwoksamina, silny inhibitor CYP1A2 i CYP2C19, znacząco zwiększa stężenie melatoniny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania. Podobne efekty obserwuje się przy stosowaniu 5- lub 8-metoksypsoralenu, cymetydyny oraz estrogenów, które hamują metabolizm melatoniny i podnoszą jej poziomy. Leki metabolizowane przez CYP2C19, takie jak cytalopram, omeprazol i lanzoprazol, również zwiększają biodostępność melatoniny, co wymaga monitorowania efektów klinicznych. Z kolei induktory CYP1A2, np. karbamazepina i ryfampicyna, obniżają stężenia melatoniny, potencjalnie osłabiając jej działanie terapeutyczne.
chinolon, cymetydyna, CYP2C19, cytalopram, cytochrom wątrobowy P450, działanie nasenne, estrogen, fluwoksamina, hormonalna terapia zastępcza, imipramina, inhibitor CYP1A2, inhibitor prostaglandyn, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, lanzoprazol, lek przeciwdepresyjny, metoksypsoralen, N-acetyloserotonina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna benzodiazepiny, receptor adrenergiczny, receptor opioidowy, ryfampicyna, rytm dobowy, tiorydazyna, tryptofan, zaleplon, zolpidem, zopiklon - Leksykon substancji czynnych
Dakarbazyna – Interakcje
Dakarbazyna, metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP1A1, CYP1A2 i CYP2E1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie dakarbazyny ze szczepionką przeciwko żółtej gorączce oraz fotemustyną, ze względu na ryzyko zagrażających życiu powikłań, takich jak choroby układowe i ostra toksyczność płucna (ARDS). Wysokie ryzyko mielotoksyczności występuje przy łączeniu dakarbazyny z innymi cytostatykami i radioterapią, co wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i ewentualnej redukcji dawki. Ponadto, dakarbazyna może nasilać działanie fotouczulające metoksypsoralenu oraz wpływać na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP1A1, CYP1A2 i CYP2E1, co wymaga dostosowania dawkowania i monitorowania stężeń terapeutycznych.
anemia, ARDS, choroba Heinego-Medina, cyklosporyna, cytochrom P450, dakarbazyna, doustny antykoagulant, działanie mielotoksyczne, efekt mielotoksyczny, fenytoina, fotemustyna, fotouczulenie, hepatotoksyczność, hydroksylacja, INR, izoenzymy CYP, lek fotouczulający, lek immunosupresyjny, lek mielotoksyczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, metoksypsoralen, morfologia krwi, napad drgawkowy, neutropenia, parametry krzepliwości, promieniowanie UV, radioterapia, szczepionka atenuowana, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciwko żółtej gorączce, takrolimus, toksyczność płucna, trombocytopenia, zaburzenie limfoproliferacyjne - Leksykon substancji czynnych
Melatonina – Interakcje
Melatonina jest metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP1A, zwłaszcza CYP1A2, a jej stężenie w surowicy może być znacząco zwiększone przez inhibitory tych enzymów, takie jak fluwoksamina (17-krotnie wzrost AUC, 12-krotnie wzrost Cmax), 5- lub 8-metoksypsoralen, cymetydyna, estrogeny oraz chinolony. Leki metabolizowane przez CYP2C19 (citalopram, omeprazol, lanzoprazol) spowalniają metabolizm melatoniny, zwiększając jej biodostępność. Z kolei induktory CYP1A2, takie jak karbamazepina, ryfampicyna oraz palenie papierosów, mogą obniżać stężenie melatoniny, co może wymagać dostosowania dawki. Kofeina, również metabolizowana przez CYP1A2, zwiększa stężenie melatoniny w osoczu. Pokarm wpływa na farmakokinetykę melatoniny, zwłaszcza na Cmax.
antagonista kanałów wapniowych, antagonista witaminy K, beta-adrenolityk, biodostępność, chinolon, citalopram, cymetydyna, CYP1A2, CYP2C19, działanie hipotensyjne, działanie nasenne, działanie przeciwparkinsonowe, działanie przeciwzakrzepowe, działanie sedatywne, działanie uspokajające, estrogen, fenytoina, fluwoksamina, hormonalna terapia zastępcza, ibuprofen, imipramina, indukcja CYP3A, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP1A, karbamazepina, karbidopa-lewodopa, kofeina, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek nasenny niebenzodiazepinowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lewodopa, metoksypsoralen, monitorowanie INR, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, NLPZ, omeprazol, pochodna benzodiazepiny, ryfampicyna, rytm okołodobowy, stężenie melatoniny, tiorydazyna, warfaryna, zaleplon, zolpidem, zopiklon - Leksykon leków
Interakcje leku – Melabiorytm B6 3 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Melabiorytm B6 zawiera melatoninę (3 mg) oraz pirydoksynę (10 mg) i wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Melatonina podlega metabolizmowi głównie przez izoenzymy CYP1A2 i CYP2C19, co powoduje, że inhibitory tych enzymów (np. fluwoksamina, 5- lub 8-metoksypsoralen, cymetydyna, estrogeny, leki metabolizowane przez CYP2C19 jak cytalopram, omeprazol, lanzoprazol oraz chinolony) mogą zwiększać jej stężenie w osoczu, natomiast induktory CYP1A2 (karbamazepina, ryfampicyna) oraz palenie tytoniu mogą je obniżać. Melatonina nasila działanie uspokajające leków psychotropowych, zwłaszcza pochodnych benzodiazepiny oraz leków-Z (zaleplon, zolpidem, zopiklon), a także może potęgować sedację przy jednoczesnym stosowaniu tiorydazyny i imipraminy. Pirydoksyna (witamina B6) w dawce 10 mg może znosić działanie przeciwparkinsonowe lewodopy (nie dotyczy połączenia karbidopa-lewodopa) oraz obniżać stężenie fenytoiny, co wymaga monitorowania jej poziomu w surowicy. Spożywanie alkoholu podczas terapii Melabiorytmem B6 jest przeciwwskazane ze względu na osłabienie działania nasennego i ryzyko nasilenia działań niepożądanych.
chinolon, cymetydyna, cytalopram, cytochrom P450, działanie nasenne, działanie przeciwpadaczkowe, działanie przeciwparkinsonowe, działanie sedatywne, endogenna melatonina, estrogen, fenytoina, fluwoksamina, funkcje motoryczne, funkcje poznawcze, hormonalna terapia zastępcza, imipramina, inhibitor prostaglandyn, inhibitory enzymatyczne, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2C19, karbamazepina, karbidopa, lanzoprazol, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek psychotropowy, leki-Z, lewodopa, melatonina, metoksypsoralen, N-acetyloserotonina, omeprazol, pirydoksyna, pochodna benzodiazepiny, receptor adrenergiczny, receptor opioidowy, ryfampicyna, środek antykoncepcyjny, tiorydazyna, tryptofan, witamina B6 - Leksykon leków
Interakcje leku – Melatonina Pharma Nord 3 mg
Melatonina jest metabolizowana głównie przez wątrobowe izoenzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP1A2, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Leki hamujące CYP1A2 i CYP2C19, takie jak fluwoksamina, powodują znaczący wzrost stężenia melatoniny (17-krotny wzrost AUC i 12-krotny wzrost Cmax), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania. Inne substancje, takie jak 5- lub 8-metoksypsoralen, cymetydyna, estrogeny oraz chinolony, również podwyższają poziom melatoniny poprzez hamowanie jej metabolizmu, co wymaga zachowania ostrożności i monitorowania efektów. Z kolei induktory CYP1A2, np. karbamazepina, ryfampicyna oraz palenie papierosów, obniżają stężenie melatoniny, co może wymagać dostosowania dawki. Brak danych dotyczących interakcji u dzieci i młodzieży podkreśla konieczność ostrożności w tych grupach wiekowych.
antagonista kanału wapniowego, antykoncepcja hormonalna, benzodiazepina, chinolon, cymetydyna, działanie przeciwzakrzepowe, estrogen, fluwoksamina, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, lek niebenzodiazepinowy, lek przeciwnadciśnieniowy, melatonina, metoksypsoralen, midazolam, nadciśnienie tętnicze, nifedypina, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, receptor GABA, receptor melatoninowy, ryfampicyna, temazepam, warfaryna, zaleplon, zolpidem, zopiklon