Przeciwwskazania stosowania
Metoksalen

Przeciwwskazania stosowania metoksalenu

Metoksalen (8-metoksypsoralen) jest substancją czynną stosowaną w terapii fotodynamicznej, dostępną m.in. w produktach leczniczych Oxsoralen oraz Uvadex. Ze względu na specyficzny mechanizm działania oraz profil bezpieczeństwa tej substancji, istnieje szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące przeciwwskazań do stosowania metoksalenu.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie metoksalenu jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, inne psoraleny lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. W przypadku produktu Uvadex należy szczególnie zwrócić uwagę na wcześniejsze występowanie reakcji idiosynkratycznej lub reakcji nadwrażliwości na metoksalen, związki psoralenu lub substancje pomocnicze.^{3 4}

Zaburzenia narządowe

Metoksalen (Oxsoralen) nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek. W takich przypadkach metabolizm i eliminacja leku mogą być znacząco upośledzone, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.⁵

Choroby związane z nadwrażliwością na światło

Ze względu na fotouczulający mechanizm działania metoksalenu, jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z chorobami związanymi z nadwrażliwością na światło. Do tych schorzeń należą:

• Porfiria skórna późna
• Porfiria mieszana
• Porfiria erytropoetyczna
• Kseroderma pigmentowa
• Fotodermatozy wielopostaciowe
• Toczeń rumieniowaty
• Albinizm

⁶

W przypadku fotoferezy z zastosowaniem produktu Uvadex, przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z uczuleniem na światło, w tym z porfirią, toczniem rumieniowatym układowym lub bielactwem uogólnionym.⁷

Choroby nowotworowe skóry

Metoksalen nie powinien być stosowany u pacjentów z:

• Czerniakiem złośliwym (obecnie lub w wywiadzie)
• Rakiem płaskonabłonkowym skóry (obecnie lub w wywiadzie)
• Innymi nowotworami skóry w wywiadzie

⁸

W przypadku produktu Uvadex przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów ze współistniejącym czerniakiem, rakiem podstawnokomórkowym lub płaskonabłonkowym skóry.⁹

Jednoczesne stosowanie innych terapii

Przeciwwskazane jest stosowanie metoksalenu (Oxsoralen) równocześnie z:

• Cytostatykami
• Promieniowaniem jonizującym

¹⁰

Schorzenia oczu

Metoksalen nie powinien być stosowany u pacjentów z bezsoczewkowością (w przypadku Oxsoralen) lub afakią (w przypadku Uvadex), ponieważ zwiększa to ryzyko uszkodzenia siatkówki przez promieniowanie UV.^{11 12}

Przeciwwskazania związane z wiekiem

Metoksalen (Oxsoralen) jest przeciwwskazany u dzieci w wieku poniżej 12 lat.¹³

Ciąża i karmienie piersią

Stosowanie metoksalenu jest bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią. W przypadku produktu Uvadex, przeciwwskazane jest również stosowanie u aktywnych seksualnie mężczyzn i kobiet w wieku rozrodczym, jeśli podczas leczenia nie są stosowane skuteczne metody antykoncepcji.^{14 15}

Przeciwwskazania specyficzne dla fotoferezy

W przypadku stosowania metoksalenu w formie produktu Uvadex podczas zabiegów fotoferezy, istnieją dodatkowe przeciwwskazania związane z samą procedurą:

• Brak możliwości tolerowania pozaustrojowej utraty krwi (np. w związku z ciężką chorobą serca, ciężką niedokrwistością)
• Liczba białych krwinek powyżej 25 000 na mm³
• Wcześniejsze usunięcie śledziony
• Zaburzenia krzepnięcia

¹⁶

Uwagi końcowe

Przed zastosowaniem metoksalenu należy dokładnie przeanalizować wszystkie potencjalne przeciwwskazania. Ze względu na liczne ograniczenia stosowania tej substancji, konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu lekarskiego oraz odpowiednich badań diagnostycznych przed rozpoczęciem terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami skórnymi, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, chorobami oczu oraz kobiety w wieku rozrodczym.^{17 18}

Tabela przeciwwskazań do stosowania metoksalenu