zaburzenie ekspresji mowy
Zaburzenie ekspresji mowy to patologia w procesie nadawania komunikatów werbalnych, objawiająca się trudnościami w formułowaniu wypowiedzi słownych pomimo zachowania zdolności rozumienia mowy. Stanowi część szerszego spektrum zaburzeń komunikacyjnych i może występować jako izolowany problem lub komponent złożonych zespołów klinicznych.
W obrazie klinicznym dominują trudności z doborem słów, formułowaniem gramatycznie poprawnych zdań, inicjowaniem wypowiedzi oraz utrzymaniem płynności mówienia. Pacjenci często kompensują deficyty poprzez stosowanie gestów, pisanie lub rysowanie. Diagnoza opiera się na szczegółowej ocenie neuropsychologicznej i logopedycznej, uwzględniającej różne aspekty produkcji mowy.
Etiologia zaburzeń ekspresji mowy obejmuje przyczyny neurologiczne (udary, urazy mózgu, choroby neurodegeneracyjne), rozwojowe (specyficzne zaburzenia rozwoju mowy) oraz funkcjonalne. Lokalizacja uszkodzenia najczęściej dotyczy okolicy Broca w lewej półkuli mózgu, co prowadzi do afazji ekspresyjnej – klasycznej postaci zaburzenia ekspresji mowy.
Leczenie wymaga interdyscyplinarnego podejścia z wiodącą rolą terapii logopedycznej, której celem jest odbudowa lub kompensacja utraconych funkcji. Rokowanie zależy od etiologii, rozległości uszkodzenia, wieku pacjenta oraz czasu rozpoczęcia terapii. Wczesna interwencja logopedyczna znacząco poprawia rokowanie i jakość życia pacjentów.