miejscowy lek znieczulający

Miejscowy lek znieczulający to substancja chemiczna, która po podaniu w określone miejsce ciała blokuje przewodnictwo bodźców nerwowych, prowadząc do czasowego zniesienia czucia bólu bez wpływu na świadomość pacjenta. Mechanizm działania polega na blokowaniu kanałów sodowych w błonie komórkowej neuronu, co uniemożliwia depolaryzację i generowanie potencjału czynnościowego.

Do najczęściej stosowanych miejscowych leków znieczulających należą pochodne amidowe (lidokaina, bupiwakaina, ropiwakaina) oraz estrowe (prokaina, benzokaina). Różnią się one czasem działania, siłą znieczulenia, profilem bezpieczeństwa oraz drogą metabolizmu – amidy są metabolizowane w wątrobie, zaś estry przez esterazy osoczowe.

Miejscowe środki znieczulające znajdują szerokie zastosowanie w praktyce klinicznej, w tym w stomatologii, chirurgii małoinwazyjnej, położnictwie (znieczulenie zewnątrzoponowe), okulistyce oraz dermatologii. Mogą być podawane powierzchniowo na błony śluzowe lub skórę, poprzez infiltrację tkanek, blokady nerwów obwodowych lub znieczulenie przewodowe.

Pomimo względnego bezpieczeństwa, leki te mogą wywoływać działania niepożądane, od reakcji miejscowych (przejściowe pieczenie, rumień) po efekty ogólnoustrojowe przy przedawkowaniu, w tym objawy ze strony OUN (drgawki, zaburzenia świadomości) oraz układu sercowo-naczyniowego (hipotensja, zaburzenia rytmu serca). Najgroźniejszym powikłaniem jest systemowa toksyczność miejscowych środków znieczulających (LAST).

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl