fentanyl cytrynian
Fentanyl cytrynian to syntetyczny opioid, będący solą cytrynianu fentanylu, stosowany w medycynie jako silny lek przeciwbólowy. Charakteryzuje się około 100-krotnie większą siłą działania w porównaniu do morfiny, co czyni go lekiem z wyboru w terapii silnego bólu ostrego i przewlekłego, szczególnie bólu nowotworowego.
W praktyce klinicznej fentanyl cytrynian jest dostępny w kilku postaciach farmaceutycznych, m.in. jako roztwór do iniekcji, plastry transdemalne, tabletki podpoliczkowe i preparaty donosowe. Jest stosowany zarówno w anestezjologii do znieczulenia ogólnego, jak i w leczeniu bólu przebijającego u pacjentów onkologicznych.
Ze względu na swój profil farmakodynamiczny, fentanyl cytrynian działa szybko (początek działania po podaniu dożylnym wynosi 1-2 minuty), ale krótko (30-60 minut), co wymaga odpowiedniego dawkowania i monitorowania pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane obejmują depresję oddechową, bradykardię, nudności, wymioty i świąd skóry.
Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu fentanylu cytrynianu ze względu na ryzyko uzależnienia i depresji ośrodka oddechowego. Lek ten podlega ścisłej kontroli jako substancja psychoaktywna z grupy opioidów i powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem lekarza specjalisty.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vellofent 400 mcg
Lek Vellofent w postaci tabletek podjęzykowych zawierających fentanyl w dawkach od 67 do 800 mikrogramów jest przeznaczony wyłącznie do leczenia bólu przebijającego u pacjentów onkologicznych, którzy wykazują tolerancję na opioidy stosowane w terapii przewlekłego bólu nowotworowego. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na fentanyl lub substancje pomocnicze, brak regularnego leczenia podtrzymującego opioidami, stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) oraz ostrą depresję oddechową lub choroby obturacyjne płuc. Konieczne jest zachowanie co najmniej 2-tygodniowego odstępu po zakończeniu terapii inhibitorami MAO przed rozpoczęciem leczenia Vellofentem, aby uniknąć poważnych interakcji farmakodynamicznych. Ponadto, lek nie powinien być stosowany w leczeniu ostrego bólu innego niż ból przebijający w chorobie nowotworowej oraz u pacjentów leczonych produktami zawierającymi hydroksymaślan sodu (np. Xyrem) ze względu na ryzyko nasilenia depresji ośrodkowego układu nerwowego i potencjalnie śmiertelnej depresji oddechowej.
ból przebijający, choroba nowotworowa, choroba obturacyjna płuc, depresja oddechowa, fentanyl, fentanyl cytrynian, hydroksymaślan sodu, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, nadwrażliwość na substancję czynną, ośrodkowy układ nerwowy, ostra depresja oddechowa, przewlekły ból nowotworowy, tabletka podjęzykowa, Vellofent - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fentanyl Kalceks 0,05 mg/ml
Fentanyl, podawany dożylnie w preparacie Fentanyl Kalceks (0,05 mg/ml fentanylu cytrynianu), charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym z bardzo krótkim pierwszym okresem półtrwania wynoszącym 1 minutę oraz drugim okresem półtrwania 18 minut, a końcowa faza eliminacji trwa około 475 minut. Objętość dystrybucji w kompartmencie centralnym (Vc) wynosi 13 litrów, natomiast całkowita objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vdss) to 339 litrów, co wskazuje na szerokie rozprzestrzenianie się leku w tkankach. Fentanyl wiąże się z białkami osocza w około 84%, a jego metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzym CYP3A4, prowadząc do powstania norfentanylu. Klirens leku wynosi 574 ml/min, a około 75% dawki jest wydalane z moczem w ciągu 24 godzin, z czego tylko 10% w formie niezmienionej.
białka osocza, biodostępność, biotransformacja, cytochrom P450 3A4, dawka fentanylu, dostępność biologiczna, droga nerkowa, efekt terapeutyczny, fentanyl cytrynian, klirens, kompartment centralny, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, opioidowy lek przeciwbólowy, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, właściwości farmakokinetyczne, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vellofent 133 mcg
Vellofent w formie tabletek podjęzykowych jest wskazany do leczenia bólu przebijającego (BTP) u dorosłych pacjentów onkologicznych, którzy są już na stabilnej, regularnej terapii opioidowej w przewlekłym bólu nowotworowym. Ból przebijający definiowany jest jako nagły, intensywny epizod bólowy nałożony na kontrolowany ból przewlekły. Kwalifikacja do stosowania Vellofentu wymaga co najmniej tygodniowego stosowania opioidów w dawkach minimalnych: morfina 60 mg/dobę doustnie, fentanyl 25 μg/godz. przezskórnie, oksykodon 30 mg/dobę doustnie, hydromorfon 8 mg/dobę doustnie lub dawka równoważna innego opioidu. Lek dostępny jest w sześciu dawkach fentanylu: 67 μg (110 μg fentanylu cytrynianu), 133 μg (210 μg), 267 μg (420 μg), 400 μg (630 μg), 533 μg (840 μg) oraz 800 μg (1260 μg), co umożliwia indywidualizację terapii w zależności od nasilenia bólu i odpowiedzi pacjenta.
błona śluzowa jamy ustnej, ból nowotworowy, ból przebijający, ból przewlekły, dawka równoważna analgetyczna, działanie przeciwbólowe, fentanyl, fentanyl cytrynian, hydromorfon, leczenie przeciwbólowe, morfina, oksykodon, opioidowa terapia podtrzymująca, pacjent onkologiczny, tabletka podjęzykowa, terapia opioidowa, Vellofent, wchłanianie substancji czynnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fentanyl Kalceks 0,05 mg/ml
Fentanyl Kalceks (0,05 mg/ml) jest silnym opioidem stosowanym do znieczulenia i uzupełnienia analgezji podczas zabiegów chirurgicznych, podawanym dożylnie (bolus lub wlew) lub domięśniowo. Dawkowanie należy indywidualizować, uwzględniając wiek, masę ciała, stan kliniczny, choroby współistniejące oraz rodzaj zabiegu i znieczulenia. W zależności od potrzeb klinicznych stosuje się dawki od 2 μg/kg mc. (drobne zabiegi) do 20-50 μg/kg mc. (duże zabiegi chirurgiczne), a w znieczuleniu ogólnym nawet do 150 μg/kg mc. W trakcie stosowania wysokich dawek konieczne jest monitorowanie i zapewnienie wentylacji pooperacyjnej ze względu na ryzyko przedłużonej depresji oddechowej. U pacjentów w podeszłym wieku, osłabionych oraz z niewydolnością wątroby lub nerek dawki należy ostrożnie dostosowywać, zaczynając od niższych wartości.
bolus, depresja oddechowa, droperydol, drożność dróg oddechowych, fentanyl cytrynian, lek antycholinergiczny, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, mięsień sercowy, nudności i wymioty, podtlenek azotu, roztwór do wstrzykiwań, rzadkoskurcz, środek znieczulający, upośledzona czynność nerek, upośledzona czynność wątroby, wentylacja pacjenta, wentylacja wspomagana, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe, zapotrzebowanie na tlen, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Vellofent 533 mcg
Produkt leczniczy Vellofent dostępny jest w formie tabletek podjęzykowych o dawkach fentanylu wynoszących 67 μg, 133 μg, 267 μg, 400 μg, 533 μg oraz 800 μg, gdzie każda dawka zawiera odpowiednią ilość fentanylu cytrynianu przeliczoną na zawartość fentanylu (np. dawka 533 μg zawiera 840 μg fentanylu cytrynianu). Tabletki mają trójkątny kształt, co sprzyja szybkiemu rozpuszczaniu podjęzykowemu i efektywnemu wchłanianiu substancji czynnej. W skład leku wchodzą również substancje pomocnicze takie jak wapnia wodorofosforan bezwodny, celuloza mikrokrystaliczna, disodu fosforan bezwodny, hypromeloza, makrogol 6000 oraz magnezu stearynian, a powłoka tabletki zawiera m.in. hypromelozę, maltodekstrynę i tytanu dwutlenek (E 171). Każda dawka jest oznaczona czarnym nadrukiem na tabletce, co ułatwia identyfikację preparatu.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vellofent 400 mcg
Vellofent, zawierający fentanyl w formie tabletek podjęzykowych, jest wskazany do leczenia bólu przebijającego (BTP) u dorosłych pacjentów onkologicznych, którzy stosują już stabilną opioidową terapię podtrzymującą w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego. Kwalifikacja do terapii wymaga stosowania co najmniej jednej z następujących dawek opioidów: morfina doustna ≥60 mg/dobę, fentanyl przezskórny ≥25 μg/h, oksykodon doustny ≥30 mg/dobę, hydromorfon doustny ≥8 mg/dobę lub równoważna dawka innego opioidu przez minimum tydzień. Vellofent dostępny jest w sześciu dawkach: 67 μg, 133 μg, 267 μg, 400 μg, 533 μg oraz 800 μg fentanylu, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Tabletki mają charakterystyczny trójkątny kształt z oznaczeniami numerycznymi ułatwiającymi identyfikację dawki.
ból nowotworowy, ból przebijający, ból przemijający, ból przewlekły, choroba nowotworowa, fentanyl cytrynian, fentanyl przezskórny, hydromorfon doustny, leczenie przeciwbólowe, morfina doustna, oksykodon doustny, pacjent onkologiczny, podanie podjęzykowe, tabletka podjęzykowa, terapia opioidowa, zaostrzenie bólu