N-demetyloklindamycyna

N-demetyloklindamycyna to główny metabolit klindamycyny, powstający w wyniku procesu N-demetylacji w wątrobie. Klindamycyna jest antybiotykiem linkosamidowym powszechnie stosowanym w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie beztlenowe oraz niektóre bakterie tlenowe Gram-dodatnie.

Metabolit ten zachowuje aktywność przeciwbakteryjną, choć zwykle nieco słabszą niż związek macierzysty. N-demetyloklindamycyna przyczynia się do całkowitego efektu terapeutycznego klindamycyny, przedłużając jej działanie przeciwbakteryjne w organizmie. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu syntezy białek bakteryjnych poprzez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu.

W badaniach farmakokinetycznych N-demetyloklindamycyna jest wykorzystywana jako marker metabolizmu klindamycyny, co pozwala na monitorowanie indywidualnych różnic w metabolizmie leku. Znajomość przemian metabolicznych klindamycyny ma istotne znaczenie kliniczne przy dostosowywaniu dawkowania, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Clindamycin hameln 150 mg/ml

Klindamycyna w postaci roztworu do wstrzykiwań (Clindamycin hameln, 150 mg/ml) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Szczególnie istotne jest nasilenie działania leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co wymaga monitorowania funkcji oddechowych i mięśniowych podczas zabiegów chirurgicznych. U pacjentów stosujących antagonistów witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fluinidion) obserwuje się istotne zwiększenie PT/INR oraz wydłużenie czasu krwawienia, co wymaga regularnej kontroli parametrów krzepnięcia i ewentualnej korekty dawki antykoagulantu. Metabolizm klindamycyny odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, dlatego inhibitory tych enzymów (itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna, telitromycyna, rytonawir, kobicystat) mogą zwiększać stężenie leku w osoczu, natomiast induktory (ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) mogą obniżać stężenie klindamycyny nawet o 80%, co wymaga dostosowania dawki lub zmiany terapii.
acenokumarol, alkohol benzylowy, antagonista witaminy K, blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, cefalosporyna, CYP3A5, działanie zwiotczające, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, fenobarbital, fenytoina, fluinidion, hepatotoksyczność, induktor enzymu CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja disulfiramopodobna, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klindamycyna, klirens klindamycyny, kobicystat, lek zwiotczający mięśnie, metronidazol, N-demetyloklindamycyna, parametry krzepnięcia, parametry krzepnięcia krwi, PT/INR, roztwór do wstrzykiwań, ryfampicyna, rytonawir, sulfotlenek klindamycyny, telitromycyna, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clindamycin hameln 150 mg/ml

Clindamycin Hameln w postaci roztworu do wstrzykiwań (150 mg/ml) zawiera fosforan klindamycyny, który po podaniu pozajelitowym ulega hydrolizie do aktywnej klindamycyny. Po dożylnym podaniu dawki 300 mg, stężenie w surowicy po 1 godzinie wynosi około 4-6 μg/ml, natomiast po podaniu domięśniowym maksymalne stężenie około 6 μg/ml osiągane jest po 3 godzinach. Wiązanie z białkami osocza w zakresie terapeutycznym wynosi 40-94%. Klindamycyna wykazuje wysoką przenikalność do tkanek, osiągając stężenia w tkance kostnej (40%, zakres 20-75%), mazi stawowej (50%), płynie otrzewnowym (50%), płynie opłucnowym (50-90%), plwocinach (30-75%) oraz ropie (30%). Przenikanie do przestrzeni podpajęczynówkowej jest niewystarczające, nawet przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych.
bariera krew-łożysko, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, CYP3A5, enzym wątrobowy, fosforan klindamycyny, izoenzym CYP1A2, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, mikrosom wątrobowy, N-demetyloklindamycyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pochodna N-demetylowa, podanie pozajelitowe, prolek, przestrzeń podpajęczynówkowa, roztwór do wstrzykiwań, wiązanie z białkami osocza, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Clindamycin Kabi 150 mg/ml

Klindamycyna (Clindamycin Kabi) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Szczególnie ważna jest interakcja z antagonistami witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fluinidion), prowadząca do zwiększenia parametrów krzepnięcia (PT/INR) i wydłużenia czasu krwawienia, co wymaga regularnego monitorowania. Jednoczesne stosowanie klindamycyny z erytromycyną jest niewskazane ze względu na antagonizm działania przeciwbakteryjnego. Ponadto, istnieje oporność krzyżowa między klindamycyną a linkomycyną, co eliminuje skuteczność klindamycyny u szczepów opornych na linkomycynę. Klindamycyna wykazuje także blokadę przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, nasilając działanie leków zwiotczających mięśnie, co stanowi wysokie ryzyko zdarzeń śródoperacyjnych i wymaga ścisłego monitorowania oraz dostosowania dawek.
acenokumarol, antagonista witaminy K, antybiotykoterapia, blokada przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, CYP3A4, CYP3A5, czas krwawienia, działanie niepożądane, działanie przeciwbakteryjne, enzym cytochromu P450, erytromycyna, fenobarbital, fluinidion, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klindamycyna, klirens klindamycyny, lek zwiotczający mięśnie, linkomycyna, metabolizm wątrobowy, N-demetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, parametr krzepnięcia krwi, PT/INR, ryfampicyna, sulfotlenek klindamycyny, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Klimicin 300 mg/2 ml (150 mg/ml)

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP3A5, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami zwiotczającymi mięśnie (eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium), gdyż klindamycyna nasila ich efekt, co może prowadzić do poważnych powikłań śródoperacyjnych. Antagonistyczne działanie obserwuje się przy łączeniu klindamycyny z makrolidami (np. erytromycyną) i chloramfenikolem, ze względu na konkurencję o to samo miejsce wiązania na rybosomie bakteryjnym. Z kolei synergizm wykazano z gentamycyną (wobec Enterobacteriaceae i Pseudomonas aeruginosa), prymachiną (wobec Pneumocystis jiroveci) oraz trowafloksacyną i lewofloksacyną (wobec bakterii beztlenowych). W przypadku stosowania inhibitorów CYP3A4/5 należy monitorować ryzyko wzrostu stężenia klindamycyny i działań niepożądanych, natomiast induktory tych enzymów, jak ryfampicyna, mogą obniżać skuteczność terapii.
acenokumarol, alkohol benzylowy, antagonista witaminy K, antybiotyk makrolidowy, bakteria beztlenowa, chloramfenikol, Clostridium difficile, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, czas protrombinowy, Enterobacteriaceae, fluindion, gentamycyna, halogenek pankuronium, hepatotoksyczność, induktor enzymu, inhibitor enzymu, izoenzym cytochromu P450, kurczliwość mięśni, lek zwiotczający mięśnie, lewofloksacyna, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, N-demetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, parametr krzepnięcia, Pneumocystis jiroveci, prymachina, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, Pseudomonas aeruginosa, rybosom bakteryjny, ryfampicyna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, sulfotlenek klindamycyny, terapia klindamycyną, trowafloksacyna, tubokuraryna, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clindamycin Noridem 150 mg/ml

Klindamycyna, dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 150 mg/ml, jest prolekiem podawanym pozajelitowo, który po podaniu domięśniowym (300 mg) osiąga maksymalne stężenie w surowicy około 6 µg/ml po 3 godzinach, natomiast po podaniu dożylnym w dawce 300 mg stężenie wynosi 4-6 µg/ml po 1 godzinie. Lek wykazuje zmienny stopień wiązania z białkami osocza (40-94%) i charakteryzuje się dobrą penetracją do tkanek, z istotnym stężeniem w tkance kostnej (40%, zakres 20-75%), mazi stawowej (50%), płynie otrzewnowym (50%), płynie opłucnowym (50-90%), plwocinie (30-75%) oraz ropie (30%). Klindamycyna nie przenika efektywnie do przestrzeni podpajęczynówkowej, nawet przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, a także przenika przez łożysko i do mleka matki.
aktywność mikrobiologiczna, antybiotyk, bariera łożyskowa, Clindamycin Noridem, CYP3A5, enzym CYP3A4, fosforan klindamycyny, hemodializa, induktory enzymów wątrobowych, klindamycyna, klirens klindamycyny, maź stawowa, N-demetyloklindamycyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, plwocina, płyn opłucnowy, płyn otrzewnowy, płyny ustrojowe, podanie domięśniowe, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, prolek, roztwór do wstrzykiwań, sulfotlenek klindamycyny, tkanka kostna, wiązanie z białkami osocza, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon substancji czynnych
Klindamycyna – Właściwości farmakokinetyczne

Klindamycyna, dostępna w formach chlorowodorku, fosforanu i palmitynianu, jest prolekiem ulegającym hydrolizie do aktywnej biologicznie wolnej zasady. Po podaniu doustnym chlorowodorek klindamycyny charakteryzuje się wysoką biodostępnością (~90%) i szybkim wchłanianiem, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 45-60 minutach (na czczo). Maksymalne stężenia po dawkach 150 mg, 300 mg i 600 mg wynoszą odpowiednio 1,9-3,9 μg/ml, 2,8-3,4 μg/ml oraz około 8 μg/ml. Po podaniu pozajelitowym fosforan klindamycyny (300 mg i.v. lub i.m.) osiąga stężenia w surowicy rzędu 4-6 μg/ml (i.v.) i około 6 μg/ml (i.m.), a po dawce 600 mg i.v. stężenia mogą sięgać 6-29 μg/ml. Wchłanianie miejscowe (skórne i dopochwowe) jest znacznie mniejsze, z maksymalnymi stężeniami w osoczu w zakresie ng/ml do niskich μg/ml, co wskazuje na ograniczoną ekspozycję ogólnoustrojową przy tych drogach podania. Klindamycyna wiąże się z białkami osocza w 40-94%, a jej dystrybucja obejmuje tkankę kostną (40% stężenia w surowicy), maź stawową, płyny otrzewnowy i opłucnowy (50-90%), plwocinę (30-75%) oraz ropę (30%), natomiast przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego jest słabe nawet przy zapaleniu opon. Akumulacja w neutrofilach i makrofagach jest istotna klinicznie, z koncentracjami do 50-krotnie wyższymi niż w płynie pozakomórkowym.
AIDS, biodostępność, celiakia, chlorowodorek klindamycyny, choroba Leśniowskiego-Crohna, cytochrom CYP3A4, fosforan klindamycyny, globulki dopochwowe, hemodializa, krem dopochwowy, kwas 13-cis-retinowy, kwas 4-oksy-13-cis-retinowy, kwas benzoesowy, kwas hipurowy, metabolizm wątrobowy, N-demetyloklindamycyna, nadtlenek benzoilu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, podanie pozajelitowe, sulfotlenek klindamycyny, trądzik, tretynoina, uchyłkowatość jelita, wcześniak, wiązanie z białkami osocza, wiek podeszły, wstrzyknięcie domięśniowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon substancji czynnych
Klindamycyna – Interakcje

Klindamycyna, antybiotyk z grupy linkozamidów, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Najważniejsze z nich to antagonizm terapeutyczny z antybiotykami makrolidowymi (np. erytromycyna), co skutkuje zmniejszeniem skuteczności przeciwbakteryjnej i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Obserwuje się także oporność krzyżową z linkomycyną oraz synergistyczne działanie z gentamycyną (Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa), prymachiną (Pneumocystis jiroveci) oraz fluorochinolonami (trowafloksacyna, lewofloksacyna) wobec bakterii beztlenowych. Klindamycyna metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje, że inhibitory tych enzymów (itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna) zwiększają jej stężenie w osoczu, natomiast induktory (ryfampicyna, dziurawiec, karbamazepina) mogą obniżać skuteczność terapii, np. ryfampicyna zmniejsza minimalne stężenie klindamycyny nawet o 80%.
acenokumarol, aminoglikozyd, antagonista witaminy K, antagonizm lekowy, antybiotyk makrolidowy, bakterie beztlenowe, benzoilu nadtlenek, CYP3A4, CYP3A5, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, Enterobacteriaceae, fenobarbital, fenytoina, fluindion, fluorochinolon, gentamycyna, hepatotoksyczność, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izotretynoina, karbamazepina, klarytromycyna, kobicystat, lek zwiotczający mięśnie, lewofloksacyna, linkozamid, N-demetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, pankuronium, Pneumocystis jiroveci, prymachina, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, Pseudomonas aeruginosa, reakcja disulfiramowa, ryfampicyna, rytonawir, sulfonamid, sulfotlenek klindamycyny, synergizm lekowy, tazaroten, telitromycyna, tretynoina, trowafloksacyna, tubokuraryna, warfaryna, worykonazol, wskaźnik krzepnięcia krwi
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clindamycin Kabi 150 mg/ml

Clindamycin Kabi, zawierający 150 mg/ml klindamycyny fosforanu, jest prolekiem stosowanym pozajelitowo, który po wchłonięciu przekształca się w aktywną formę – wolną klindamycynę. Po podaniu domięśniowym dawki 300 mg maksymalne stężenie w surowicy osiąga około 6 µg/ml po 3 godzinach, natomiast po podaniu dożylnym stężenie wynosi 4-6 µg/ml po około 1 godzinie. Wiązanie z białkami osocza jest zmienne (40-94%) i zależne od stężenia leku, co wpływa na dostępność wolnej frakcji. Klindamycyna wykazuje wysoką przenikalność tkankową, osiągając istotne stężenia w tkance kostnej (40%, zakres 20-75%), mazi stawowej (50%), płynie otrzewnowym (50%), płynie opłucnowym (50-90%), plwocinach (30-75%) oraz ropie (30%). Przenika przez barierę krew-łożysko i do mleka matki, jednak jej dyfuzja do przestrzeni podpajęczynówkowej jest niewystarczająca, co ogranicza zastosowanie w infekcjach OUN.
aktywność mikrobiologiczna, bariera krew-łożysko, cytochrom CYP3A4, cytochrom CYP3A5, dializa, działanie terapeutyczne, fosforan klindamycyny, induktor enzymatyczny, infekcja ośrodkowego układu nerwowego, maź stawowa, metabolizm klindamycyny, mikrosom wątrobowy, N-demetyloklindamycyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, płyn opłucnowy, płyn otrzewnowy, pochodna klindamycyny, pochodna N-demetylowa, podanie dożylne, podanie pozajelitowe, postać niezmieniona, prolek, przenikanie tkankowe, stężenie terapeutyczne, stężenie w surowicy, sulfotlenek klindamycyny, tkanka kostna, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wolna zasada, wstrzyknięcie domięśniowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Klimicin 300 mg

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne istotne w praktyce klinicznej. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami zwiotczającymi mięśnie (np. tubokuraryna, eter), które mogą nasilać ich działanie i prowadzić do powikłań śródoperacyjnych. Antybiotyki makrolidowe i chloramfenikol wykazują antagonizm wobec klindamycyny ze względu na konkurencję o to samo miejsce wiązania na rybosomie, co obniża skuteczność terapii. Ponadto, stosowanie leków hamujących perystaltykę zwiększa ryzyko rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego poprzez nasilanie wchłaniania toksyn Clostridium difficile. U pacjentów przyjmujących antykoagulanty z grupy antagonistów witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol) obserwuje się wzrost wskaźników krzepnięcia (PT, INR) i wydłużenie czasu krwawienia, co wymaga częstego monitorowania parametrów hemostazy.
acenokumarol, antagonista witaminy K, antybiotyk makrolidowy, bakterie beztlenowe, biegunka, chinolon, chloramfenikol, Clostridium difficile, CYP3A5, czas protrombinowy, dehydrogenaza alkoholowa, Enterobacteriaceae, gentamycyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, klindamycyna, kurczliwość mięśni, lek zwiotczający mięśnie, lewofloksacyna, linkomycyna, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, mikroflora jelitowa, N-demetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, Pneumocystis jiroveci, prymachina, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, Pseudomonas aeruginosa, ryfampicyna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, sulfotlenek klindamycyny, trowafloksacyna, warfaryna