zespół nadpobudliwego jelita
Zespół nadpobudliwego jelita (IBS – Irritable Bowel Syndrome) to przewlekłe zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, charakteryzujące się nawracającym bólem brzucha, zmianami rytmu wypróżnień i konsystencji stolca, przy braku zmian strukturalnych i biochemicznych możliwych do wykrycia standardowymi metodami diagnostycznymi. Jest najczęstszym zaburzeniem czynnościowym przewodu pokarmowego, dotykającym około 10-15% populacji ogólnej.
Etiologia IBS pozostaje wieloczynnikowa i obejmuje zaburzenia motoryki jelitowej, nadwrażliwość trzewną, dysregulację osi mózgowo-jelitowej, zmiany w mikrobiocie jelitowej, czynniki genetyczne, przebyte infekcje przewodu pokarmowego oraz zaburzenia psychologiczne. W patofizjologii istotną rolę odgrywa również dysfunkcja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, prowadząca do nieprawidłowej odpowiedzi na stres.
Diagnoza IBS opiera się na kryteriach rzymskich IV, wymagających występowania bólu brzucha co najmniej raz w tygodniu przez ostatnie 3 miesiące, przy całkowitym czasie trwania objawów minimum 6 miesięcy, wraz z co najmniej dwoma z następujących cech: związek bólu z defekacją, zmiana częstości wypróżnień lub zmiana konsystencji stolca. W zależności od dominującego wzorca wypróżnień, IBS klasyfikuje się jako postać z przewagą zaparć (IBS-C), z przewagą biegunek (IBS-D), postać mieszaną (IBS-M) lub niesklasyfikowaną (IBS-U).
Leczenie IBS wymaga podejścia wielokierunkowego i spersonalizowanego. Obejmuje modyfikację diety (w tym eliminację FODMAP), farmakoterapię ukierunkowaną na dominujące objawy (leki rozkurczowe, przeciwbiegunkowe, przeczyszczające, przeciwdepresyjne), psychoterapię (terapia poznawczo-behawioralna), techniki redukcji stresu oraz suplementację probiotyków. Ważnym elementem postępowania jest edukacja pacjenta i nawiązanie partnerskiej relacji terapeutycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bez czarny – Działania niepożądane
Preparaty zawierające bez czarny (Sambucus nigra L.), takie jak Normosan (10,1-23,7% owoców bzu czarnego) oraz Normosan fix (0,142-0,332 g owoców w saszetce), mogą wywoływać działania niepożądane o nieznanej częstości, w tym reakcje nadwrażliwości immunologicznej manifestujące się świądem, pokrzywką oraz wysypką skórną. W połączeniu z innymi składnikami (kora kruszyny, listek senesu) obserwuje się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak bóle i skurcze brzucha oraz wodnisty stolec, szczególnie u pacjentów z zespołem jelita drażliwego lub nadpobudliwego. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do pseudomelanosis coli – odwracalnych zmian pigmentacyjnych błony śluzowej jelita grubego – oraz zaostrzenia refluksu żołądkowo-przełykowego. W przypadku objawów żołądkowo-jelitowych związanych z przedawkowaniem zaleca się zmniejszenie dawki lub odstawienie preparatu.
arytmia, bez czarny, białkomocz, ból brzucha, choroba zapalna jelit, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, farmakovigilance, krwiomocz, nowotwór jelita grubego, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, pokrzywka, pseudomelanosis coli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, Sambucus nigra, skurcz jamy brzusznej, skurcz mięśni, świąd, uszkodzenie nerek, wodnisty stolec, wysypka skórna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie świadomości, zaostrzenie refluksu żołądkowo-przełykowego, zespół jelita drażliwego, zespół nadpobudliwego jelita