makroglobulinemia Waldenstroema
Makroglobulinemia Waldenströma to rzadki nowotwór układu limfatycznego zaliczany do chłoniaków nieziarniczych, charakteryzujący się nadmierną produkcją monoklonalnej immunoglobuliny klasy IgM przez nowotworowo zmienione limfocyty B i komórki plazmatyczne. Choroba została po raz pierwszy opisana przez szwedzkiego lekarza Jana Waldenströma w 1944 roku.
Patofizjologia schorzenia wiąże się z naciekaniem szpiku kostnego, węzłów chłonnych i innych narządów przez nowotworowe limfocyty B. Kluczową cechą jest nadprodukcja białka IgM, co może prowadzić do zespołu nadlepkości krwi, który jest jednym z najpoważniejszych powikłań klinicznych. U większości pacjentów wykrywa się mutację MYD88 L265P (>90% przypadków) oraz mutacje CXCR4 (około 30-40% przypadków).
Objawy kliniczne obejmują zmęczenie, utratę masy ciała, nawracające infekcje, powiększenie węzłów chłonnych, hepatosplenomegalię oraz objawy neurologiczne. Charakterystyczne dla zespołu nadlepkości są zaburzenia widzenia, bóle głowy, zawroty głowy, krwawienia z błon śluzowych oraz objawy niewydolności serca. U niektórych pacjentów występuje również neuropatia obwodowa oraz amyloidoza.
Diagnoza opiera się na wykryciu monoklonalnej immunoglobuliny IgM w surowicy krwi, ocenie szpiku kostnego (≥10% limfoplazmocytowych komórek nowotworowych), badaniach immunofenotypowych, cytogenetycznych oraz molekularnych. Badanie obrazowe pełni rolę uzupełniającą w ocenie zaawansowania choroby.
Leczenie jest zindywidualizowane i zależy od objawów, wieku pacjenta oraz chorób współistniejących. Asymptomatyczni pacjenci mogą być jedynie obserwowani. W przypadku wystąpienia objawów stosuje się różne schematy leczenia, w tym przeciwciała monoklonalne (np. rytuksymab), leki alkilujące, inhibitory proteasomu, inhibitory BTK oraz plazmaferezę w przypadku zespołu nadlepkości. Rokowanie jest względnie korzystne – mediana przeżycia wynosi około 5-10 lat od rozpoznania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biodribin 1 mg/ml
Kladrybina (2-chlorodeoksyadenozyna) jest purynowym antymetabolitem, który dzięki zastąpieniu atomu wodoru atomem chloru w pierścieniu purynowym unika deaminacji przez deaminazę adenozynową (ADA) w limfocytach, co umożliwia jej akumulację w postaci aktywnego fosforanu kladrybiny. Mechanizm działania obejmuje hamowanie enzymów metabolizmu nukleozydów, takich jak reduktaza rybonukleotydowa i deaminaza deoksycytydyno-monofosforanowa, prowadząc do zaburzeń puli trifosforanów deoksyrybonukleozydów, fragmentacji DNA oraz indukcji apoptozy zarówno w aktywnie dzielących się, jak i spoczynkowych limfocytach i monocytach. Kladrybina wykazuje wysoką skuteczność w leczeniu białaczki włochatokomórkowej, osiągając całkowite długotrwałe remisje u ponad 85% pacjentów po 1-2 kursach terapii, a także wykazuje znaczącą aktywność w przewlekłej białaczce limfatycznej i chłoniakach nieziarniczych o niskim stopniu złośliwości, zwłaszcza u pacjentów opornych na standardowe leczenie cytostatyczne.
anemia hemolityczna, apoptoza, białaczka granulocytarna, białaczka włochatokomórkowa, białko transportujące, chłoniak nieziarniczy, chłoniak nieziarniczy o dużej złośliwości, chłoniak skórny z komórek T, deaminaza adenozynowa, deaminaza deoksycytydyno-monofosforanowa, działanie cytotoksyczne, endonukleaza, fosforylacja enzymatyczna, inhibitor syntezy DNA, kladrybina, lek przeciwnowotworowy, makroglobulinemia Waldenstroema, niedokrwistość autoimmunohemolityczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka limfatyczna, reduktaza rybonukleotydowa, roztwór do infuzji, składnik czynny, szpiczak mnogi, trifosforan deoksyrybonukleozydu