obniżenie pH krwi
Obniżenie pH krwi, czyli kwasica (acidosis), to stan patologiczny charakteryzujący się spadkiem wartości pH krwi poniżej 7,35. Jest to poważne zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, które może prowadzić do dysfunkcji wielu narządów i układów.
Kwasica może mieć charakter metaboliczny lub oddechowy. Kwasica metaboliczna powstaje w wyniku nadmiernego gromadzenia się kwasów (np. kwasu mlekowego, ketokwasów) lub nadmiernej utraty wodorowęglanów. Występuje m.in. w przebiegu cukrzycy, niewydolności nerek, biegunki czy zatruć. Kwasica oddechowa rozwija się na skutek niedostatecznej eliminacji dwutlenku węgla przez płuca, co ma miejsce w przypadku chorób układu oddechowego, zaburzeń ośrodka oddechowego czy urazu klatki piersiowej.
Diagnostyka obniżenia pH krwi opiera się głównie na badaniu gazometrii krwi tętniczej, które pozwala określić stopień kwasicy oraz jej rodzaj. W ocenie stanu pacjenta pomocne są także dodatkowe parametry, takie jak luka anionowa, poziom elektrolitów oraz parametry biochemiczne krwi.
Leczenie obniżenia pH krwi zależy od przyczyny i nasilenia zaburzeń. Kluczowe jest leczenie choroby podstawowej, a w ciężkich przypadkach może być konieczne podanie wodorowęglanów, optymalizacja wentylacji oraz wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych. Nieleczona kwasica może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, niewydolności oddechowej, a w skrajnych przypadkach do śpiączki i zgonu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Lidbree 42 mg/ml
Przedawkowanie lidokainy w postaci żelu domacicznego Lidbree (42 mg/ml) jest rzadkie przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, jednak może prowadzić do ogólnoustrojowej toksyczności, zwłaszcza przy jednoczesnym podawaniu innych anestetyków miejscowych lub przypadkowym wstrzyknięciu donaczyniowym. Toksyczność jest stężeniowo zależna, z objawami neurologicznymi pojawiającymi się przy stężeniach w osoczu 5 000-10 000 ng/ml, a ciężkimi symptomami (drgawki, utrata przytomności) powyżej 10 000 ng/ml. Początkowe objawy OUN obejmują drętwienie wokół ust i języka, uczucie pustki w głowie, przeczulicę słuchową, szumy uszne oraz zaburzenia widzenia. W miarę wzrostu stężenia lidokainy mogą wystąpić zaburzenia artykulacji, skurcze mięśniowe, uogólnione drgawki, a w najcięższych przypadkach zatrzymanie oddechu i hipoksja. Dodatkowo, kwasica, hiperkaliemia, hipokalcemia i niedotlenienie nasilają toksyczne działanie leku.
anestetyk miejscowy, arytmia, bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, depresja OUN, depresja sercowo-naczyniowa, drętwienie języka, drętwienie ust, drgawki grand mal, drgawki uogólnione, drżenia mięśniowe, efekt addytywny, hiperkaliemia, hipokalcemia, hipoksja i hiperkapnia, hipotensja, kwasica, lek chronotropowy, lek inotropowy, lek przeciwdrgawkowy, lek wazopresyjny, lidokaina, niedotlenienie, nieostre widzenie, objawy toksyczne ogólnoustrojowe, obniżenie pH krwi, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne widzenie, przeczulica słuchowa, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, stężenie w osoczu, szumy uszne, toksyczność lidokainy, układ sercowo-naczyniowy, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenia artykulacji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu, żel domaciczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Thioctic acid Zentiva 600 mg
Przedawkowanie kwasu tioktynowego, szczególnie w dawkach przekraczających 10 tabletek po 600 mg (≥6000 mg) u dorosłych lub 50 mg/kg masy ciała u dzieci, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne i może prowadzić do objawów od łagodnych (nudności, wymioty, bóle głowy) do ciężkich, zagrażających życiu (niepokój psychoruchowy, zaburzenia świadomości, uogólnione napady drgawek, kwasica mleczanowa). Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne spożycie z alkoholem, które zwiększa ryzyko ciężkich powikłań, takich jak hipoglikemia, wstrząs, rabdomioliza, hemoliza, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz niewydolność wielonarządowa.
drgawki uogólnione, hemodializa, hemoliza, hemoperfuzja, hipoglikemia, kwas alfa-liponowy, kwas tioktynowy, kwasica mleczanowa, mimowolny skurcz mięśni, niepokój psychoruchowy, niewydolność wielonarządowa, nudności, obniżenie pH krwi, perfuzja narządów, rabdomioliza, rozpad krwinek czerwonych, splątanie, szpitalny oddział ratunkowy, tabletka powlekana, węgiel aktywowany, wstrząs, wymioty, zaburzenie świadomości, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół DIC - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin Vitabalans
Metformin Vitabalans, zawierający chlorowodorek metforminy w dawkach 500 mg i 1000 mg, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej – poważnego powikłania metabolicznego. Kwasica mleczanowa najczęściej pojawia się przy ostrym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego lub w przebiegu posocznicy, co prowadzi do kumulacji metforminy. Czynniki ryzyka obejmują odwodnienie (np. w przebiegu ciężkiej biegunki, wymiotów, gorączki), stosowanie leków nefrotoksycznych (przeciwnadciśnieniowe, moczopędne, NLPZ), nadmierne spożycie alkoholu, niewydolność wątroby, źle kontrolowaną cukrzycę, ketoza, długotrwałe głodzenie oraz stany niedotlenienia. Objawy kwasicy mleczanowej to duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia i hipotermia, a w badaniach laboratoryjnych obserwuje się obniżenie pH krwi (<7,35), podwyższenie stężenia mleczanów (>5 mmol/l), zwiększenie luki anionowej oraz stosunku mleczanów do pirogronianów. Przed badaniami z użyciem jodowych środków kontrastowych oraz przed zabiegami chirurgicznymi w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym należy przerwać terapię metforminą, którą można wznowić nie wcześniej niż po 48 godzinach, po ocenie stabilności czynności nerek.
astenia, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cukrzyca typu 2, czynność nerek, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, leki przeciwnadciśnieniowe, leki zaburzające czynność nerek, luka anionowa, meglitynidy, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obniżenie pH krwi, odwodnienie, pochodne sulfonylomocznika, posocznica, przewlekła niewydolność serca, skurcze mięśni, stężenie mleczanów, stosunek mleczanów do pirogronianów, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Siofor 850 850 mg
Przedawkowanie metforminy chlorowodorku, substancji czynnej leku Siofor 850, wiąże się przede wszystkim z ryzykiem rozwoju kwasicy mleczanowej, która stanowi stan zagrożenia życia. Pomimo że metformina rzadko wywołuje hipoglikemię, nawet przy dawkach sięgających 85 g, to jednak kwasica mleczanowa jest głównym powikłaniem przedawkowania. Objawy kwasicy obejmują bóle brzucha, wymioty, senność, hipotonię, hiperwentylację oraz zaburzenia rytmu serca, a jej rozwój wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Dodatkowo, przedawkowanie może prowadzić do niewydolności nerek oraz zaburzeń elektrolitowych, które nasilają ryzyko kumulacji metforminy i pogorszenia stanu pacjenta.
ból brzucha, czynnik ryzyka, dawka metforminy, dezorientacja, drżenie, hemodializa, hiperwentylacja, hipoglikemia, hipotonia, hospitalizacja, kołatanie serca, kwasica mleczanowa, leczenie szpitalne, lek przeciwcukrzycowy, metformina chlorowodorek, monitorowanie parametrów życiowych, nadmierne pocenie, niewydolność nerek, objaw hipoglikemii, obniżenie pH krwi, oddział intensywnej terapii, senność, stężenie glukozy, stężenie mleczanów, stężenie potasu, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Metsigletic 50 mg + 1000 mg
Przedawkowanie Metsigletic, zawierającego sytagliptynę (50 mg) i metforminę (850 mg lub 1000 mg), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, głównie z powodu ryzyka rozwoju kwasicy mleczanowej indukowanej metforminą. Doświadczenia kliniczne wskazują, że sytagliptyna podawana w dawkach do 800 mg jednorazowo powoduje jedynie minimalne, nieistotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc. W badaniach fazy I nie zaobserwowano istotnych działań niepożądanych przy dawkach do 600 mg/dobę przez 10 dni oraz 400 mg/dobę przez 28 dni. Natomiast znaczne przedawkowanie metforminy wymaga natychmiastowej hospitalizacji i intensywnego leczenia ze względu na ryzyko ciężkiej kwasicy mleczanowej, objawiającej się m.in. śpiączką, hipotermią, bradykardią i niewydolnością oddechową.
bradykardia, dializa otrzewnowa, dysfagia, działania niepożądane zależne od dawki, elektrokardiogram, hemodializa, hiperglikemia, hipotermia, kwasica mleczanowa, mleczany, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, obniżenie pH krwi, odwodnienie, oliguria, przewód pokarmowy, śpiączka, sytagliptyna i metformina, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenia rytmu serca