krytyczny zespół hiperstymulacji jajników

Krytyczny zespół hiperstymulacji jajników (ang. critical ovarian hyperstimulation syndrome, OHSS) to najcięższa postać zespołu hiperstymulacji jajników, stanowiąca zagrażające życiu powikłanie stymulacji owulacji. Charakteryzuje się masywnym powiększeniem jajników, wodobrzuszem, wysiękiem w opłucnej i osierdziu oraz zaburzeniami elektrolitowymi prowadzącymi do niewydolności wielonarządowej.

W patofizjologii krytycznego OHSS kluczową rolę odgrywa zwiększona przepuszczalność naczyń wywołana przez czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), prowadząca do przesunięcia płynów z łożyska naczyniowego do trzeciej przestrzeni. Skutkuje to hipowolemią, hemokoncentracją, zaburzeniami elektrolitowymi, niewydolnością nerek oraz zwiększonym ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych.

Diagnostyka krytycznego OHSS obejmuje ocenę kliniczną, badania laboratoryjne (morfologia, elektrolity, funkcja nerek, parametry krzepnięcia) oraz obrazowanie (USG, rzadziej tomografia komputerowa). Kryteria diagnostyczne obejmują znaczne wodobrzusze, wysięk w opłucnej, hematokryt >55%, leukocytozę >25 000/μl, oligurię, niewydolność nerek, zaburzenia krzepnięcia i niewydolność oddechową.

Leczenie krytycznego OHSS wymaga hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii. Postępowanie obejmuje wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, profilaktykę przeciwzakrzepową, paracentezę odbarczającą przy nasilonym wodobrzuszu oraz tlenoterapię. W skrajnych przypadkach może być konieczne zastosowanie wentylacji mechanicznej, dializoterapii lub interwencji chirurgicznej. Śmiertelność w krytycznym OHSS, choć rzadka, jest najczęściej związana z powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi.

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl