bakteryjne zakażenie skóry
Bakteryjne zakażenia skóry (określane również jako infekcje bakteryjne skóry i tkanek miękkich, SSTI) stanowią grupę powszechnych schorzeń dermatologicznych wywołanych przez różne patogeny bakteryjne. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są Staphylococcus aureus i paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes), choć inne mikroorganizmy również mogą być odpowiedzialne za rozwój tych infekcji.
Klinicznie bakteryjne zakażenia skóry mogą przybierać różne formy – od powierzchownych infekcji jak liszajec zakaźny (impetigo), zapalenie mieszków włosowych (folliculitis), czyrak (furunculus) i ropień, po głębsze infekcje takie jak zapalenie tkanki łącznej (cellulitis), róża (erysipelas) czy martwicze zapalenie powięzi. Objawy typowo obejmują zaczerwienienie, obrzęk, ból, miejscowe zwiększenie temperatury oraz czasami obecność wysięku ropnego.
Diagnostyka bakteryjnych zakażeń skóry opiera się na ocenie klinicznej, a w wybranych przypadkach na badaniach mikrobiologicznych (posiew i antybiogram). W terapii stosuje się antybiotyki miejscowe lub ogólnoustrojowe, w zależności od ciężkości i rozległości infekcji. Coraz większym wyzwaniem stają się szczepy bakterii oporne na antybiotyki, szczególnie MRSA (Methicillin-Resistant Staphylococcus Aureus), co wymaga odpowiedniego doboru terapii empirycznej i prowadzenia racjonalnej antybiotykoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt z kory nadnerczy – Przeciwwskazania stosowania
Mobilat, dostępny w formie maści i żelu, zawiera trzy substancje czynne: ekstrakt z kory nadnerczy (1,0 g/100 g), mukopolisacharydowy polisiarczan (0,2 g/100 g) oraz kwas salicylowy (2,0 g/100 g). Ze względu na potencjalne działania ogólnoustrojowe ekstraktu z kory nadnerczy, jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki preparatu, aktywne infekcje skóry (bakteryjne, grzybicze), ospę wietrzną, reakcje poszczepienne oraz specyficzne zmiany skórne, takie jak gruźlicze i kiłowe. U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek oraz u dzieci stosowanie Mobilatu powinno być poprzedzone dokładną oceną korzyści i ryzyka, ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania przezskórnego i potencjalnych działań niepożądanych charakterystycznych dla kortykosteroidów.
bakteryjne zakażenie skóry, cetylostearylowy alkohol emulgujący, działanie niepożądane, ekstrakt z kory nadnerczy, glikol propylenowy, grzybicze zakażenie skóry, kortykosteroid, kwas salicylowy, Mobilat, mukopolisacharydowy polisiarczan, nadwrażliwość, ospa wietrzna, populacja pediatryczna, reakcja poszczepienna, wchłanianie przezskórne, zaburzenie czynności nerek, zmiana gruźlicza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fusacid H
Fusacid H, zawierający kwas fusydynowy oraz hydrokortyzon, wymaga ostrożnego stosowania, zwłaszcza u dzieci i niemowląt, ze względu na ryzyko zahamowania czynności nadnerczy nawet bez okluzyjnych opatrunków. Stosowanie preparatu nie powinno przekraczać 2 tygodni, a w przypadku braku poprawy klinicznej – 7 dni, aby uniknąć maskowania infekcji i reakcji nadwrażliwości. Długotrwałe użycie hydrokortyzonu może prowadzić do zmian zanikowych skóry, szczególnie na twarzy, a także do rozwoju oporności bakterii na kwas fusydynowy oraz wtórnych zakażeń, w tym grzybiczych. Preparat nie jest zalecany w stanach takich jak zanikowe zapalenie skóry, owrzodzenia, trądzik, kruche ściany żył oraz świąd w okolicach odbytu i narządów płciowych, gdzie może maskować objawy wymagające innego leczenia.
bakteryjne zakażenie skóry, błona śluzowa, butylohydroksyanizol, cukrzyca, długotrwałe stosowanie, hydrokortyzon, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas fusydynowy, leczenie przeciwbakteryjne, oporność bakterii, otwarta rana, owrzodzenie skóry, podrażnienie oka, reakcja nadwrażliwości, steroid, świąd odbytu, trądzik, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zanikowe zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Bacytracyna – Wskazania do stosowania
Bacytracyna jest antybiotykiem peptydowym o działaniu głównie przeciwbakteryjnym na bakterie Gram-dodatnie, stosowanym miejscowo w leczeniu i profilaktyce zakażeń skóry. Preparaty zawierające bacytracynę, takie jak Altabactin (250 IU/g bacytracyny cynkowej), Multibiotic (10 mg/g bacytracyny cynkowej wraz z neomycyną 5 mg/g i polimyksyną B 0,833 mg/g), Tribiotic (400 j.m./g bacytracyny cynkowej z neomycyną 5 mg/g i polimyksyną B 5000 j.m./g) oraz Scaldex (10 mg/g bacytracyny z nalewką z nagietka, wyciągiem z propolisu i witaminą A), są wskazane do leczenia zakażeń bakteryjnych drobnych ran, oparzeń I i II stopnia oraz odmrożeń. Preparaty te wykazują skuteczność przeciwko gronkowcom, paciorkowcom oraz, w połączeniu z innymi antybiotykami, również przeciwko bakteriom Gram-ujemnym, w tym Pseudomonas. Scaldex jest dodatkowo stosowany w trudno gojących się ranach i odleżynach I i II stopnia, z ograniczeniem stosowania u dzieci poniżej 12 lat pod nadzorem lekarza.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergologia, antybiotyk peptydowy, antybiotyk złożony, bacytracyna, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, bakteryjne zakażenie skóry, gronkowiec, nadwrażliwość kontaktowa, neomycyna, odleżyna, odmrożenie, oparzenie termiczne, paciorkowiec, polimyksyna B, próba prowokacyjna, Pseudomonas, trudno gojąca się rana - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mupirox 20 mg/g
Mupirox w postaci maści zawierającej 20 mg/g mupirocyny jest wskazany do miejscowego leczenia bakteryjnych zakażeń skóry wywołanych przez wrażliwe szczepy bakterii, w szczególności Staphylococcus aureus, w tym metycylinoopornych (MRSA), oraz inne gronkowce i paciorkowce. Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu pierwotnych zakażeń takich jak liszajec (impetigo), zapalenie mieszków włosowych (folliculitis) oraz czyraki (furunculi), a także wtórnych zakażeń skóry powstałych na tle dermatoz (np. wyprzenia, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca), ran i otarć. Mupirox jest szczególnie efektywny w zakażeniach o potwierdzonej lub podejrzewanej etiologii bakteryjnej, zwłaszcza w środowisku szpitalnym, gdzie istnieje ryzyko zakażeń MRSA, oraz w przypadku niepowodzenia terapii innymi antybiotykami miejscowymi.
bakteryjne zakażenie skóry, czyrak, etiologia bakteryjna, etiologia gronkowcowa, liszajec, łuszczyca, maść, mupirocyna, nadkażenie bakteryjne, patogen bakteryjny, środek przeciwbakteryjny, Staphylococcus aureus, szczep metycylinooporny, wtórne zakażenie skóry, wyprysk atopowy, wyprzenie, zakażenie skóry, zakażona rana, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon substancji czynnych
Mukopolisacharydowy polisiarczan – Przeciwwskazania stosowania
Mukopolisacharydowy polisiarczan, stosowany miejscowo w preparatach takich jak Hirudoid (0,3 g/100 g) i Mobilat (0,2–2 g/100 g), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym alkohol cetostearylowy (31,09 mg/g w Hirudoid), parahydroksybenzoesany (2 mg/g w Hirudoid) oraz glikol propylenowy (5 mg/g w żelu Hirudoid, 8 g/100 g w żelu Mobilat). Mobilat zawiera dodatkowo ekstrakt z kory nadnerczy (1,0 g/100 g) i kwas salicylowy (2,0 g/100 g), które stanowią kolejne potencjalne źródło nadwrażliwości. Preparat Hirudoid w formie żelu nie powinien być stosowany na otwarte rany ze względu na ryzyko podrażnienia i zwiększonego wchłaniania substancji czynnej. W przypadku Mobilatu wskazana jest szczególna ostrożność u pacjentów z ospą wietrzną, reakcjami poszczepiennymi, grzybiczymi i bakteryjnymi zakażeniami skóry oraz swoistymi zmianami skórnymi (gruźlica, kiła), a także u dzieci i osób z zaburzeniami czynności nerek, ze względu na ryzyko nasilonych działań niepożądanych i potencjalne wpływy na funkcję nerek związane z wchłanianiem kwasu salicylowego.
alkohol cetostearylowy, alkohol cetylostearylowy, astma aspirynowa, bakteryjne zakażenie skóry, ekstrakt z kory nadnerczy, glikol propylenowy, gruźlica skóry, grzybicze zakażenie skóry, kiła, kwas salicylowy, mukopolisacharydowy polisiarczan, nadwrażliwość na salicylany, nadwrażliwość na substancję czynną, ospa wietrzna, otwarta rana, parahydroksybenzoesany, postać farmaceutyczna, preparat miejscowy, reakcja nadwrażliwości, reakcja poszczepienna, schorzenie układu mięśniowo-szkieletowego, substancja pomocnicza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krążenia obwodowego - Leksykon substancji czynnych
Gentamycyna – Przeciwwskazania stosowania
Gentamycyna, aminoglikozydowy antybiotyk, posiada liczne przeciwwskazania zależne od formy farmaceutycznej i składu preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na gentamycynę lub inne aminoglikozydy oraz na substancje pomocnicze. Preparaty iniekcyjne są przeciwwskazane u pacjentów z miastenią oraz zaawansowaną niewydolnością nerek ze względu na ryzyko bloku nerwowo-mięśniowego i nefrotoksyczności. Miejscowe formy (maści, kremy, gąbki) nie powinny być stosowane w przypadku wirusowych (np. ospa wietrzna, opryszczka), grzybiczych i pierwotnych bakteryjnych zakażeń skóry, trądziku różowatego i pospolitego, zapalenia skóry wokół ust, nowotworów skóry, owrzodzeń żylakowatych oraz na określonych lokalizacjach anatomicznych (okolica odbytu, narządy płciowe, twarz, rozległe zmiany skórne). Preparaty okulistyczne są przeciwwskazane przy ostrych ropnych chorobach przedniego odcinka oka, opryszczkowym zapaleniu rogówki, wrzodach rogówki, gruźlicy gałki ocznej, zakażeniach grzybiczych oraz jaskrze z wąskim i otwartym kątem przesączania. Wiekowo przeciwwskazane są u dzieci poniżej 12 lat (Bedicort), 2 lat (Diprogenta) oraz u noworodków i niemowląt w 1. roku życia (Gebetil).
antybiogram, antybiotyk aminoglikozydowy, bakteryjne zakażenie skóry, blok nerwowo-mięśniowy, choroba Parkinsona, działanie nefrotoksyczne, działanie ototoksyczne, gentamycyna, gruźlica gałki ocznej, gruźlica skóry, grzybica skóry, jaskra z wąskim kątem, miastenia, niewydolność nerek, nowotwór skóry, opryszczka, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, owrzodzenie żylakowate, pieluszkowe zapalenie skóry, trądzik pospolity, trądzik różowaty, wirusowe zakażenie skóry, wrzód rogówki, zakażenie grzybicze oka, zapalenie skóry wokół ust, zespół Lamberta-Eatona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Flucinar N (0,25 mg + 5 mg)/g
Flucinar N, zawierający fluocynolonu acetonid 0,25 mg/g oraz neomycyny siarczan 5 mg/g, jest preparatem łączącym kortykosteroid z antybiotykiem aminoglikozydowym, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne (fluocynolon, neomycynę) lub substancje pomocnicze (glikol propylenowy 50 mg/g, lanolina 100 mg/g), a także u osób z alergią na inne aminoglikozydy. Preparat jest przeciwwskazany w zakażeniach wirusowych (np. ospa wietrzna), grzybiczych i bakteryjnych skóry, w tym gruźlicy, ze względu na ryzyko nasilenia infekcji i jej rozprzestrzeniania. Ponadto, nie powinien być stosowany w dermatozach takich jak trądzik zwykły i różowaty, zapalenie skóry dookoła ust, zapalenia i owrzodzenia żylakowe oraz nowotwory skóry, gdyż może pogorszyć przebieg tych schorzeń.
antybiotyk aminoglikozydowy, bakteryjne zakażenie skóry, działanie niepożądane kortykosteroidów, fluocynolonu acetonid, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, gruźlica skóry, infekcja wirusowa, lanolina, lek ototoksyczny, maceracja skóry, nadwrażliwość na aminoglikozydy, nefrotoksyczność aminoglikozydów, neomycyna siarczan, nowotwór skóry, ospa wietrzna, owrzodzenie żylakowe, pieluszkowe zapalenie skóry, promieniowanie UV, reakcja krzyżowa, reakcja skórna, trądzik różowaty, trądzik zwykły, zakażenie grzybicze, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon chorób i schorzeń
Świąd pływaków – Leczenie
Świąd pływaków (cercarial dermatitis) to alergiczna reakcja skórna wywołana przez cerkarie uwalniane przez zainfekowane ślimaki wodne, które penetrują ludzką skórę, wywołując świąd i stan zapalny. Leczenie opiera się na stosowaniu leków przeciwhistaminowych (np. difenhydramina, loratadyna) doustnie lub miejscowo, a także miejscowych kortykosteroidów (np. 1% hydrokortyzon aplikowany 2-4 razy dziennie). W cięższych przypadkach stosuje się silniejsze leki pod nadzorem lekarza, z uwzględnieniem ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza u dzieci. Dodatkowo zaleca się stosowanie płynu kalaminowego, preparatów z pramoksyną, kremów z mentolem oraz niesteroidowych kremów przeciwświądowych. W przypadku wtórnych infekcji bakteryjnych konieczne jest zastosowanie miejscowych lub ogólnoustrojowych antybiotyków. Terapie wspomagające obejmują zimne okłady (20-30 minut, 5-6 razy dziennie) oraz kąpiele w letniej wodzie z dodatkiem soli Epsom, sody oczyszczonej (3 łyżki) lub koloidalnej owsianki.
alkohol izopropylowy, antybiotyk miejscowy, antybiotyk ogólnoustrojowy, bakteryjne zakażenie skóry, cercarial dermatitis, cerkaria, DEET, difenhydramina, hydrokortyzon, infekcja bakteryjna, kortykosteroid, krem kortykosteroidowy, larwa pasożyta, lek przeciwhistaminowy, liszajec, loratadyna, niklozamid, ocet jabłkowy, owsianka koloidalna, pasta z sody oczyszczonej, płyn kalaminowy, pramoksyna, prazikwantel, preparat przeciwświądowy, reakcja alergiczna, schistosoma, siarczan magnezu, siarczan miedzi, sól Epsom, spirytus salicylowy, steroid miejscowy, świąd pływaków, wysięk ropny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Advantan 1 mg/g
Metyloprednizolonu aceponian w postaci emulsji na skórę (Advantan 1 mg/g) posiada liczne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Preparat jest przeciwwskazany w przypadku infekcji skórnych bakteryjnych (w tym kiła i gruźlica), grzybiczych oraz wirusowych (np. ospa wietrzna, półpasiec), gdyż może maskować objawy i nasilać przebieg choroby. Ponadto, nie zaleca się stosowania u pacjentów z trądzikiem różowatym, trądzikiem pospolitym, okołowargowym zapaleniem skóry, owrzodzeniami, miejscowymi odczynami poszczepiennymi oraz chorobami zanikowymi skóry ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów i działań niepożądanych. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 roku życia z powodu braku danych bezpieczeństwa i ryzyka ogólnoustrojowych działań niepożądanych wynikających z wysokiego stosunku powierzchni ciała do masy ciała.
atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, glikokortykosteroid miejscowy, gruźlica skóry, jaskra, kiła skórna, metyloprednizolon aceponian, nadwrażliwość, odczyn poszczepienny, okołowargowe zapalenie skóry, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, półpasiec, rozstęp skórny, ścieńczenie naskórka, skóra właściwa, teleangiektazja, trądzik pospolity, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, wirusowa choroba skóry, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zakażenie skórne, zanikowa choroba skóry - Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon acetonid – Przeciwwskazania stosowania
Fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid stosowany miejscowo w preparatach dermatologicznych (Flucinar 0,25 mg/g, Flucinar N 0,25 mg + 5 mg/g) oraz jako implant do ciała szklistego (Iluvien 190 μg), posiada liczne przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym neomycynę w preparacie Flucinar N. Preparaty miejscowe nie powinny być stosowane w przypadku zakażeń bakteryjnych, wirusowych (np. ospa wietrzna) i grzybiczych skóry, a implant Iluvien jest przeciwwskazany przy aktywnych zakażeniach oczu, chorobach wirusowych rogówki i spojówek, jaskrze oraz zakaźnym zapaleniu błony naczyniowej oka. Dodatkowo, preparaty miejscowe są przeciwwskazane u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz u pacjentów z pieluszkowym zapaleniem skóry z powodu zwiększonej absorpcji leku.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dermatitis perioralis, fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, gruźlica skóry, grzybica skóry, hiperglikemia, implant do ciałka szklistego, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, neomycyna siarczan, opryszczkowe zapalenie rogówki, owrzodzenie żylakowe, pieluszkowe zapalenie skóry, świąd odbytu, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, wirusowe zakażenie skóry, zakażenie skóry, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Ozenoksacyna – Wskazania do stosowania
Ozenoksacyna, dostępna w kremie o stężeniu 10 mg/g (produkt leczniczy Dubine), jest wskazana do krótkotrwałego leczenia liszajca zakaźnego bezpęcherzowego (impetigo non-bullosa) u dorosłych, młodzieży, dzieci oraz niemowląt powyżej 6 miesiąca życia. Liszajec ten to powierzchowne bakteryjne zakażenie skóry, charakteryzujące się rumieniowymi zmianami z żółtawym strupem, najczęściej występujące u dzieci. Lek nie jest zalecany do stosowania u niemowląt poniżej 6 miesięcy. Terapia powinna być prowadzona zgodnie z oficjalnymi wytycznymi dotyczącymi racjonalnej antybiotykoterapii, aby ograniczyć ryzyko rozwoju oporności bakteryjnej.
alergia skórna, alkohol stearylowy, bakteryjna infekcja skóry, bakteryjne zakażenie skóry, glikol propylenowy, krem Dubine, kwas benzoesowy, liszajec pęcherzowy, oporność bakterii, ozenoksacyna, produkt leczniczy przeciwbakteryjny, racjonalna antybiotykoterapia, reakcja alergiczna, rumieniowa zmiana skórna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mobilat (0,2 g + 1 g + 2 g)/100 g
Lek Mobilat w postaci maści zawiera mukopolisacharydowy polisiarczan (0,2 g/100 g), ekstrakt z kory nadnerczy (1,0 g/100 g) oraz kwas salicylowy (2,0 g/100 g). Przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym cetylostearylowy alkohol emulgujący (typ A). Preparat wymaga ostrożności u pacjentów z ospą wietrzną, reakcjami poszczepiennymi, grzybiczymi i bakteryjnymi zakażeniami skóry, a także przy swoistych zmianach skórnych, takich jak gruźlica czy kiła, ze względu na ryzyko nasilenia infekcji lub maskowania objawów chorobowych.
alergia, bakteryjne zakażenie skóry, cetylostearylowy alkohol emulgujący, dysfagia, ekstrakt z kory nadnerczy, grzybicze zakażenie skóry, infekcja skórna, kiła, kwas salicylowy, maść Mobilat, Mobilat, mukopolisacharydowy polisiarczan, nadwrażliwość, ospa wietrzna, schorzenie dermatologiczne, zaburzenie czynności nerek, zmiana gruźlicza