toczeń rumieniowaty dyskoidalny
Toczeń rumieniowaty dyskoidalny (DLE, Discoid Lupus Erythematosus) to przewlekła choroba autoimmunologiczna skóry, będąca odmianą tocznia rumieniowatego ograniczoną wyłącznie do skóry. Charakteryzuje się występowaniem czerwonych, uniesionych, łuszczących się zmian skórnych, najczęściej na twarzy, owłosionej skórze głowy i uszach, które mogą prowadzić do bliznowacenia i trwałej utraty włosów.
W przeciwieństwie do tocznia rumieniowatego układowego (SLE), DLE nie obejmuje narządów wewnętrznych. Zmiany skórne występujące w przebiegu DLE są wywołane odkładaniem się kompleksów immunologicznych w skórze, co prowadzi do miejscowego stanu zapalnego. Czynnikami wyzwalającymi lub zaostrzającymi chorobę mogą być ekspozycja na promieniowanie UV, niektóre leki, infekcje oraz urazy mechaniczne skóry.
Diagnostyka DLE opiera się na obrazie klinicznym, badaniu histopatologicznym wycinka skóry oraz immunofluorescencji bezpośredniej, która wykazuje złogi immunoglobulin i składowych dopełniacza na granicy skórno-naskórkowej. Leczenie obejmuje przede wszystkim miejscowe i ogólnoustrojowe leki przeciwzapalne i immunosupresyjne, w tym kortykosteroidy, leki przeciwmalaryczne (hydroksychlorochina), retinoidy oraz metotreksat w przypadkach opornych na leczenie. Niezbędna jest także kompleksowa fotoprotekcja i regularne monitorowanie pacjentów pod kątem progresji do postaci układowej, co zdarza się u około 5-10% chorych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Płaskonabłonkowy rak skóry – Etiologia i przyczyny
Płaskonabłonkowy rak skóry (SCC) stanowi 20-30% wszystkich nowotworów skóry i charakteryzuje się rosnącą zachorowalnością, wzrastającą nawet o 200% w ciągu ostatnich 30 lat. Głównym czynnikiem etiologicznym jest ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV), które indukuje mutacje w genie supresorowym TP53 (obecne w 90% przypadków) oraz uszkodzenia mechanizmów naprawy DNA, prowadząc do niekontrolowanej proliferacji keratynocytów. Ryzyko rozwoju SCC jest zwiększone u osób z jasnym fototypem skóry, rudymi lub blond włosami, niebieskimi, zielonymi lub szarymi oczami, u mężczyzn, osób powyżej 50. roku życia oraz mieszkańców obszarów o wysokim nasłonecznieniu. Immunosupresja, zarówno jatrogenna (np. po przeszczepach narządów, gdzie ryzyko wzrasta 65-250-krotnie), jak i związana z HIV/AIDS, znacząco predysponuje do rozwoju SCC. Ponadto, czynniki takie jak przewlekłe stany zapalne skóry, zakażenia HPV (szczególnie w okolicach narządów płciowych i jamy ustnej), ekspozycja na arsen, węglowodory aromatyczne, promieniowanie jonizujące oraz stosowanie leków fotouczulających (np. hydrochlorotiazyd) również zwiększają ryzyko.
albinizm oczno-skórny, anemia Fanconiego, carcinoma in situ, choroba Bowena, epidermodysplasia verruciformis, fototyp skóry, gen CDKN2A, gen naprawy DNA, gen TP53, hydrochlorotiazyd, inhibitor BRAF, komórka Langerhansa, leczenie PUVA, liszaj płaski przerostowy, liszaj twardzinowy, mutacja genu PTCH, mutacja genu TP53, owrzodzenie Marjolina, płaskonabłonkowy rak skóry, promieniowanie jonizujące, promieniowanie ultrafioletowe, rak podstawnokomórkowy, rogowacenie słoneczne, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, wirus brodawczaka ludzkiego, wismodegib, worykonazol, xeroderma pigmentosum, zespół Blooma, zespół Wernera - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 8 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg, jest wskazany do systemowej terapii glikokortykosteroidami w ciężkich postaciach chorób reumatologicznych, pulmonologicznych, dermatologicznych, hematologicznych oraz gastroenterologicznych. W reumatologii stosuje się go m.in. w postępującym reumatoidalnym zapaleniu stawów oraz młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniu stawów z zajęciem narządów wewnętrznych. W pulmonologii wskazania obejmują astmę oskrzelową (w terapii skojarzonej z lekami rozszerzającymi oskrzela), zaostrzenia POChP (leczenie do 10 dni), śródmiąższowe choroby płuc oraz sarkoidozę w stadium II i III. W dermatologii Meprelon jest stosowany w ciężkich reakcjach alergicznych, chorobach autoimmunologicznych skóry oraz rozległych zmianach, które nie reagują na miejscowe kortykosteroidy. W hematologii znajduje zastosowanie w autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, a w gastroenterologii w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna wymagających systemowej terapii glikokortykosteroidami.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, glikokortykosteroidy, hydrokortyzon, katar sienny, leczenie substytucyjne, leki rozszerzające oskrzela, martwica naskórka, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, osutka krostkowa, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, toczeń skórny, usunięcie nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Stilla, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 4 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg, jest wskazany do systemowej terapii glikokortykosteroidowej w schorzeniach o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii stosuje się go w ciężkich postaciach reumatoidalnego zapalenia stawów oraz młodzieńczego RZS z zajęciem narządów wewnętrznych. W chorobach układu oddechowego Meprelon jest użyteczny w astmie oskrzelowej (w skojarzeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela), zaostrzeniach POChP (leczenie do 10 dni) oraz w śródmiąższowych chorobach płuc i sarkoidozie w stadium II i III. W alergologii i dermatologii stosuje się go w ciężkich postaciach kataru siennego, alergicznego nieżytu nosa oraz w rozległych i nasilonych chorobach skóry, w tym autoimmunologicznych i alergicznych reakcjach skórnych. W hematologii wskazaniem jest autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, a w gastroenterologii – wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Meprelon jest także stosowany w leczeniu substytucyjnym niewydolności kory nadnerczy po zakończeniu wzrostu pacjenta.
alergiczny nieżyt nosa, alveolitis, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, dermatoza neutrofilowa, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, kortyzon, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, osutka krostkowa, POChP, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, toczeń skórny, toksyczna martwica naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Stilla, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Ektropion – Etiologia i przyczyny
Ektropion to wywinięcie dolnej powieki na zewnątrz, prowadzące do ekspozycji spojówki i zaburzenia funkcji ochronnej oka. Najczęstszą formą jest ektropion inwolucyjny, związany z osłabieniem mięśni i ścięgien powieki dolnej w przebiegu starzenia, szczególnie po 60. roku życia. Inne typy to ektropion paralityczny, wynikający z porażenia nerwu twarzowego (np. porażenie Bella z udziałem reaktywacji HSV-1), bliznowaty spowodowany skróceniem przedniej blaszki powieki (np. po urazach, oparzeniach, radioterapii, przewlekłym stosowaniu leków takich jak dorzolamid i brymonidyna), mechaniczny wywołany przez masy odciągające powiekę oraz rzadki ektropion wrodzony związany z wadami genetycznymi (np. zespół Downa). Czynniki ryzyka obejmują operacje powiek (zwłaszcza blefaroplastykę z nadmiernym usunięciem skóry), przewlekłe narażenie na promieniowanie UV, choroby skóry (kontaktowe zapalenie skóry, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, łuszczyca), choroby neurologiczne (stwardnienie rozsiane, udar) oraz szybka utratę masy ciała. Występowanie ektropionu po wycięciu guza powieki wynosi 2,5-7%, a po przeszczepie skóry pełnej grubości 14,2%, szczególnie przy ranach >21 mm.
bisfosfoniany, blefaroplastyka, chirurgia Mohsa, choroba autoimmunologiczna skóry, drażniące kontaktowe zapalenie skóry, ektropion, ektropion bliznowaty, ektropion inwolucyjny, ektropion mechaniczny, ektropion paralityczny, ektropion wrodzony, ichtioza, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca, mięsień okrężny oka, nerw twarzowy, płytka tarczkowa, porażenie Bella, porażenie nerwu twarzowego, radioterapia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, udar mózgu, wirus opryszczki pospolitej, wywinięcie powieki, zespół bezdechu sennego, zespół Downa, zwój kolankowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clobetaxon 0,5 mg/g
Clobetaxon w postaci maści zawiera 0,5 mg/g klobetazolu propionianu, będącego bardzo silnym miejscowym kortykosteroidem (grupa IV). Preparat jest wskazany do leczenia objawowego dermatoz takich jak łuszczyca (z wyłączeniem postaci uogólnionej), liszaj płaski (zwłaszcza postacie hipertroficzne), toczeń rumieniowaty dyskoidalny, nawracający wyprysk (kontaktowy, atopowy, idiopatyczny) oraz oporne dermatozy, szczególnie po niepowodzeniu terapii słabszymi kortykosteroidami. Lek jest dopuszczony do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 1. roku życia, z wyraźnym przeciwwskazaniem u niemowląt poniżej 12 miesięcy ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Maść okluzyjna zwiększa penetrację substancji czynnej, co jest korzystne w leczeniu zmian suchych, lichenifikowanych i łuszczących się, jednak wymaga ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza na twarzy, okolicach pachwin i pod opatrunkami okluzyjnymi.
choroba autoimmunologiczna, dermatoza kortykosteroidowrażliwa, dermatoza oporna, działanie okluzyjne, glikol propylenowy, klobetazol propionian, kontrola dermatologiczna, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid silnego działania, lichenifikacja skóry, liszaj płaski, łuszczyca, łuszczyca plackowata, opatrunek okluzyjny, penetracja substancji czynnej, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, wyprysk atopowy, wyprysk kontaktowy, wyprysk nawracający