przebarwienia pozapalne
Przebarwienia pozapalne to rodzaj hiperpigmentacji skóry, które powstają jako reakcja na uprzedni stan zapalny w skórze. Najczęściej pojawiają się po urazach skóry, reakcjach alergicznych, trądziku, atopowym zapaleniu skóry, łuszczycy lub zabiegach dermatologicznych.
Mechanizm powstawania przebarwień pozapalnych związany jest z nadmierną produkcją melaniny w odpowiedzi na stan zapalny. W miejscu uszkodzenia dochodzi do uwolnienia mediatorów zapalnych, które stymulują melanocyty do zwiększonej syntezy barwnika. Przebarwienia mogą występować jako plamy w kolorze od jasnobrązowego do granatowego, w zależności od głębokości zalegania melaniny.
Leczenie przebarwień pozapalnych obejmuje stosowanie miejscowych preparatów rozjaśniających (hydrochinon, kwas azelainowy, kwas kojowy, witamina C), peelingów chemicznych, mezoterapii, zabiegów laserowych oraz skrupulatną fotoprotekcję. Kluczowe znaczenie ma wczesne wdrożenie terapii i leczenie pierwotnej przyczyny stanu zapalnego.
Przebarwienia pozapalne mogą samoistnie ustępować, jednak proces ten trwa zwykle od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Podatność na tego typu hiperpigmentacje jest większa u osób z ciemniejszym fototypem skóry (IV-VI wg skali Fitzpatricka). W profilaktyce istotne znaczenie ma unikanie ekspozycji na promieniowanie UV oraz stosowanie wysokich filtrów przeciwsłonecznych.