usunięcie przysadki mózgowej
Usunięcie przysadki mózgowej (hipofizektomia) to zabieg neurochirurgiczny polegający na całkowitym lub częściowym wycięciu przysadki mózgowej. Najczęściej przeprowadzany jest z powodu guzów przysadki, takich jak gruczolaki wydzielające hormony (np. prolaktynoma, somatotropinoma) lub guzy niewydzielające, które uciskają okoliczne struktury mózgowe.
Współcześnie preferowaną metodą operacyjną jest dostęp przezklinowy (transsfenoibalny), wykonywany endoskopowo przez jamę nosową i zatokę klinową, co znacząco zmniejsza inwazyjność zabiegu. W przypadkach dużych guzów z rozległym wzrostem pozasiodłowym może być konieczne zastosowanie kraniotomii (otwarcie czaszki).
Hipofizektomia wiąże się z ryzykiem niedoczynności przysadki (hipopituitaryzmu), która wymaga dożywotniej substytucji hormonalnej. Możliwe powikłania obejmują również moczówkę prostą, płynotok nosowy, zaburzenia widzenia oraz infekcje. Nowoczesne techniki mikrochirurgiczne i neuroendoskopowe znacząco poprawiły bezpieczeństwo i skuteczność tego zabiegu.
Po usunięciu przysadki mózgowej konieczne jest długoterminowe monitorowanie funkcji hormonalnych oraz okresowa diagnostyka obrazowa w celu wczesnego wykrycia ewentualnej wznowy guza. Pacjenci wymagają stałej opieki endokrynologicznej oraz precyzyjnego dostosowania leczenia substytucyjnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xylogel dla dzieci 0,5 mg/g
Żel do nosa Xylogel dla dzieci zawiera ksylometazoliny chlorowodorek w stężeniu 0,5 mg/g i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ksylometazolinę lub substancje pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/g). Szczególne przeciwwskazania dotyczą dzieci po zabiegach neurochirurgicznych, zwłaszcza po usunięciu przysadki mózgowej oraz po operacjach z odsłonięciem opony twardej, ze względu na ryzyko powikłań związanych z przedostaniem się leku do ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów ze zanikowym zapaleniem błony śluzowej nosa, gdyż może nasilać procesy zanikowe i pogarszać funkcję nabłonka węchowego.
chlorek benzalkoniowy, dokumentacja medyczna, ksylometazoliny chlorowodorek, nabłonek węchowy, nadwrażliwość, opona twarda, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent pediatryczny, substancja pomocnicza, usunięcie przysadki mózgowej, Xylogel, zabieg neurochirurgiczny, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa, żel do nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sudafed XyloSpray HA 1 mg/ml
Sudafed XyloSpray HA (1 mg/ml, aerozol do nosa) zawiera chlorowodorek ksylometazoliny i posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania. Należą do nich nadwrażliwość na ksylometazolinę lub substancje pomocnicze, wiek poniżej 6 lat ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, a także stan po zabiegach neurochirurgicznych, zwłaszcza po usunięciu przysadki mózgowej lub innych operacjach z odsłonięciem opony twardej. W takich przypadkach istnieje ryzyko penetracji substancji czynnej do ośrodkowego układu nerwowego, co może prowadzić do poważnych powikłań.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sudafed XyloSpray HA dla dzieci 0,5 mg/ml
Preparat Sudafed XyloSpray HA dla dzieci (0,5 mg/ml, aerozol do nosa) zawierający ksylometazolinę chlorowodorek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u dzieci poniżej 2. roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Leku nie należy stosować u osób z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, zwłaszcza z jaskrą z wąskim kątem przesączania, oraz przy schorzeniach błony śluzowej nosa takich jak suche, zanikowe i naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej. Przeciwwskazaniem są także zabiegi chirurgiczne usunięcia przysadki mózgowej lub operacje przeznosowe z odsłonięciem opony twardej, ze względu na ryzyko przenikania leku do OUN. Ponadto, stosowanie jest zabronione u pacjentów przyjmujących inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) w ciągu ostatnich 2 tygodni oraz u osób stosujących leki podnoszące ciśnienie tętnicze, co może prowadzić do niebezpiecznego wzrostu ciśnienia krwi.
choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie alfa-adrenergiczne, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, ksylometazoliny chlorowodorek, naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność krążenia, obkurczenie naczyń, odsłonięcie opony twardej, ośrodkowy układ nerwowy, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, rhinitis sicca, Sudafed XyloSpray HA, usunięcie przysadki mózgowej, zabieg chirurgiczny przeznosowy, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon substancji czynnych
Dekspantenol – Przeciwwskazania stosowania
Dekspantenol, stosowany zarówno jako monoterapia, jak i w preparatach złożonych, wykazuje szereg przeciwwskazań zależnych od formy podania i składu leku. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na dekspantenol lub substancje pomocnicze. W preparatach złożonych, takich jak Acodin 150 Junior i Acodin Duo, dodatkowo przeciwwskazana jest nadwrażliwość na dekstrometorfan oraz stosowanie u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO lub w ciągu ostatnich 14 dni od ich odstawienia. Preparaty donosowe zawierające ksylometazolinę i dekspantenol (np. Septanazal dla dzieci, Xylo-Pantenol, Xylodex 0,1%) nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 2 lub 6 lat, przy suchym zapaleniu błony śluzowej nosa, po zabiegach chirurgicznych z odsłonięciem opony twardej oraz u pacjentów z astmą oskrzelową i niewydolnością oddechową. Preparaty miejscowe, takie jak Alantan-Plus i Recreol, mają przeciwwskazania do stosowania na zmiany skórne w stanie ostrym, na oczy oraz u pacjentów z hemofilią ze względu na ryzyko krwawienia.
alantoina, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, astma oskrzelowa, Bepanthen Plus, dekspantenol, dekstrometorfan, hemofilia, hiperkalcemia, hiperkalcynuria, hiperwitaminoza, inhibitory MAO, interakcje lekowe, ksylometazolina, lanolina, nadwrażliwość, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność oddechowa, opona twarda, ostry stan zapalny skóry, parabeny, perforacja błony bębenkowej, reakcja alergiczna, rhinitis sicca, substancja czynna, suche zapalenie błony śluzowej nosa, usunięcie przysadki mózgowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiany sączące - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xedine HA 1 mg/ml
Lek Xedine HA w postaci aerozolu do nosa zawiera ksylometazolinę chlorowodorek w stężeniu 1 mg/ml i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, zwłaszcza z jaskrą z wąskim kątem przesączania. Nie powinien być stosowany w stanach zapalnych błony śluzowej nosa takich jak rhinitis sicca, zanikowe i naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i uszkodzenia błony śluzowej. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12. roku życia oraz po określonych zabiegach chirurgicznych, które mogą umożliwić przedostanie się substancji czynnej do ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto, stosowanie leku jest niewskazane u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO lub inne leki podnoszące ciśnienie tętnicze, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie sympatykomimetyczne, efekt odbicia, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, ksylometazoliny chlorowodorek, naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, pheochromocytoma, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, przełom nadciśnieniowy, rhinitis medicamentosa, rhinitis sicca, usunięcie przysadki mózgowej, zaburzenia rytmu serca, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xylometazolin WZF 0,1% 1 mg/ml
Ksylometazolina chlorowodorek, zawarta w kroplach do nosa Xylometazolin WZF 0,1% (1 mg/ml), jest alfa-adrenomimetykiem o określonych przeciwwskazaniach, których przestrzeganie jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na ksylometazolinę lub chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml), stany po zabiegach neurochirurgicznych takich jak usunięcie przysadki mózgowej oraz zabiegi z odsłonięciem opony twardej, a także zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis atrophicans). W tych przypadkach stosowanie leku może prowadzić do poważnych powikłań, w tym reakcji alergicznych, zaburzeń hormonalnych, penetracji do ośrodkowego układu nerwowego oraz nieodwracalnego uszkodzenia błony śluzowej nosa. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko miejscowego podrażnienia i obrzęku błony śluzowej, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu preparatu zawierającego chlorek benzalkoniowy.
chlorek benzalkoniowy, ksylometazoliny chlorowodorek, lek α-adrenomimetyczny, nadwrażliwość, niedrożność nosa, obrzęk śluzówki, odsłonięcie opony twardej, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie błony śluzowej nosa, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, polip nosa, przewlekły nieżyt nosa, reakcja nadwrażliwości, rhinitis atrophicans, tachyfilaksja, usunięcie przysadki mózgowej, zabieg neurochirurgiczny, zaburzenie hormonalne, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Orinox 0,5 mg/ml
Lek Orinox w postaci aerozolu do nosa zawiera ksylometazolinę chlorowodorek w stężeniu 0,5 mg/ml oraz substancję pomocniczą chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml, 14 µg na dawkę). Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania są nadwrażliwość na składniki preparatu, przebyte zabiegi neurochirurgiczne z odsłonięciem opony twardej (w tym usunięcie przysadki mózgowej), suche zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis sicca) oraz jaskra z wąskim kątem przesączania. Ksylometazolina, jako agonista receptorów alfa-adrenergicznych, może nasilać suchość błony śluzowej, powodować powikłania neurologiczne oraz zwiększać ciśnienie wewnątrzgałkowe, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z wymienionymi schorzeniami.
chlorek benzalkoniowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, efekt z odbicia, IMAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwawienie z nosa, ksylometazoliny chlorowodorek, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, opona twarda, ostry napad jaskry, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, przekrwienie błony śluzowej, reakcja alergiczna, receptor alfa-adrenergiczny, rhinitis medicamentosa, rhinitis sicca, suche zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa, tachyfilaksja, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, usunięcie przysadki mózgowej