model odcięcia liniowego
Model odcięcia liniowego (Linear Cutoff Model) to koncepcja stosowana w ocenie ryzyka zdrowotnego, szczególnie w toksykologii i epidemiologii. Zakłada on, że poniżej określonego progu ekspozycji na czynnik szkodliwy (tzw. punktu odcięcia) nie występują negatywne skutki zdrowotne, natomiast powyżej tego progu ryzyko rośnie liniowo wraz ze zwiększeniem ekspozycji.
W praktyce klinicznej model ten wykorzystywany jest przy ustalaniu bezpiecznych dawek leków, określaniu wartości referencyjnych w badaniach laboratoryjnych oraz ocenie ekspozycji na substancje toksyczne. Stanowi on uproszczenie rzeczywistości biologicznej, ale często jest użytecznym narzędziem w podejmowaniu decyzji medycznych i tworzeniu wytycznych zdrowia publicznego.
Alternatywą dla modelu odcięcia liniowego są modele nieliniowe, które mogą lepiej odzwierciedlać złożone zależności dawka-odpowiedź występujące w organizmie, uwzględniając zjawiska takie jak hormeza (korzystny efekt małych dawek czynnika szkodliwego w większych dawkach) czy efekty progowe. Wybór odpowiedniego modelu zależy od specyfiki badanego zjawiska i dostępnych danych naukowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Axaltra 2,5 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Axaltra (tabletki powlekane 2,5 mg), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 2-4 godziny. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawki 2,5 mg, niezależnie od przyjmowania z posiłkiem lub na czczo, a farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg/dobę. Rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, ma umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz niezależne od CYP szlaki, z eliminacją przez nerki i kał. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób i 11-13 godzin u osób starszych. U pacjentów z łagodnym zaburzeniem czynności wątroby (Child-Pugh A) zmiany farmakokinetyki są niewielkie (1,2-krotne zwiększenie AUC), natomiast umiarkowane zaburzenie (Child-Pugh B) powoduje istotne zwiększenie ekspozycji (2,3-krotne AUC) i wrażliwości na lek, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania u pacjentów z koagulopatią i ryzykiem krwawienia.
aktywne wydzielanie nerkowe, albumina, Axaltra, białko oporności raka piersi, biodostępność, biotransformacja, choroba wieńcowa/choroba tętnic obwodowych, CYP2J2, CYP3A4, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka, HepTest, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, Neoplastin, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, P-glikoproteina, pole pod krzywą, rywaroksaban, stężenie maksymalne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – XABOPLAX 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna XABOPLAX 10 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (80-100%) i szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w 2-4 godziny po podaniu. Farmakokinetyka jest liniowa do dawki około 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%), jednak w dniu zabiegu chirurgicznego zmienność ekspozycji wzrasta do 70%. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), ma umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz procesy niezależne od CYP, z eliminacją zarówno nerkową (ok. 50% dawki, w tym 1/3 w postaci niezmienionej) jak i kałową. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób i 11-13 godzin u osób starszych. W badaniach klinicznych u pacjentów stosujących dawkę 10 mg/dobę stężenia maksymalne wynosiły średnio 101 μg/l (90% przedział predykcji: 7-273 μg/l), a minimalne 14 μg/l (4-51 μg/l). Farmakodynamicznie rywaroksaban wykazuje zależność stężenia od hamowania czynnika Xa (model Emax) oraz wydłużenia czasu protrombinowego (PT), z różnicami zależnymi od użytego odczynnika PT.
albuminy, aPTT, białka osocza, biodostępność, ciężkie zaburzenia nerek, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, dostępność biologiczna, ekspozycja na lek, farmakokinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia wątrobowa, łagodne zaburzenia nerek, łagodne zaburzenia wątroby, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, rywaroksaban, skala Childa-Pugha, umiarkowane zaburzenia nerek, umiarkowane zaburzenia wątroby, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wydzielanie nerkowe, zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Xerdoxo 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Xerdoxo w dawce 10 mg, charakteryzuje się wysoką i niemal całkowitą biodostępnością (80-100%) po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 2-4 godziny. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%), jednak w dniu zabiegu chirurgicznego zmienność ekspozycji wzrasta do 70%. Rywaroksaban silnie wiąże się z białkami osocza (92-95%), a jego objętość dystrybucji wynosi około 50 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od CYP, a eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (ok. 50% dawki, w tym 1/3 w postaci niezmienionej), jak i z kałem. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób i 11-13 godzin u osób starszych. W populacjach z różnym stopniem zaburzeń czynności nerek i wątroby obserwuje się istotne zmiany farmakokinetyczne, m.in. 1,4- do 1,6-krotne zwiększenie AUC u pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 15-80 mL/min) oraz 2,3-krotne zwiększenie AUC u pacjentów z umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby (Child-Pugh B). U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens <15 mL/min) i ciężką niewydolnością wątroby (Child-Pugh C) stosowanie rywaroksabanu jest przeciwwskazane.
albumina, białko BCRP, biodostępność, biodostępność doustna, CYP2J2, CYP3A4, czynnik Xa, eliminacja rywaroksabanu, farmakokinetyka rywaroksabanu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji, odczynnik Neoplastin, P-glikoproteina, pacjent w podeszłym wieku, stężenie w osoczu, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zmienność osobnicza, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mantreda 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna preparatu Mantreda (10 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg) oraz szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin po podaniu. Farmakokinetyka leku jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%), która wzrasta do 70% w dniu zabiegu chirurgicznego i następnego dnia. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), głównie albuminami, a jego objętość dystrybucji w stanie równowagi wynosi około 50 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2J2 oraz procesy niezależne od CYP, a eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (w tym aktywne wydzielanie), jak i z kałem. Końcowy okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób i 11-13 godzin u osób starszych. Średnie stężenia rywaroksabanu po dawce 10 mg wynoszą 101 μg/l (2-4 h) oraz 14 μg/l (24 h), co koreluje z hamowaniem czynnika Xa i wydłużeniem czasu protrombinowego (PT).
aPTT, białko BCRP, biodostępność, CYP2J2, CYP3A4, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka liniowa, HepTest, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji, odczynnik Neoplastin, okres półtrwania, P-glikoproteina, profilaktyka pierwotna ŻChZZ, rywaroksaban, wiązanie z białkami osocza, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Polpharma 10 mg
Rywaroksaban charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin, z biodostępnością 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg. Wchłanianie jest niezależne od spożycia pokarmu, co umożliwia elastyczne dawkowanie. Farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę, przy wyższych dawkach obserwuje się ograniczone wchłanianie. Rywaroksaban wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (92-95%) i umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l). Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm (ok. 2/3 dawki) i wydalanie nerkowe (50% metabolitów i 1/3 postaci niezmienionej). Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych. Wchłanianie jest zależne od miejsca uwalniania w przewodzie pokarmowym – uwalnianie poza żołądkiem znacząco obniża ekspozycję na lek (np. 29% spadek AUC i 56% Cmax przy uwalnianiu w proksymalnym jelicie cienkim).
aktywne wydzielanie nerkowe, AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność doustna, Cmax, CYP3A4, czas protrombinowy, izoenzymy cytochromu P450, jelito cienkie, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji w stanie równowagi, P-glikoproteina, PT, rywaroksaban, stężenie maksymalne w osoczu, wchłanianie rywaroksabanu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynnika Xa, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, ŻChZZ, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kardatuxan 2,5 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku KARDATUXAN w dawce 2,5 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (80-100%) i szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmₐₓ) w ciągu 2-4 godzin po podaniu. Farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%). Rywaroksaban wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (92-95%) i umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss około 50 l). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz szlaki niezależne od cytochromu P450, a eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (ok. 1/3 dawki w postaci niezmienionej), jak i z kałem. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u osób młodych i 11-13 godzin u osób starszych. Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych między płciami, a wpływ masy ciała i rasy na ekspozycję jest minimalny, nie wymagając modyfikacji dawkowania.
albumina, białko oporności raka piersi, biodostępność, choroba tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, czas protrombinowy, czynnik Xa, działanie farmakodynamiczne, enzym CYP2J2, enzym CYP3A4, jelito cienkie, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, krzywa stężenia od czasu, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie równowagi, odczynnik Neoplastin, okres półtrwania, okrężnica wstępująca, ostry zespół wieńcowy, P-glikoproteina, rywaroksaban, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zgłębnik żołądkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Bluefish 15 mg; 20 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Rivaroxaban Bluefish (tabletki powlekane 15 mg i 20 mg), charakteryzuje się szybkim i prawie całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg niezależnie od posiłku, natomiast dla dawek 15 mg i 20 mg jest zależna od przyjmowania pokarmu – biodostępność dawki 20 mg na czczo wynosi 66%, a przyjmowanie z posiłkiem zwiększa AUC o 39%, co uzasadnia konieczność podawania tych dawek z jedzeniem. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%). Rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, a jego objętość dystrybucji w stanie równowagi wynosi około 50 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od cytochromu P450, a lek jest wydalany zarówno przez nerki (w tym 1/3 w postaci niezmienionej), jak i z kałem. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób, a u osób starszych wydłuża się do 11-13 godzin. Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych między płciami ani rasami.
biodostępność doustna, cytochrom P450, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, stężenie leku w osoczu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa