P-glikoproteina
P-glikoproteina (P-gp, ABCB1) to białko transportowe należące do nadrodziny transporterów ABC (ATP-binding cassette), występujące w błonach komórkowych różnych tkanek, w tym w barierze krew-mózg, jelitach, wątrobie i nerkach. Jej główną funkcją jest aktywne usuwanie ksenobiotyków i potencjalnie szkodliwych substancji z wnętrza komórek, co stanowi ważny mechanizm ochronny organizmu.
W kontekście klinicznym P-glikoproteina odgrywa kluczową rolę w farmakokinetyce wielu leków, wpływając na ich wchłanianie, dystrybucję i wydalanie. Jest odpowiedzialna za zjawisko oporności wielolekowej (MDR – multidrug resistance), szczególnie istotne w terapii przeciwnowotworowej, gdzie nadekspresja P-gp w komórkach nowotworowych prowadzi do zmniejszonego wewnątrzkomórkowego stężenia cytostatyków i obniżonej skuteczności leczenia.
Funkcjonowanie P-glikoproteiny może być modyfikowane przez inhibitory (np. werapamil, cyklosporynę A) lub induktory (np. rifampicynę, dziurawiec), co ma znaczenie w przewidywaniu interakcji lekowych. Polimorfizmy genu MDR1 kodującego P-gp mogą wpływać na indywidualną zmienność w odpowiedzi na leczenie, stanowiąc przedmiot badań farmakogenetycznych i medycyny spersonalizowanej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Olodaterol – Właściwości farmakokinetyczne
Olodaterol, długo działający β2-agonista, wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach terapeutycznych, osiągając stan stacjonarny po 8 dniach inhalacji raz na dobę. Po inhalacji za pomocą Respimat biodostępność wynosi około 30%, a maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 10-20 minut. Substancja wiąże się z białkami osocza w 60%, ma dużą objętość dystrybucji (1110 l) i jest substratem dla transporterów P-gp, OAT1, OAT3 oraz OCT1. Metabolizm olodaterolu zachodzi głównie przez glukuronizację i O-demetylację, z udziałem izoenzymów CYP2C9, CYP2C8, CYP3A4 oraz UGT2B7, UGT1A1, UGT1A7 i UGT1A9. Całkowity klirens wynosi 872 ml/min, z klirensem nerkowym 173 ml/min. Wydalanie odbywa się głównie z kałem (53%) i moczem (38%), a okres półtrwania wynosi około 45 godzin, co wskazuje na długotrwałe utrzymywanie się leku w organizmie.
astma, białko oporności raka piersi, białko osocza, biodostępność olodaterolu, biotransformacja, cytochrom P450, długo działający β2-agonista, glukuronizacja, inhalator Respimat, izoenzym CYP2C9, klirens całkowity, klirens nerkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oporność wielolekowa, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, POChP, polipeptyd transportujący aniony organiczne, Spiolto Respimat, stan stacjonarny, transporter anionów organicznych, transporter błonowy, transporter kationów organicznych - Leksykon leków
Interakcje leku – Nolpaza 40 mg tabletki dojelitowe 40 mg
Pantoprazol, substancja czynna Nolpazy 40 mg, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz metabolizm przez izoenzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP2C19 i CYP3A4. Znaczące zmniejszenie biodostępności obserwuje się w przypadku azoli przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), inhibitorów proteazy HIV (szczególnie atazanawiru) oraz erlotynibu, co wymaga odpowiedniego dostosowania terapii lub monitorowania skuteczności. W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę i ścisłe monitorowanie pacjenta. Ponadto, u pacjentów stosujących pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon) obserwuje się wzrost wartości INR i czasu protrombinowego, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu dużych dawek metotreksatu (np. 300 mg), gdyż pantoprazol może zwiększać jego stężenie i nasilać działania niepożądane, co może wymagać czasowego odstawienia leku.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność leku, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diklofenak, doustny lek antykoncepcyjny, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, etynyloestradiol, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, kwas solny, lewonorgestrel, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, Nolpaza, P-glikoproteina, pantoprazol, piroksykam, pochodna kumaryny, pozakonazol, ryfampicyna, środek zobojętniający, teofilina, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Tuxanuva 110 mg
Dabigatran eteksylan, substancja czynna leku Tuxanuva, jest substratem transportera P-glikoproteiny (P-gp), co determinuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność P-gp. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz glekaprewir/pibrentaswir, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na dabigatran (AUC wzrasta 2,38-2,53-krotnie, Cmax 2,35-2,49-krotnie), co wiąże się z wysokim ryzykiem krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory o umiarkowanym działaniu, np. amiodaron (AUC 1,6-krotnie, Cmax 1,5-krotnie) czy tikagrelor (AUC 1,46-1,73-krotnie, Cmax 1,56-1,95-krotnie), wymagają ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Induktory P-gp, takie jak ryfampicyna, zmniejszają stężenie dabigatranu nawet o 65-67%, co może obniżać skuteczność terapii i jest wskazaniem do unikania ich łącznego stosowania. Ponadto, leki przeciwpłytkowe (ASA, klopidogrel) i inne przeciwzakrzepowe zwiększają ryzyko krwawień, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu, co potwierdzają dane z badania RE-LY, gdzie ryzyko poważnych krwawień wzrastało średnio 2,5-krotnie przy łącznym stosowaniu z innymi antykoagulantami.
ablacja cewnikowa, amiodaron, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista witaminy K, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylan, digoksyna, dronedaron, działanie antyagregacyjne, fenytoina, glekaprewir i pibrentaswir, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, induktor P-glikoproteiny, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, migotanie przedsionków, niesteroidowy lek przeciwzapalny, P-glikoproteina, pozakonazol, ranitydyna, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, takrolimus, tikagrelor, werapamil - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Silodosin MSN 8 mg
Farmakokinetyka sylodosyny u dorosłych mężczyzn z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH) cechuje się liniowością w dawkach od 0,1 do 48 mg/dobę, z szybkim osiąganiem stanu równowagi dynamicznej (3 dni dla sylodosyny, 5 dni dla glukuronidu sylodosyny). Po podaniu 8 mg/dobę sylodosyny maksymalne stężenie (Cmax) wynosi średnio 87±51 ng/ml, czas do osiągnięcia Cmax (tmax) to 2,5 godziny, a pole pod krzywą (AUC) 433±286 ng•h/ml. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 32%, a lek jest substratem P-glikoproteiny, co wpływa na jego biodostępność. Spożycie pokarmu obniża Cmax o około 30% i wydłuża tmax o około 1 godzinę, nie wpływając istotnie na AUC. Sylodosyna wykazuje ograniczoną dystrybucję (objętość dystrybucji 0,81 l/kg), silne wiązanie z białkami osocza (96,6%) oraz intensywny metabolizm głównie przez UGT2B7, dehydrogenazy alkoholową i aldehydową oraz CYP3A4. Główny metabolit, glukuronid sylodosyny (KMD-3213G), osiąga stężenia około czterokrotnie wyższe niż lek macierzysty i ma dłuższy okres półtrwania (~24 h). Sylodosyna nie wykazuje potencjału do indukcji ani hamowania enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych.
białka osocza, CYP3A4, cytochrom P450, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, encefalopatia wątrobowa, glukuronid sylodosyny, glukuronidacja, klirens ogólnoustrojowy, koniugat glukuronidowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametry farmakokinetyczne, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, wodobrzusze, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Atoris 40 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, itrakonazol, rytonawir, cyklosporyna) znacząco podwyższają stężenia atorwastatyny, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, amiodaron, diltiazem) również podnoszą ekspozycję na lek, zalecając ostrożność i ewentualne zmniejszenie dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, dziurawiec) obniżają stężenia atorwastatyny, co może wymagać dostosowania dawki. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają biodostępność leku, a ich jednoczesne stosowanie, zwłaszcza letermowiru z cyklosporyną, jest przeciwwskazane. Kombinacje z fibratami (gemfibrozyl, fenofibrat) i ezetymibem podnoszą ryzyko działań niepożądanych mięśniowych, wskazując na konieczność stosowania najniższych dawek i monitorowania pacjenta.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, białko transportujące, bloker kanału wapniowego, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptyd transportujący aniony organiczne, profil lipidowy, rabdomioliza, silny inhibitor CYP3A4, umiarkowany inhibitor CYP3A4 - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bellix
Podczas stosowania bilastyny (produkt Bellix) należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów pediatrycznych, zwłaszcza u dzieci poniżej 2 lat, u których skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały ustalone, oraz u dzieci w wieku 2-5 lat, dla których dane kliniczne są ograniczone. Nie zaleca się stosowania bilastyny w tych grupach wiekowych. U pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek istotne jest unikanie jednoczesnego podawania bilastyny z inhibitorami P-glikoproteiny (P-gp), takimi jak ketokonazol, erytromycyna, cyklosporyna, rytonawir czy diltiazem, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia bilastyny w osoczu i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Inventum 10 mg
Analizy kliniczne wykazały, że tadalafil, metabolizowany głównie przez CYP3A4, w dawkach 10 mg i 20 mg ulega istotnym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200-400 mg/dobę) i rytonawir (200 mg 2x/dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (AUC wzrost 2-4-krotny, Cmax wzrost do 22%), co może podnosić ryzyko działań niepożądanych. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, potencjalnie obniżając jego skuteczność. Farmakodynamicznie, tadalafil nasila działanie hipotensyjne azotanów, co stanowi przeciwwskazanie do ich jednoczesnego stosowania; interakcja utrzymuje się ponad 24 godziny i wymaga 48-godzinnego odstępu przed podaniem azotanów. Ponadto, współpodawanie z doksazosyną (4-8 mg/dobę) znacząco nasila efekt hipotensyjny, zwiększając ryzyko omdleń, dlatego jest niewskazane. W przypadku innych leków przeciwnadciśnieniowych (amlodypina, enalapryl, metoprolol, bendrofluazyd, ARB) tadalafil w dawkach 10-20 mg nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji, choć może powodować niewielkie obniżenie ciśnienia krwi.
alfuzosyna, azotany, czas protrombinowy, doksazosyna, działanie hipotensyjne, etynyloestradiol, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący kanał wapniowy, lek blokujący receptor angiotensyny II, lek blokujący receptor α-adrenergiczny, lek blokujący receptor β-adrenergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, obniżenie ciśnienia krwi, P-glikoproteina, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Pazopanib STADA 400 mg
Pazopanib jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C8, oraz jest substratem transporterów P-gp i BCRP, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zwiększają ekspozycję na pazopanib (AUC₀₋₂₄ o 66%, Cₘₐₓ o 45%), co wymaga redukcji dawki pazopanibu do 400 mg/dobę. Podobne efekty obserwuje się przy stosowaniu innych silnych inhibitorów CYP3A4 (itrakonazol, klarytromycyna, atazanawir, rytonawir, worykonazol) oraz inhibitorów transporterów (np. lapatynib zwiększający AUC i Cₘₐₓ o 50-60%). Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają stężenie pazopanibu, co może wymagać zmiany terapii. Ponadto, pazopanib hamuje CYP3A4 i CYP2D6, co skutkuje wzrostem ekspozycji na substraty tych enzymów, np. midazolam (AUC i Cₘₐₓ wzrost o ~30%) oraz paklitaksel (AUC +26%, Cₘₐₓ +31%). Współistniejące stosowanie z irynotekanem zwiększa ekspozycję na jego aktywny metabolit SN-38 o około 20%, szczególnie u pacjentów z polimorfizmem UGT1A1*38. Pazopanib hamuje także transportery OATP1B1, BCRP i P-gp, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym podawaniu substratów tych transporterów, np. statyn, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności (wzrost AlAT >3× GGN u 27% pacjentów przy symwastatynie). Podawanie pazopanibu z posiłkiem podwaja jego AUC i Cₘₐₓ, dlatego zaleca się przyjmowanie leku na czczo (co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku).
antagonista receptora H2, atazanawir, białko oporności raka piersi, biodostępność, CYP3A4, dekstrometorfan, esomeprazol, farmakokinetyka, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, irynotekanu, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lapatynib, midazolam, omeprazol, P-glikoproteina, paklitaksel, polipeptyd transportujący aniony organiczne, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, substrat CYP3A4, symwastatyna, transferaza urydyno-difosforano-glukuronozylowa, warfaryna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apixaban Orion 2,5 mg
Apiksaban charakteryzuje się przewidywalnym profilem farmakokinetycznym z umiarkowaną zmiennością między- i wewnątrzosobniczą. Dostępność biologiczna wynosi około 50% dla dawek do 10 mg, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 3-4 godzinach od podania. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę do dawki 10 mg, z proporcjonalnym wzrostem ekspozycji, natomiast dawki ≥ 25 mg cechuje ograniczone wchłanianie i obniżona dostępność biologiczna. Apiksaban wiąże się w 87% z białkami osocza, ma objętość dystrybucji około 21 litrów oraz całkowity klirens około 3,3 L/h. Okres półtrwania wynosi około 12 godzin, co umożliwia stosowanie schematu dwukrotnego dawkowania. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4/5, z udziałem innych izoenzymów CYP, a lek jest substratem P-gp i BCRP. Podanie apiksabanu z posiłkiem nie wpływa istotnie na AUC i Cmax, co pozwala na elastyczność w podawaniu leku. Rozkruszenie tabletki i podanie w formie zawiesiny jest dopuszczalne, a podanie przez zgłębnik nosowo-żołądkowy zapewnia podobną ekspozycję jak podanie doustne.
apiksaban, aPTT, BCRP, całkowity klirens, Cmax, CYP3A4/5, czynnik Xa, dostępność biologiczna, dysfagia, farmakokinetyka liniowa, hemodializa, hydroksylacja, INR, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, PT, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zgłębnik nosowo-żołądkowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard 10 10 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir), mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W takich przypadkach zaleca się redukcję dawki atorwastatyny (np. nie przekraczanie 10 mg/dobę) oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podwyższają stężenia leku, co wymaga rozważenia obniżenia dawki i monitorowania. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) mogą obniżać stężenia atorwastatyny, co może wymagać dostosowania terapii. Ponadto inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie z letermowirem i cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atazanawir, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, darunawir, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, flukonazol, gemfibrozil, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens żółciowy, kolchicyna, kwas fusydowy, letermowir, lopinawir, miopatia, noretysteron, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptyd 1B1, polipeptyd 1B3, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, telitromycyna, typranawir rytonawir, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Asteloc 20 mg
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz metabolizm w wątrobie za pośrednictwem enzymów CYP2C19 i CYP3A4. Istotne klinicznie interakcje dotyczą leków, których biodostępność zależy od kwaśnego środowiska żołądka, takich jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynib oraz inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir). W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę z monitorowaniem miana wirusa. Ponadto, pantoprazol może zwiększać stężenie metotreksatu podawanego w dużych dawkach (np. 300 mg), co wymaga rozważenia czasowego przerwania terapii pantoprazolem. Współstosowanie z doustnymi antykoagulantami (warfaryna, fenprokumon) wiąże się ze zwiększeniem INR i ryzykiem krwawień, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie parametrów krzepnięcia.
azol przeciwgrzybiczny, biodostępność, choroba refluksowa, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, demetylacja, doustny lek przeciwzakrzepowy, eradykacja H. pylori, fenprokumon, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, metotreksat, P-glikoproteina, pH żołądka, pochodna kumaryny, terapia przeciwwirusowa, warfaryna, zapalenie żołądka - Leksykon leków
Interakcje leku – Atoris 60 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna (zwiększenie AUC 8,7-krotnie), telaprewir (7,9-krotnie), czy rytonawir z typranawirem (9,4-krotnie), są przeciwwskazane lub wymagają znacznego obniżenia dawki atorwastatyny (np. do 10 mg/dobę) i ścisłej obserwacji klinicznej. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, flukonazol) również zwiększają ekspozycję na lek, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może wymagać monitorowania skuteczności terapii. Ponadto, inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie z letermowirem i cyklosporyną jest przeciwwskazane.
azole przeciwgrzybicze, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, działanie niepożądane, farmakokinetyka atorwastatyny, fibrat, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, induktor CYP3A4, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera, kolchicyna, kwas fusydowy, lek antykoncepcyjny, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, polipragmazja, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, uszkodzenie mięśnia, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Crosuvo Plus 40 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Crosuvo Plus, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, które powoduje 7-krotny wzrost AUC rozuwastatyny oraz 3,4- do 12-krotny wzrost AUC ezetymibu, co znacząco zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy; takie połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Również stosowanie fibratów, w tym gemfibrozylu, z dawką 40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych mięśniowych. Alkohol etylowy może nasilać hepatotoksyczność oraz zmieniać metabolizm leków, co wymaga ograniczenia jego spożycia, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby.
antagoniści wapnia, cyklosporyna, digoksyna, farmakokinetyka cyklosporyny, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, inhibitory proteazy, interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, leki wiążące kwasy żółciowe, miopatia i rabdomioliza, niewydolność nerek, P-glikoproteina, parametry biochemiczne, profil lipidowy, rozuwastatyna i ezetymib, terapia hipolipemizująca, układ krzepnięcia, warfaryna, wchłanianie ezetymibu - Leksykon leków
Interakcje leku – Dabigatran Etexilate Viatris 75 mg
Dabigatran eteksylan jest substratem transportera P-glikoproteiny (P-gp), co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami wpływającymi na aktywność tego białka. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz glekaprewir/pibrentaswir, zwiększają ekspozycję na dabigatran 2,1-2,5-krotnie (AUC0-∞ i Cmax), co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory o umiarkowanym działaniu, np. werapamil (wzrost stężenia do 2,8 razy zależnie od postaci i czasu podania), amiodaron (wzrost około 1,6-krotny), chinidyna (około 1,5-krotny wzrost) oraz tikagrelor (1,5-1,9-krotny wzrost), wymagają ścisłego nadzoru klinicznego i często redukcji dawki dabigatranu. Z kolei silni induktory P-gp, takie jak ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina i fenytoina, obniżają stężenie dabigatranu nawet o 65%, co może prowadzić do utraty skuteczności przeciwzakrzepowej i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania.
amiodaron, antagonista witaminy K, białko transportowe, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylan, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, induktor P-gp, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek trombolityczny, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, P-glikoproteina, pantoprazol, pochodna heparyny, pozakonazol, ranitydyna, ryfampicyna, SSRI, takrolimus, tikagrelor, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Sortis 20 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub stosowanie najniższych dawek z monitorowaniem klinicznym. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają ekspozycję na lek, wymagając redukcji dawki i obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, przy czym ryfampicynę należy podawać jednocześnie z atorwastatyną i monitorować efekty terapeutyczne. Inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) mogą zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego nadzoru; jednoczesne stosowanie letermowiru i cyklosporyny jest przeciwwskazane.
amiodaron, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, erytromycyna, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, letermowir, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Polpharma 15 mg/20 mg
Rywaroksaban charakteryzuje się przewidywalnym profilem farmakokinetycznym z umiarkowaną zmiennością osobniczą. Po podaniu doustnym szybko osiąga maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w 2-4 godziny, z biodostępnością zależną od dawki i spożycia posiłku: dla dawek 2,5 mg i 10 mg biodostępność wynosi 80-100%, niezależnie od posiłku, natomiast dla dawki 20 mg biodostępność wynosi 66% na czczo i wzrasta o 39% przy spożyciu posiłku, co uzasadnia zalecenie przyjmowania dawek 15 mg i 20 mg z posiłkiem. Rywaroksaban wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (92-95%) i umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz hydrolizę amidów, a eliminacja odbywa się w połowie przez nerki i połowie przez kał, z klirensem ogólnoustrojowym około 10 l/h. Czas półtrwania po podaniu doustnym wynosi 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych, z eliminacją ograniczaną szybkością wchłaniania.
białko BCRP, biodostępność doustna, czas półtrwania leku, czas protrombinowy, czynnik Xa, enzymy CYP, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, ostra zakrzepica żył głębokich, P-glikoproteina, podeszły wiek, profil farmakokinetyczny, stężenie w osoczu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Interakcje leku – Baxiren 2,5 mg
Apiksaban, aktywny składnik leku Baxiren, jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 oraz transportowany przez P-glikoproteinę (P-gp). Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), powodują dwukrotne zwiększenie AUC i 1,6-krotne zwiększenie Cmax apiksabanu, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania tych leków. Umiarkowane inhibitory, np. diltiazem (360 mg/dobę) i klarytromycyna (500 mg dwa razy na dobę), zwiększają AUC o 40-60% i Cmax o 30%, co wymaga ostrożności, ale niekoniecznie modyfikacji dawki. Silne induktory CYP3A4 i P-gp, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC o 54% i Cmax o 42%, co może obniżać skuteczność apiksabanu, zwłaszcza w leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, gdzie stosowanie induktorów jest niewskazane. Współstosowanie apiksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazane z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych, a leki przeciwpłytkowe i NLPZ zwiększają ryzyko krwawienia i wymagają ostrożności.
ablacja cewnikowa, agregacja płytek krwi, antagonista receptora GPIIb/IIIa, apiksaban, azole przeciwgrzybicze, CYP3A4, cytochrom P450, czynnik krzepnięcia Xa, działanie przeciwpłytkowe, farmakodynamika, farmakokinetyka apiksabanu, heparyna niefrakcjonowana, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory CYP3A4 i P-gp, inhibitory proteazy HIV, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niezastawkowe migotanie przedsionków, P-glikoproteina, protezoplastyka stawu biodrowego, stężenie w osoczu, węgiel aktywowany, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Eteksylan Stada 110 mg
Dabigatran eteksylan po podaniu doustnym ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnej formy – dabigatranu, z biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast u pacjentów po zabiegach chirurgicznych obserwuje się opóźnienie do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Spożycie pokarmu nie zmienia biodostępności, ale wydłuża czas do osiągnięcia Cmax o około 2 godziny. Dabigatran wykazuje liniową farmakokinetykę, niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) oraz umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 l). Metabolizm obejmuje sprzęganie z kwasem glukuronowym, a wydalanie odbywa się głównie przez nerki (85% dawki), z okresem półtrwania 11-14 godzin u osób zdrowych, wydłużającym się u pacjentów z niewydolnością nerek.
acyloglukuronid, aktywna forma leku, CYP2C9, CYP3A4, dabigatran eteksylan, działanie przeciwzakrzepowe, eliminacja, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne, stężenie minimalne, stężenie osoczowe, stosunek PK/PD, wchłanianie dabigatranu, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atorvox, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% względem roztworu doustnego, jednak całkowita biodostępność leku jest około 12% z powodu efektu pierwszego przejścia w błonie śluzowej przewodu pokarmowego i wątrobie. Ogólnoustrojowa aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA wynosi około 30%, co jest wyższe niż biodostępność leku, dzięki aktywnym metabolitom powstającym w wyniku metabolizmu przez cytochrom P-450 3A4. Objętość dystrybucji atorwastatyny wynosi około 381 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest bardzo silne (≥98%). Metabolity orto- i parahydroksylowe wykazują podobną aktywność farmakologiczną jak lek macierzysty, odpowiadając za około 70% całkowitej aktywności hamującej HMG-CoA w krążeniu. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast okres działania hamującego reduktazę HMG-CoA jest dłuższy i wynosi 20-30 godzin, co wynika z aktywności metabolitów. Eliminacja następuje głównie z żółcią, bez istotnej wątrobowo-jelitowej recyrkulacji.
atorwastatyna, AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P-450 3A4, działanie hipolipemizujące, efekt pierwszego przejścia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, klirens atorwastatyny, klirens żółciowy, niewydolność nerek, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pochodne hydroksylowe, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompa efluksowa, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skalowanie allometryczne, stężenie w osoczu, transporter wątrobowy, uszkodzenie wątroby poalkoholowe, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Interakcje leku – Dimethyl fumarate Reddy 240 mg
Fumaran dimetylu, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z różnymi grupami leków. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwnowotworowych i immunosupresyjnych ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka immunosupresji i infekcji. Krótkie serie dożylnych kortykosteroidów nie zwiększają istotnie częstości infekcji u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu. Nie stwierdzono wpływu interferonu beta-1a i octanu glatirameru na farmakokinetykę fumaranu dimetylu, co potwierdza bezpieczeństwo ich łącznego stosowania. Jednoczesne stosowanie innych pochodnych kwasu fumarowego jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Metabolizm fumaranu dimetylu odbywa się głównie przez esterazy i cykl kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu CYP, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
aminoglikozyd, białkomocz, cykl kwasów trikarboksylowych, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, enzym CYP, etynyloestradiol, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, interferon beta-1a, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, nagłe zaczerwienienie skóry, niesteroidowy lek przeciwzapalny, norgestymat, octan glatirameru, P-glikoproteina, pochodna kwasu fumarowego, progestagen, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, sole litu, stwardnienie rozsiane, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciwko meningokokom, szczepionka przeciwko pneumokokom, szczepionka z żywymi atenuowanymi drobnoustrojami, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Quator 5 mg
Tadalafil, metabolizowany głównie przez CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami tego izoenzymu, takimi jak ketokonazol (200 mg/dobę podwajający AUC dla dawki 10 mg tadalafilu, a 400 mg/dobę zwiększający AUC czterokrotnie dla dawki 20 mg) oraz inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir 200 mg dwa razy na dobę podwajający AUC dla 20 mg tadalafilu). Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę), znacząco obniżają ekspozycję na tadalafil (AUC o 88%, Cmax o 46%), co może ograniczać jego skuteczność. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów (5-20 mg), co stanowi przeciwwskazanie do ich jednoczesnego stosowania; azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyną (4-8 mg/dobę), może prowadzić do istotnego nasilenia działania hipotensyjnego i ryzyka omdleń, dlatego jest przeciwwskazane lub wymaga ostrożności i stopniowego dostosowywania dawki.
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora endoteliny-1, azotan organiczny, beta-bloker, białko transportujące, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, czas protrombinowy, diuretyk tiazydowy, dostępność biologiczna etynyloestradiolu, działanie hipotensyjne, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, interakcja farmakokinetyczna, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący receptor α-adrenergiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, substrat glikoproteiny P - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amlator 10 mg + 5 mg
Amlator to preparat zawierający atorwastatynę i amlodypinę, które wykazują odmienne profile farmakokinetyczne. Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1-2 h) i niską całkowitą biodostępnością około 12%, z wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%) oraz dużą objętością dystrybucji (~381 l). Metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% działania hamującego reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 14 h, natomiast działanie farmakodynamiczne utrzymuje się 20-30 h. Lek jest wydalany głównie z żółcią, nie wykazuje istotnej wątrobowo-jelitowej recyrkulacji i jest substratem transporterów OATP1B1/1B3 oraz pomp P-gp i BCRP. Amlodypina wchłania się dobrze (Tmax 6-12 h), z biodostępnością 64-80%, wiąże się z białkami osocza w 97,5%, a jej objętość dystrybucji wynosi około 21 l/kg. Metabolizowana jest w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, a okres półtrwania eliminacji wynosi 35-50 h, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja amlodypiny odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (60%), a 10% leku jest wydalane w postaci niezmienionej.
amlodypina, atorwastatyna, bezwzględna biodostępność, białko oporności raka piersi, biodostępność, cholesterol LDL-C, cytochrom P450 3A4, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens żółciowy, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa efluksowa, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, transporter wątrobowy, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard neo 80 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne podwyższenie stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również zwiększają ekspozycję na lek, co uzasadnia rozważenie zmniejszenia maksymalnej dawki atorwastatyny. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może wymagać monitorowania skuteczności terapii, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie leków. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, a stosowanie letermowiru w skojarzeniu z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, delawirdyna, diltiazem, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens żółciowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy OATP1B, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, styrypentol, telitromycyna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran etexilate Orion 110 mg
Dabigatran eteksylat jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej hydrolizie do aktywnego dabigatranu, charakteryzującego się biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest zwykle w ciągu 0,5-2 godzin, jednak po zabiegach chirurgicznych obserwuje się opóźnienie do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego i porażeniem mięśniówki przewodu pokarmowego. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 L). Metabolizm obejmuje sprzęganie z kwasem glukuronowym, a wydalanie odbywa się głównie przez nerki (85% z moczem), z okresem półtrwania wynoszącym około 11-14 godzin u osób zdrowych, który ulega wydłużeniu w niewydolności nerek (do 27,2 h przy CrCL < 30 mL/min). Spożycie pokarmów wydłuża czas do osiągnięcia Cmax o około 2 godziny, a integralność kapsułek HPMC jest kluczowa dla stabilnej biodostępności, gdyż usunięcie otoczki zwiększa ją nawet o 75% po pojedynczej dawce.
acyloglukuronid, biodostępność dabigatranu, dabigatran, dabigatran eteksylat, dysfagia, działanie przeciwzakrzepowe, esteraza, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, niewydolność nerek, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametry farmakokinetyczne, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, prolek, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Torvalipin 20 mg
Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem Cmax w 1-2 godziny oraz wysoką względną biodostępnością 95-99%, przy bezwzględnej biodostępności około 12%. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnych metabolitów orto- i parahydroksylowych, które odpowiadają za około 70% efektu hamowania reduktazy HMG-CoA, co wydłuża działanie farmakodynamiczne (okres półtrwania działania 20-30 h). Eliminacja następuje głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej. Transportery OATP1B1/1B3 oraz pompy efluksowe P-gp i BCRP wpływają na farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe.
ADME, atorwastatyna, BCRP, beta-oksydacja, białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, genotyp c.521TT, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, LDL-C, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skalowanie allometryczne, tabletka powlekana, transporter błonowy, zaburzenie czynności wątroby