Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Fumaran dimetylu wykazuje liczne interakcje z innymi substancjami leczniczymi i innymi rodzajami substancji, które należy brać pod uwagę podczas planowania terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych interakcji oraz zalecenia dotyczące postępowania terapeutycznego.¹

Interakcje z lekami immunomodulującymi

Stosowanie fumaranu dimetylu w połączeniu z lekami przeciwnowotworowymi lub immunosupresyjnymi nie było przedmiotem badań klinicznych, dlatego zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu tych preparatów. Z dostępnych danych klinicznych wynika, że leczenie rzutów stwardnienia rozsianego krótkimi seriami kortykosteroidów podawanych dożylnie nie powodowało klinicznie istotnego zwiększenia częstości występowania infekcji u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu.²

W przypadku jednoczesnego stosowania interferonu beta-1a podawanego domięśniowo oraz octanu glatirameru nie zaobserwowano istotnych zmian w profilu farmakokinetycznym fumaranu dimetylu, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tych powszechnie używanych leków u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym.³

Interakcje z innymi pochodnymi kwasu fumarowego

Podczas terapii fumaranem dimetylu należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania innych pochodnych kwasu fumarowego, zarówno podawanych miejscowo, jak i ogólnoustrojowo. Fumaran dimetylu jest intensywnie metabolizowany przez esterazy przed przedostaniem się do krążenia ogólnoustrojowego, a następnie metabolizm kontynuowany jest poprzez szlak cyklu kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu cytochromu P450 (CYP).⁴

Badania in vitro dotyczące blokowania i indukcji enzymów CYP, jak również badania p-glikoproteiny i wiązania fumaranu dimetylu oraz jego głównego metabolitu (fumaranu monometylu) z białkami, nie wykazały istotnego ryzyka interakcji lekowych.⁵

Interakcje ze szczepionkami

U pacjentów leczonych fumaranem dimetylu można rozważyć stosowanie szczepionek inaktywowanych zgodnie z krajowym kalendarzem szczepień. Badania kliniczne z udziałem 71 pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego (RRMS) wykazały, że u osób otrzymujących fumaran dimetylu w dawce 240 mg dwa razy na dobę przez co najmniej 6 miesięcy (n=38) wystąpiła porównywalna odpowiedź immunologiczna na toksoid tężcowy i skoniugowaną polisacharydową szczepionkę przeciwko meningokokom grupy C jak u pacjentów leczonych niepegylowanym interferonem (n=33).⁷

Brak jest danych klinicznych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania szczepionek zawierających żywe, atenuowane drobnoustroje u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu. Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje mogą zwiększać ryzyko zakażeń klinicznych, dlatego nie powinny być podawane pacjentom leczonym fumaranem dimetylu, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko związane ze szczepieniem.⁸

Interakcje z kwasem acetylosalicylowym

Badania przeprowadzone wśród zdrowych ochotników wskazują, że nagłe zaczerwienienie skóry związane ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest najprawdopodobniej mediowane przez prostaglandyny. Stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 325 mg (lub równowartości) bez otoczki dojelitowej 30 minut przed przyjęciem fumaranu dimetylu przez okres 4 dni i 4 tygodni nie wpływało znacząco na profil farmakokinetyczny fumaranu dimetylu.⁹

Należy jednak dokładnie rozważyć potencjalne ryzyko związane z przyjmowaniem kwasu acetylosalicylowego przed zastosowaniem go u pacjentów z RRMS leczonych fumaranem dimetylu. Brak jest danych dotyczących długotrwałego (>4 tygodni) stosowania kwasu acetylosalicylowego w tej grupie pacjentów.^{Interakcje z lekami nefrotoksycznymi}

Jednoczesne stosowanie fumaranu dimetylu i produktów o działaniu nefrotoksycznym, takich jak aminoglikozydy, leki moczopędne, niesteroidowe leki przeciwzapalne czy sole litu, może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony nerek (np. białkomoczu) u pacjentów. W takiej sytuacji zaleca się szczególną ostrożność i monitorowanie funkcji nerek.¹¹

Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi

Badania in vitro dotyczące indukcji enzymów CYP nie wykazały istotnych interakcji między fumaranem dimetylu a doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. W badaniach in vivo jednoczesne stosowanie fumaranu dimetylu i złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających norgestymat i etynyloestradiol nie prowadziło do znaczących zmian w ekspozycji na te preparaty. Chociaż nie przeprowadzono badań z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi inne progestageny, nie przewiduje się, aby fumaran dimetylu wpływał na ich ekspozycję.¹²

Interakcje z alkoholem

Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu podczas terapii fumaranem dimetylu nie wpływa istotnie na ekspozycję na ten lek i nie wiąże się z nasileniem działań niepożądanych. Istnieją jednak ograniczenia dotyczące konsumpcji wysokoprocentowych napojów alkoholowych. Należy unikać spożywania dużych ilości alkoholu o zawartości powyżej 30% objętościowo w ciągu godziny od zażycia fumaranu dimetylu, ponieważ mogą one nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego.¹³

Tabela interakcji

Należy podkreślić, że badania dotyczące interakcji lekowych przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Brak jest danych dotyczących interakcji lekowych w populacji dzieci i młodzieży.¹⁴