zespół cyklicznych wymiotów

Zespół cyklicznych wymiotów (ang. Cyclic Vomiting Syndrome, CVS) to rzadkie zaburzenie charakteryzujące się nawracającymi, intensywnymi epizodami nudności i wymiotów, przedzielonymi okresami bezobjawowymi. Epizody te mogą trwać od kilku godzin do kilku dni i powtarzają się w podobnym wzorcu u danego pacjenta.

Patofizjologia zespołu cyklicznych wymiotów nie jest w pełni poznana, ale sugeruje się udział czynników neuroendokrynnych, mitochondrialnych oraz związek z migreną. Uważa się, że CVS może stanowić wariant migreny brzusznej, szczególnie że u wielu pacjentów lub ich rodzin występuje migrena. Czynniki wyzwalające epizody obejmują stres, infekcje, zaburzenia snu, niektóre pokarmy oraz miesiączkowanie.

Diagnostyka zespołu cyklicznych wymiotów opiera się głównie na kryteriach klinicznych (według kryteriów Rzymskich IV) i wykluczeniu innych przyczyn wymiotów. Podczas ostrych epizodów pacjenci mogą wymagać nawodnienia dożylnego, leków przeciwwymiotnych oraz przeciwbólowych. W profilaktyce stosuje się trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpadaczkowe, antagonistów receptora 5-HT3 oraz beta-blokery.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Bulimia nerwowa – Diagnostyka i diagnoza

Bulimia nervosa to poważne zaburzenie odżywiania charakteryzujące się nawracającymi epizodami objadania się w ciągu około 2 godzin, podczas których pacjent spożywa ilość pokarmu znacznie przekraczającą normę, połączonymi z poczuciem utraty kontroli nad jedzeniem. Kryteria diagnostyczne DSM-5 wymagają występowania co najmniej jednego epizodu objadania się i niewłaściwych zachowań kompensacyjnych tygodniowo przez minimum 3 miesiące. Zachowania kompensacyjne obejmują prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających, głodówki oraz nadmierne ćwiczenia fizyczne. Stopień nasilenia bulimii klasyfikuje się na podstawie częstotliwości zachowań kompensacyjnych: łagodna (1-3 epizody/tydzień), umiarkowana (4-7), ciężka (8-13) oraz ekstremalna (≥14). Diagnostyka wymaga kompleksowej oceny medycznej, psychologicznej i behawioralnej, w tym szczegółowego wywiadu, badania fizykalnego (m.in. ocena BMI, badanie jamy ustnej, obecność znaku Russella) oraz badań laboratoryjnych (elektrolity, morfologia, funkcje nerek i wątroby, amylaza, hormony tarczycy i płciowe). W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć anoreksję nerwową, zaburzenie z napadowym objadaniem się (BED), OSFED oraz inne stany medyczne imitujące objawy bulimii.
anoreksja nerwowa, bulimia nerwowa, choroba zapalna jelit, cukrzyca typu 1, densytometria kości, DSM-5, Eating Disorder Examination, elektrokardiogram, epizod objadania się, erozja szkliwa zębów, fluoksetyna, funkcja nerek, funkcja wątroby, kwestionariusz SCOFF, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, operacja bariatryczna, prowokowanie wymiotów, środek przeczyszczający, SSRI, terapia poznawczo-behawioralna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zaburzenie osobowości, zaburzenie z napadowym objadaniem się, zachowanie kompensacyjne, zespół cyklicznych wymiotów, zespół policystycznych jajników
Leksykon chorób i schorzeń
Wymiotowanie krwi – Epidemiologia

Hematemeza, stanowiąca około 75% przypadków ostrego krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego (GI), jest poważnym objawem klinicznym wymagającym natychmiastowej interwencji. Roczna częstość występowania krwawienia z górnego odcinka GI wynosi 80-150/100 000 populacji, z wyższą zapadalnością u mężczyzn i wzrostem ryzyka z wiekiem. Najczęstsze przyczyny to zespół Mallory’ego-Weissa (3-15% epizodów u dorosłych, jasnoczerwona krew u 85% pacjentów), żylaki przełyku u chorych z marskością wątroby, wrzody trawienne oraz nowotwory przewodu pokarmowego, szczególnie w zaawansowanych stadiach raka. Zespół cyklicznych wymiotów (CVS) dotyczy 1,7-2,7% dzieci i 0,7-2% dorosłych, z nawrotowymi epizodami wymiotów, czasem z domieszką krwi. Diagnostyka obejmuje badania krwi, gastroskopię oraz badania obrazowe, a kolor wymiotowanej krwi (jasnoczerwona, ciemna, fusowata) pomaga w ocenie źródła i charakteru krwawienia.
badanie endoskopowe, choroba przewodu pokarmowego, fusy kawowe, gastroskopia, Helicobacter pylori, hematemeza, krwawienie wewnętrzne, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, krwawienie z przewodu pokarmowego, marskość wątroby, niedokrwistość, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność narządów, nowotwór przewodu pokarmowego, połączenie żołądkowo-przełykowe, przewód pokarmowy, rak przełyku, rak żołądka, transfuzja krwi, wrzód trawienny, wstrząs hipowolemiczny, zespół cyklicznych wymiotów, zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół porezekcyjny – Etiologia i przyczyny

Zespół porezekcyjny (dumping syndrome) to kliniczny stan charakteryzujący się przyspieszonym opróżnianiem żołądka, najczęściej po zabiegach chirurgicznych takich jak gastrektomia, bypass żołądkowy typu Roux-en-Y, wagotomia z pyloroplastyką czy ezofagektomia. Częstość występowania wynosi od 20% do nawet 50% w zależności od rodzaju operacji, z najwyższym ryzykiem po operacji Roux-en-Y (około 40-85%). Patofizjologia obejmuje szybkie przemieszczanie hiperosmolarnej treści pokarmowej do jelita cienkiego, co prowadzi do przesunięcia płynów, uwalniania hormonów inkretynowych (GLP-1, GIP) i mediatorów wazoaktywnych (serotonina, VIP), a także aktywacji autonomicznego układu nerwowego. Wczesny zespół porezekcyjny pojawia się 10-30 minut po posiłku i manifestuje się objawami hemodynamicznymi i jelitowymi, natomiast późny (1-3 godziny po posiłku) wiąże się z hipoglikemią reaktywną wywołaną hiperinsulinemią. Warto podkreślić, że cukrzyca typu 2 jest istotną niechirurgiczną przyczyną zespołu, związana z wczesnym uszkodzeniem nerwu błędnego i szybkim opróżnianiem żołądka.
białko C-reaktywne, bypass żołądkowy, chirurgia bariatryczna, dyspepsja czynnościowa, fundoplikacja Nissena, gastropareza, glukagonopodobny peptyd-1, hiperosmolarna treść pokarmowa, hipoglikemia poposiłkowa, hipoglikemia reaktywna, mediator wazoaktywny, niewydolność trzustki, operacja żołądka, rękawowa resekcja żołądka, resekcja żołądka, rozciągnięcie jelita, zapalenie żołądka, zastawka odźwiernikowa, zespół cyklicznych wymiotów, zespół jelita drażliwego, zespół porezekcyjny, zespół Zollingera-Ellisona
Leksykon chorób i schorzeń
Bóle głowy u dzieci – Epidemiologia

Bóle głowy u dzieci i adolescentów stanowią najczęstszą manifestację neurologiczną, z łączną częstością występowania pierwotnych bólów głowy w populacji pediatrycznej (8-18 lat) sięgającą 62% (95% CI: 53-70%). Występuje wyraźny wzrost częstości wraz z wiekiem, od 37-51% u dzieci rozpoczynających naukę szkolną do 57-82% u piętnastolatków. Migrena dotyka około 11% dzieci (95% CI: 9-14%), z migreną bez aury u 8% (95% CI: 5-12%) i z aurą u 3% (95% CI: 2-4%). Ból głowy typu napięciowego (TTH) jest najczęstszym typem pierwotnego bólu głowy, występującym u około 17% dzieci (95% CI: 12-23%). Przewlekłe codzienne bóle głowy (CDH) dotyczą 2-4% młodszych dzieci i 4-5% nastolatków. Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską po dojrzewaniu, stres, zaburzenia snu, nadużywanie leków oraz czynniki psychospołeczne. Bóle głowy u dzieci wiążą się z istotnym obniżeniem jakości życia, ograniczeniem aktywności szkolnej i społecznej oraz współistnieniem zaburzeń psychicznych, takich jak depresja i lęk.
antagonista CGRP, badanie neurologiczne, beta-bloker, ból głowy typu napięciowego, ból głowy u dziecka, ból głowy z nadużywania leków, łagodne napadowe zawroty głowy, lek przeciwpadaczkowy, migrena bez aury, migrena brzuszna, migrena dziecięca, migrena przewlekła, migrena z aurą, neuroobrazowanie, objaw alarmowy, pierwotny ból głowy, przewlekły ból głowy typu napięciowego, przewlekły codzienny ból głowy, rezonans magnetyczny, sztywność karku, terapia profilaktyczna, tomografia komputerowa, wtórny ból głowy, zespół cyklicznych wymiotów
Leksykon chorób i schorzeń
Gastropareza – Objawy

Gastropareza to przewlekłe zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, charakteryzujące się opóźnionym opróżnianiem żołądka bez mechanicznej przeszkody, wynikające z uszkodzenia nerwów lub mięśni żołądka. Objawy obejmują nudności (ponad 95% pacjentów), wymioty niestrawionym pokarmem, wczesną sytość, poposiłkową pełność, ból brzucha (około 90% pacjentów), wzdęcia oraz nadmierne odbijanie. Diagnostyka opiera się na badaniu scyntygraficznym opróżniania żołądka, gdzie prawidłowo po 4 godzinach powinno opuścić żołądek 90% posiłku; wartości poniżej tego wskazują na gastroparezę. Nasilenie objawów nie koreluje ściśle ze stopniem opóźnienia opróżniania, co podkreśla złożoność patofizjologii choroby. Gastropareza może prowadzić do powikłań takich jak niedożywienie (średnie spożycie kalorii około 1168 kcal/dzień), odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, refluks żołądkowo-przełykowy, zapalenie przełyku, rozwój bezoarów (około 6% pacjentów) oraz zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO).
badanie opróżniania żołądka, badanie scyntygraficzne, bezoar, ból brzucha, ból piekący, dyspepsja czynnościowa, gastropareza idiopatyczna, gastropareza pooperacyjna, kontrola glikemii, motoryka przewodu pokarmowego, motoryka żołądka, nerw błędny, neuropatia autonomiczna, niedociśnienie ortostatyczne, niedożywienie, niedrożność ujścia żołądkowego, nudności i wymioty, odwodnienie, opóźnione opróżnianie żołądka, opróżnianie żołądkowe, przerost bakteryjny jelita cienkiego, refluks żołądkowo-przełykowy, SIBO, uszkodzenie nerwów, utrata masy ciała, wczesna sytość, wzdęcia brzucha, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie przełyku, zespół cyklicznych wymiotów
Leksykon chorób i schorzeń
Bóle głowy u dzieci – Patofizjologia i mechanizm

Bóle głowy u dzieci, dotykające do 75% populacji szkolnej, dzielą się na pierwotne (migreny, bóle napięciowe, trójdzielno-autonomiczne) oraz wtórne, będące objawem innych schorzeń. Migrena, najczęstszy pierwotny ból głowy, ma złożoną patogenezę obejmującą predyspozycje genetyczne (ryzyko dziedziczenia 50-90%), aktywację układu trójdzielno-naczyniowego z udziałem peptydu CGRP, korowe rozchodzenie się depolaryzacji (CSD) oraz zmiany neurochemiczne (obniżone poziomy glutaminianu w korze wzrokowej u dzieci z aurą). Czynniki hormonalne, takie jak wczesne pojawienie się miesiączki (około 12 lat), oraz psychobiologiczne aspekty, w tym stres i zaburzenia snu, odgrywają istotną rolę w etiologii migreny i innych bólów głowy. Bóle napięciowe, najczęstsze u dzieci, wynikają z napięcia mięśniowego i centralnej sensytyzacji, często nasilanej przez stres psychospołeczny. Klasterowe bóle głowy wiążą się z aktywacją układu trójdzielno-autonomicznego i podwzgórza, manifestując się objawami autonomicznymi po stronie bólu.
aura migrenowa, ból głowy pourazowy, ból głowy szyjnopochodny, ból głowy u dzieci, ból napięciowy, centralna sensytyzacja, czynnik neurotroficzny pochodzenia mózgowego, klasterowy ból głowy, kolka niemowlęca, łagodne napadowe zawroty głowy, migrena, migrena bez aury, migrena brzuszna, neurogenny stan zapalny, odruch trójdzielno-autonomiczny, oś jelito-mózg, peptyd związany z genem kalcytoniny, sensytyzacja neuronalna, sieć trybu domyślnego, układ trójdzielno-naczyniowy, zespół cyklicznych wymiotów

zespół cyklicznych wymiotów

Powiązane wpisy

Bulimia nerwowa – Diagnostyka i diagnoza

Wymiotowanie krwi – Epidemiologia

Zespół porezekcyjny – Etiologia i przyczyny

Bóle głowy u dzieci – Epidemiologia

Gastropareza – Objawy

Bóle głowy u dzieci – Patofizjologia i mechanizm