dyspepsja czynnościowa
Dyspepsja czynnościowa to przewlekłe zaburzenie górnego odcinka przewodu pokarmowego, charakteryzujące się uczuciem pełności poposiłkowej, wczesnym nasyceniem, bólem lub pieczeniem w nadbrzuszu, przy braku organicznych, metabolicznych lub układowych przyczyn tych objawów. Stanowi ona część zespołu czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego i jest klasyfikowana według Kryteriów Rzymskich IV.
Patofizjologia dyspepsji czynnościowej obejmuje zaburzenia motoryki żołądka, nadwrażliwość trzewną, infekcję Helicobacter pylori, przewlekły stan zapalny błony śluzowej żołądka, zaburzenia osi mózgowo-jelitowej oraz czynniki psychospołeczne. U podłoża schorzenia leży często opóźnione opróżnianie żołądka, zaburzenia akomodacji żołądka oraz nadwrażliwość na rozciąganie.
Diagnostyka dyspepsji czynnościowej opiera się na wykluczeniu organicznych przyczyn dolegliwości. Podstawowym badaniem jest gastroskopia, która pozwala wykluczyć zmiany strukturalne. Dodatkowo pomocne mogą być testy na obecność H. pylori, badania oceniające motorykę przewodu pokarmowego oraz badania laboratoryjne. Leczenie obejmuje modyfikację stylu życia, leki prokinetyczne, inhibitory pompy protonowej, leki przeciwdepresyjne oraz psychoterapię.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Iberogast Balance –
Iberogast Balance to roślinny lek w formie kropli doustnych, zawierający sześć wyciągów roślinnych (ziele ubiorka gorzkiego, kwiat rumianku, owoc kminku, liść melisy, liść mięty pieprzowej oraz korzeń lukrecji) w łącznej zawartości etanolu około 31% (V/V). Preparat jest wskazany do leczenia objawowego dyspepsji czynnościowej u dorosłych, manifestującej się bólem i pieczeniem w nadbrzuszu, uczuciem pełności po posiłku, wczesnym uczuciem sytości oraz towarzyszącymi dolegliwościami, takimi jak utrata apetytu, nadmierne odbijanie i zgaga. Dawkowanie opiera się na podaniu 1 ml (20 kropli) produktu, co odpowiada podanym stężeniom ekstraktów roślinnych w etanolu o różnym stężeniu (30-50% V/V).
anoreksja, ból nadbrzusza, dolegliwości przewodu pokarmowego, dyspepsja czynnościowa, fitoterapia, kminek, korzeń lukrecji, melisa lekarska, mięta pieprzowa, motoryka przewodu pokarmowego, odbijanie, pieczenie nadbrzusza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumianek, ubiorek gorzki, uczucie pełności poposiłkowe, wczesna sytość, zgaga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Trikolon 100 mg
Trikolon, zawierający 100 mg trimebutyny maleinianu w każdej tabletce powlekanej, jest lekiem stosowanym w leczeniu objawowym zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego, w tym zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego. Substancja czynna wykazuje działanie regulujące perystaltykę jelit, zarówno w przypadku nadmiernej, jak i osłabionej motoryki, co pozwala na skuteczne łagodzenie objawów takich jak dyskomfort i bóle brzucha, wzdęcia, zaburzenia rytmu wypróżnień (biegunki lub zaparcia), dyspepsja, stany skurczowe jelit oraz napadowe kurczowe bóle brzucha. Lek jest przeznaczony do stosowania doustnego w warunkach ambulatoryjnych, co ułatwia jego wdrożenie w codziennej praktyce klinicznej.
biegunka, ból brzucha, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, laktoza jednowodna, naprzemienne zaparcia i biegunki, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, opróżnianie żołądka, perystaltyka jelit, perystaltyka układu pokarmowego, skurcz jelit, trimebutyna maleinian, wzdęcia, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia wypróżnień, zaparcie, zespół jelita drażliwego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Czynnościowa dyspepsja – Objawy
Czynnościowa dyspepsja (FD) to przewlekłe zaburzenie czynnościowe górnego odcinka przewodu pokarmowego, charakteryzujące się objawami takimi jak ból lub pieczenie w nadbrzuszu, uczucie pełności poposiłkowej, wczesna sytość, nudności i dyskomfort, przy braku wykrywalnych zmian strukturalnych w badaniach endoskopowych i obrazowych. Diagnostyka opiera się na kryteriach rzymskich IV, wymagających obecności objawów przez minimum 3 miesiące z początkiem co najmniej 6 miesięcy przed diagnozą. FD dzieli się na dwa podtypy: zespół bólu w nadbrzuszu (EPS, 7% przypadków) oraz zespół poposiłkowego dyskomfortu (PDS, 69% przypadków), z około 25% pacjentów doświadczających objawów obu podtypów. Przebieg jest przewlekły i zmienny, z około 20% pacjentów doświadczających całkowitej remisji, 43% utrzymujących objawy, a 37% rozwijających inne czynnościowe zaburzenia żołądkowo-jelitowe. FD nie zwiększa śmiertelności, ale istotnie obniża jakość życia, często współistniejąc z zaburzeniami lękowymi, depresją i somatyzacją.
ból nadbrzusza, choroba refluksowa przełyku, dyskomfort brzuszny, dyspepsja czynnościowa, eradykacja Helicobacter pylori, FODMAP, gastropareza, Helicobacter pylori, inhibitory pompy protonowej, kryteria Rzymskie IV, lek prokinetyczny, lek przeciwdepresyjny, nadwrażliwość trzewna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, olejek miętowy, pełność poposiłkowa, pieczenie nadbrzusza, refluks żołądkowo-przełykowy, smolisty stolec, somatyzacja, terapia poznawczo-behawioralna, wczesna sytość, wymioty krwią, zaburzenie lękowe, zespół bólu nadbrzusza, zespół jelita drażliwego, zespół poposiłkowego dyskomfortu - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z dziurawca – Wskazania do stosowania
Nalewka z dziurawca (Hyperici tinctura) w preparacie Krople żołądkowe z papaweryną występuje w stężeniu 24,9 g/100 g produktu, pozyskiwana jest z surowca przy użyciu 70% etanolu w stosunku 1:5. Produkt ten jest wskazany u dorosłych pacjentów z dyspepsją czynnościową, objawiającą się uczuciem pełności poposiłkowej, wzdęciami oraz brakiem łaknienia. Działanie nalewki z dziurawca jest synergistyczne z innymi składnikami preparatu, takimi jak nalewka kozłkowa, miętowa i gorzka, które również występują w stężeniu 24,9 g/100 g, co wspiera motorykę przewodu pokarmowego i procesy trawienne. Preparat podawany jest w formie kropli doustnych, co umożliwia łatwe dawkowanie i szybkie wchłanianie substancji czynnych. Należy jednak uwzględnić wysoką zawartość etanolu (67-74% obj.), co jest istotne przy stosowaniu u pacjentów z chorobami wątroby lub uzależnieniem od alkoholu.
brak łaknienia, dyspepsja czynnościowa, jadłowstręt, krople żołądkowe z papaweryną, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, niestrawność, odbijanie, uczucie pełności poposiłkowej, utrata apetytu, utrata łaknienia, wzdęcia, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia trawienia - Leksykon substancji czynnych
Liść mięty pieprzowej – Właściwości farmakodynamiczne
Liść mięty pieprzowej (Menthae piperitae folium) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, istotne w leczeniu dyspepsji czynnościowej. Jego mechanizmy obejmują rozkurcz mięśni gładkich trzonu i dna żołądka, co łagodzi objawy takie jak uczucie pełności, wczesna sytość i utrata apetytu. Dodatkowo liść mięty działa przeciwzapalnie poprzez hamowanie cytokin prozapalnych, zwiększanie ekspresji cytokin przeciwzapalnych oraz działanie przeciwutleniające. Preparaty zawierające miętę pieprzową tłumią również nadwrażliwość trzewną poprzez modulację sygnalizacji neuronalnej zewnętrznego unerwienia czuciowego przewodu pokarmowego, co potwierdzono w modelach in vivo na szczurach. W badaniach in vitro wykazano także modulację mikrobiomu jelitowego i wzrost stężenia krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, co ma znaczenie dla homeostazy przewodu pokarmowego. Liść mięty wykazuje powinowactwo do receptorów muskarynowych i serotoninowych, zwiększa stężenie prostaglandyn i mucyn chroniących błonę śluzową oraz hamuje wydzielanie soku żołądkowego, co przeciwdziała zgadze.
badanie in silico, badanie in vitro, cytokina prozapalna, cytokina przeciwzapalna, dyspepsja czynnościowa, działanie karminacyjne, działanie niepożądane, działanie przeciwutleniające, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy, leukotrien, liść mięty pieprzowej, Menthae piperitae folium, mięśnie gładkie trzonu, mikrobiom jelitowy, mucyna, nadwrażliwość trzewna, podwójnie ślepa próba, prostaglandyna, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, sensytyzacja ośrodkowa, subkliniczny stan zapalny, wydzielanie soku żołądkowego, zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Matricaria – Wskazania do stosowania
Ekstrakt z kwiatu rumianku (Matricariae flos extractum) w preparacie Iberogast występuje w stężeniu 20,0 ml na 100 ml płynu, co stanowi najwyższe stężenie spośród składników roślinnych tego leku. Ekstrakt jest przygotowany w proporcji 1:2-4 z użyciem 30% (v/v) etanolu jako ekstrahentu. Iberogast jest wskazany w leczeniu zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, takich jak dyspepsja czynnościowa oraz zespół jelita nadwrażliwego (IBS). Preparat wykazuje działanie wielokierunkowe, łagodząc objawy takie jak bóle skurczowe jamy brzusznej, uczucie pełności, wzdęcia, nudności oraz zgagę, dzięki synergistycznemu połączeniu ekstraktów roślinnych, w tym Matricaria, Iberis amara, Angelicae radicis i innych.
Angelicae radicis extractum, ból brzucha, Carvi fructus extractum, Chelidonii herbae extractum, dolegliwość skurczowa, dyspepsja czynnościowa, Iberis amara herbae extractum, Iberogast, Liquiritiae radicis extractum, matricaria, Matricariae flos extractum, Melissae folii extractum, Menthae piperitae folii extractum, nudność, płyn doustny, Silybi mariani fructus extractum, uczucie pełności, wzdęcie, zaburzenie czynnościowe, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zespół jelita nadwrażliwego, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Gastropareza – Diagnostyka i diagnoza
Gastropareza to zaburzenie motoryki żołądka charakteryzujące się opóźnionym opróżnianiem żołądka bez obecności mechanicznej przeszkody. Diagnostyka opiera się na trzech głównych kryteriach: obecności charakterystycznych objawów (nudności, wymioty, wczesna sytość, wzdęcia, ból w nadbrzuszu), wykluczeniu przeszkody mechanicznej za pomocą gastroskopii lub badań obrazowych oraz obiektywnym potwierdzeniu opóźnionego opróżniania żołądka. Złotym standardem diagnostycznym jest scyntygrafia opróżniania żołądka (GES), gdzie po 4 godzinach >10% pozostającego pokarmu w żołądku potwierdza gastroparezę, z podziałem na stopnie nasilenia: łagodna (11-20%), umiarkowana (21-35%), ciężka (36-50%) i bardzo ciężka (>50%). Alternatywnie stosuje się test oddechowy z izotopem 13C (GEBT) oraz bezprzewodową kapsułkę motoryki przewodu pokarmowego (WMC). Przed badaniami należy odstawiać leki wpływające na motorykę oraz kontrolować glikemię u pacjentów z cukrzycą (glikemia <275 mg/dl).
badania biochemiczne, badania funkcji tarczycy, badania laboratoryjne, badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, błona śluzowa, choroba wrzodowa, choroby współistniejące, cukrzyca, dyspepsja czynnościowa, ezofagogastroduodenoskopia, gastropareza, gastroskopia, manometria antroduodenalna, mechaniczna niedrożność, mechaniczna przeszkoda, morfologia krwi, motoryka żołądka, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedożywienie, nudności i wymioty, odwodnienie, opioidy, opóźnione opróżnianie żołądka, poziom glukozy we krwi, przewód pokarmowy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia opróżniania żołądka, test oddechowy, tomografia komputerowa, wczesna sytość, zwężenie odźwiernika - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Krople żołądkowe Amara –
Krople żołądkowe Amara to tradycyjny, roślinny preparat leczniczy stosowany w zaburzeniach trawienia, takich jak brak łaknienia, niestrawność, wzdęcia oraz dyspepsja czynnościowa. Produkt zawiera wyciągi roślinne: 24 ml Hyperici intractum (ziele dziurawca), 26,5 ml Menthae piperitae tinctura (liście mięty pieprzowej), 24,5 ml Valerianae tinctura (korzeń kozłka) oraz 25 ml Amara tinctura (korzeń goryczki, liście bobrka, owocnia pomarańczy gorzkiej) na 100 ml roztworu. Składniki te wykazują działanie uspokajające, rozkurczowe, wiatropędne oraz stymulujące wydzielanie soków trawiennych, co przekłada się na poprawę apetytu i procesów trawiennych. Preparat jest wskazany u dorosłych z łagodnymi dolegliwościami trawiennymi, szczególnie gdy nie stwierdza się organicznych przyczyn dolegliwości.
brak łaknienia, choroba wątroby, dyspepsja czynnościowa, działanie wiatropędne, korzeń goryczki, krwawienie z przewodu pokarmowego, liść bobrka, nalewka gorzka, nalewka z kozłka, nalewka z mięty pieprzowej, niestrawność, objawy alarmowe, owocnia pomarańczy gorzkiej, padaczka, przewód pokarmowy, soki trawienne, utrata masy ciała, uzależnienie od alkoholu, wyciąg z dziurawca, wzdęcia, zaburzenie trawienia - Leksykon chorób i schorzeń
Nietolerancja pokarmowa – Objawy
Nietolerancja pokarmowa to nieimmunologiczna nieprawidłowa reakcja organizmu na określone pokarmy lub ich składniki, dotycząca głównie układu pokarmowego, z częstością występowania 15-20% w populacji krajów uprzemysłowionych, znacznie przewyższającą alergie pokarmowe (2-5%). Objawy nietolerancji pojawiają się z opóźnieniem od kilku godzin do nawet 48 godzin po spożyciu i obejmują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, wzdęcia, biegunka, zaparcia, nudności, refluks) oraz objawy pozajelitowe (neurologiczne, skórne, oddechowe, mięśniowo-szkieletowe). Charakterystyczna jest zależność nasilenia objawów od dawki spożytego pokarmu oraz indywidualny próg tolerancji. Nietolerancje mają zwykle charakter przewlekły, mogą pojawić się w każdym wieku i współistnieć z innymi chorobami, takimi jak IBS, choroby zapalne jelit czy egzema.
alergia pokarmowa, anafilaksja, anemia, celiakia, choroba zapalna jelit, cukier mleczny, dyspepsja czynnościowa, egzema, eozynofilowe zapalenie przełyku, laktaza, mgła mózgowa, migrena, mikrobiota jelitowa, nietolerancja FODMAP, nietolerancja fruktozy, nietolerancja glutenu, nietolerancja histaminy, nietolerancja laktozy, nietolerancja pokarmowa, nietolerancja salicylanów, objaw lękowy, pokrzywka, polip nosa, przewód pokarmowy, reakcja immunologiczna, refluks żołądkowy, układ immunologiczny, układ pokarmowy, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Korzeń goryczki żółtej – Wskazania do stosowania
Korzeń goryczki żółtej (Gentiana lutea L.) jest kluczowym składnikiem nalewki gorzkiej (Amara tinctura), stanowiącej 25% preparatu Krople Żołądkowe, który zawiera również ekstrakty z dziurawca, mięty pieprzowej i kozłka lekarskiego. Preparat ten jest wskazany przede wszystkim w leczeniu zaburzeń łaknienia, dyspepsji czynnościowej oraz wzdęć. Substancje gorzkie zawarte w korzeniu goryczki stymulują receptory smaku, co wywołuje odruch wydzielania śliny i soków żołądkowych, poprawiając apetyt i wspomagając trawienie. Krople Żołądkowe, dzięki synergistycznemu działaniu składników, łagodzą objawy niestrawności, takie jak uczucie pełności, dyskomfort w nadbrzuszu oraz spowolnione trawienie, a także redukują dolegliwości związane z nagromadzeniem gazów w przewodzie pokarmowym.
brak łaknienia, choroba alkoholowa, choroba wrzodowa, dieta redukcyjna, dolegliwość żołądkowa, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, dyskomfort nadbrzusza, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, efekt synergistyczny, enzym cytochromu P450, gazy w przewodzie pokarmowym, górny odcinek przewodu pokarmowego, indeks terapeutyczny, korzeń goryczki żółtej, korzeń kozłka lekarskiego, krople żołądkowe, liść mięty pieprzowej, nalewka gorzka, niestrawność, padaczka, rekonwalescencja, uszkodzenie wątroby, wzdęcie, zaburzenie motoryki, zespół jelita drażliwego, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z liści melisy – Wskazania do stosowania
Olejek eteryczny z liści melisy (Melissa officinalis L.) stanowi 10,48% złożonej mieszanki ziołowej preparatu Melisana Klosterfrau, który zawiera 62 mg olejków lotnych na 100 ml rozpuszczonych w 66,8% (V/V) etanolu. Preparat jest wskazany w leczeniu psychosomatycznych zaburzeń, zwłaszcza u pacjentów z nadmierną wrażliwością na zmiany pogody oraz funkcjonalnymi zaburzeniami przewodu pokarmowego, takimi jak wzdęcia i bóle brzucha o podłożu nerwowym. Działanie olejku melisy jest wspomagane przez synergistyczne efekty innych olejków eterycznych pochodzących z 12 różnych surowców roślinnych, m.in. kłączy omanu, korzenia arcydzięgla i imbiru, które wykazują właściwości karminatywne, spazmolityczne, przeciwzapalne i uspokajające.
ból brzucha, ból mięśni powysiłkowy, dyspepsja czynnościowa, działanie karminantywne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja wirusowa dróg oddechowych, Melissa officinalis, nerw kulszowy, nerw trójdzielny, neuralgia, neuralgia międzyżebrowa, neuropatia obwodowa, olejek eteryczny z melisy, parestezje, przeziębienie i grypa, uraz mięśniowo-szkieletowy, wzdęcia, zaburzenia psychosomatyczne, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Kminek zwyczajny – Wskazania do stosowania
Kminek zwyczajny (Carum carvi L.) jest substancją czynną stosowaną w preparacie Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, gdzie występuje w połączeniu z korzeniem mniszka w proporcji 2:1 (150 mg sproszkowanego korzenia mniszka z owocem kminku w każdej tabletce). Wskazania do stosowania obejmują zaburzenia trawienia, takie jak uczucie pełności w żołądku, wzdęcia oraz dyspepsję czynnościową. Kminek wykazuje działanie karminativum, stymuluje wydzielanie soku żołądkowego (kwasu solnego i enzymów trawiennych) oraz żółci, co jest szczególnie korzystne w stanach niewystarczającej sekrecji tych płynów, często obserwowanych u osób starszych lub po cholecystektomii.
cholecystektomia, dyskomfort nadbrzusza, dyspepsja czynnościowa, działanie przeczyszczające, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, enzym trawienny, karminativum, kminek zwyczajny, kora kruszyny, korzeń mniszka, kwas solny, motoryka przewodu pokarmowego, owoc ostropestu, pełność poposiłkowa, schorzenie przewodu pokarmowego, sekrecja żółci, sok żołądkowy, trawienie tłuszczów, właściwości hepatoprotekcyjne, wzdęcia, zaburzenia trawienne - Leksykon substancji czynnych
Korzeń arcydzięgla – Wskazania do stosowania
Korzeń arcydzięgla (Angelica archangelica L.) w produkcie Melisana Klosterfrau Original występuje w stężeniu 714 mg/100 ml, w połączeniu z etanolem 66,8% V/V oraz innymi składnikami roślinnymi, tworząc kompleks olejków lotnych o wielokierunkowym działaniu terapeutycznym. Preparat jest wskazany w leczeniu stanów psychosomatycznych, szczególnie nadwrażliwości na zmiany pogody, zaburzeń snu o podłożu nerwowym oraz dysfunkcji przewodu pokarmowego na tle nerwowym, takich jak wzdęcia i bóle brzucha. Działanie korzenia arcydzięgla obejmuje właściwości przeciwskurczowe, wiatropędne, rozgrzewające i przeciwzapalne, co czyni go także użytecznym w łagodzeniu objawów przeziębienia i grypy. Ponadto, preparat może być stosowany miejscowo w celu redukcji nerwobólów i bólów mięśniowych o umiarkowanym nasileniu, wykazując działanie rozgrzewające i przeciwbólowe.
aplikacja miejscowa, bezsenność, bóle mięśniowe, dyspepsja czynnościowa, działanie wiatropędne, efekt przeciwzapalny, efekt rozgrzewający, goryczka żółta, imbir lekarski, infekcja górnych dróg oddechowych, korzeń arcydzięgla, lek roślinny, melisa lekarska, meteoropatia, neuralgia, objawy psychosomatyczne, oman wielki, owocnia pomarańczy gorzkiej, przeziębienie, substancje czynne, zaburzenia psychosomatyczne, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Owoc kolendry – Wskazania do stosowania
Owoc kolendry (Coriandri fructus) jest składnikiem preparatu Digestonic, stosowanego w leczeniu zaburzeń trawienia, takich jak dyspepsja czynnościowa, uczucie pełności po posiłkach, wzdęcia oraz inne objawy niestrawności. W produkcie występuje w stężeniu 1,46 cz. na 1 ml płynu doustnego, a zawartość związków antranoidowych wynosi 0,31-0,45 mg/ml w przeliczeniu na reinę. Ekstrakcja substancji czynnych odbywa się przy użyciu 70% etanolu, a gotowy preparat zawiera 60,0-68,0% (V/V) etanolu, co jest istotne przy rozważaniu jego stosowania u pacjentów z chorobami wątroby lub uzależnieniem od alkoholu.
dolegliwości trawienne, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, etanol, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, niestrawność, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, płyn doustny, problemy wątrobowe, przewód pokarmowy, reina, uczucie pełności, układ trawienny, uzależnienie od alkoholu, wzdęcia, zaburzenia trawienia, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ruminacji – Objawy
Zespół ruminacji to zaburzenie interakcji jelitowo-mózgowej, charakteryzujące się bezwysiłkową regurgitacją niestrawionego lub częściowo strawionego pokarmu w ciągu 10-30 minut po posiłku, bez towarzyszących nudności czy odruchu wymiotnego. Regurgitowany pokarm może być ponownie przeżuwany i połykany lub wypluwany. Objawy często występują codziennie, a ich nasilenie może zależeć od rodzaju spożywanego pokarmu, poziomu stresu oraz współistniejących zaburzeń psychicznych, takich jak lęk czy depresja. W diagnostyce różnicowej należy odróżnić zespół ruminacji od refluksu żołądkowo-przełykowego oraz wymiotów, zwracając uwagę na brak kwaśnego smaku i odruchu wymiotnego. Manometria przełykowa wykazuje wzrost ciśnienia żołądkowego powyżej 30 mmHg z jednoczesną relaksacją dolnego i górnego zwieracza przełyku, co potwierdza patomechanizm zaburzenia.
bulimia, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dyskomfort brzuszny, dyspepsja czynnościowa, erozja szkliwa zębów, fibromilagia, funkcjonowanie psychospołeczne, gastropareza, halitoza, jadłowstręt psychiczny, kwas żołądkowy, manometria przełykowa, niedożywienie, odruch wymiotny, refluks żołądkowo-przełykowy, regurgitacja pokarmu, terapia behawioralna, utrata masy ciała, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie interakcji jelitowo-mózgowa, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zapalenie oskrzeli, zespół ruminacji, zespół stresu pourazowego, zwieracz przełyku - Leksykon substancji czynnych
Trimebutyna – Wskazania do stosowania
Trimebutyna jest lekiem o działaniu spazmolitycznym i regulującym motorykę przewodu pokarmowego, stosowanym głównie w leczeniu zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz innych zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, takich jak dyspepsja czynnościowa, bóle brzucha o charakterze skurczowym, zaburzenia rytmu wypróżnień (biegunki i zaparcia) oraz stany skurczowe jelit. Mechanizm działania trimebutyny polega na normalizacji perystaltyki jelit, niezależnie od jej początkowego stanu, co pozwala na łagodzenie objawów zarówno przy nadmiernej, jak i obniżonej aktywności skurczowej. Preparaty zawierające trimebutynę, takie jak Debretin (100 mg), Debretin Forte (200 mg), Debridat (100 mg), Ircolon (100 mg), Ircolon Forte (200 mg), Tribux (100 mg), Tribux Bio (100 mg, stosowanie do 3 dni), Tribux Forte (200 mg), Trikolon (100 mg) oraz Trikolon Forte (200 mg), są wskazane do leczenia objawowego zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego oraz dróg żółciowych.
biegunka, ból brzucha, drogi żółciowe, dyspepsja czynnościowa, działanie przeciwbólowe, działanie spazmolityczne, kolka jelitowa, leczenie objawowe, motoryka jelit, nudności, perystaltyka, stan skurczowy jelit, trimebutyna, uczucie pełności, wzdęcie, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu wypróżnień, zaparcie, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Strychnos ignatii – Wskazania do stosowania
Strychnos ignatii, stosowany w homeopatycznych preparatach w rozcieńczeniach D4 i D6, jest wykorzystywany jako terapia wspomagająca w różnych stanach klinicznych, głównie u kobiet. Preparaty takie jak Mastodynon i Mastodynon N (D6, 81,0 mg/tabletka, 10 g/100 g kropli) są wskazane w zespole napięcia przedmiesiączkowego, zwłaszcza przy mastodynii i zaburzeniach emocjonalnych, z ograniczeniem do kobiet powyżej 18 roku życia. Pascofemin (D4, 0,75 g/10 g kropli) stosuje się w dolegliwościach klimakterium, takich jak uderzenia gorąca i poty nocne. Nervoheel N (D4, 60 mg/tabletka) jest dedykowany łagodnym stanom napięcia nerwowego, a Vomitusheel (D6, 30 g/100 g kropli) wspomaga leczenie nudności różnego pochodzenia. Wskazane jest przeprowadzenie diagnostyki różnicowej przed zastosowaniem tych preparatów, aby wykluczyć poważne schorzenia, np. nowotwory piersi czy ciężkie zaburzenia psychiczne.
choroba lokomocyjna, diagnostyka różnicowa, dyspepsja czynnościowa, łagodny stan napięcia nerwowego, mastodynia, nudność, nudność psychogenna, objaw wazomotoryczny, pot nocny, preparat homeopatyczny, Strychnos ignatii, substancja pochodzenia naturalnego, uderzenie gorąca, zaburzenie lękowe, zaburzenie równowagi emocjonalnej, zespół napięcia przedmiesiączkowego - Leksykon substancji czynnych
Carbo vegetabilis – Wskazania do stosowania
Carbo vegetabilis, obecny w preparacie Gastrocynesine w rozcieńczeniu 4 CH (75 mg na tabletkę), jest stosowany w terapii epizodycznych, łagodnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych, szczególnie po spożyciu ciężkostrawnych posiłków. Substancja ta wykazuje działanie łagodzące objawy dyspeptyczne takie jak wzdęcia, odbijania, zgaga oraz uczucie ciężkości w nadbrzuszu, które są związane z nadmierną produkcją gazów i zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego. Carbo vegetabilis wspomaga trawienie i redukuje dyskomfort po posiłkach bogatych w tłuszcze i białka, co czyni go odpowiednim dla pacjentów z dolegliwościami o charakterze dietozależnym i czynnościowym.
Abies nigra, Carbo vegetabilis, dolegliwości przewodu pokarmowego, dolegliwości trawienne, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dyskomfort jamy brzusznej, dyspepsja czynnościowa, Gastrocynesine, gazy jelitowe, motoryka przewodu pokarmowego, Nux vomica, objawy dyspeptyczne, odbijanie, Robinia pseudo-acacia, trawienie, uczucie ciężkości w nadbrzuszu, wzdęcia, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Owoc kminku – Wskazania do stosowania
Wyciąg płynny z owocu kminku (Carum carvi L., fructus) stanowi kluczowy składnik preparatu Iberogast Balance, występujący w stężeniu 0,20 mL na 1 mL produktu, gdzie ekstrakcja odbywa się w 30% etanolu (V/V) w proporcji 1:2,5-3,5. Preparat jest wskazany do stosowania u dorosłych pacjentów z dyspepsją czynnościową, charakteryzującą się objawami takimi jak ból i pieczenie w nadbrzuszu, uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości, utrata apetytu, nadmierne odbijanie oraz zgaga. Iberogast Balance, dostępny w formie kropli doustnych (1 mL = 20 kropli), zawiera również inne ekstrakty roślinne (ziele ubiorka gorzkiego, kwiat rumianku, liść melisy, liść mięty pieprzowej, korzeń lukrecji), które działają synergistycznie, zwiększając skuteczność terapeutyczną w leczeniu dyspepsji czynnościowej.
ból nadbrzusza, choroba dróg żółciowych, choroba trzustki, choroba wrzodowa, diagnostyka różnicowa, dolegliwości przewodu pokarmowego, dyspepsja czynnościowa, etanol, korzeń lukrecji, krople doustne, kwiat rumianku, liść melisy, liść mięty pieprzowej, nowotwór przewodu pokarmowego, objawy dyspeptyczne, odbijanie, owoc kminku, pieczenie nadbrzusza, refluks żołądkowo-przełykowy, refluks żołądkowy, ubiorek gorzki, uczucie pełności poposiłkowe, utrata apetytu, wczesna sytość, wyciąg płynny, zgaga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esputicon 200 mg
Esputicon w postaci kapsułek miękkich zawiera 200 mg dimetykonu, który działa poprzez obniżenie napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu w przewodzie pokarmowym, co prowadzi do ich rozpadu i ułatwia eliminację. Lek jest wskazany przede wszystkim do przygotowania pacjentów do badań diagnostycznych jamy brzusznej, takich jak ultrasonografia, endoskopia oraz badania radiologiczne, gdzie obecność gazów może powodować artefakty i utrudniać prawidłową wizualizację struktur anatomicznych. Eliminacja gazów poprawia jakość obrazów diagnostycznych, zwiększając precyzję oceny stanu klinicznego pacjenta. Ponadto, Esputicon jest stosowany w łagodzeniu objawów związanych z nadmiernym nagromadzeniem gazów, takich jak wzdęcia, kolki, uczucie pełności oraz odbijanie, a także w okresie pooperacyjnym, szczególnie po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej, gdzie może zapobiegać powikłaniom wynikającym z zaburzeń perystaltyki i gromadzenia gazów.
aerofagia, artefakt, badanie diagnostyczne jamy brzusznej, badanie endoskopowe, badanie radiologiczne, badanie ultrasonograficzne, błona śluzowa przewodu pokarmowego, charakterystyka produktu leczniczego, dimetikon, dyspepsja czynnościowa, kapsułka miękka, kolka, perystaltyka, postać farmaceutyczna, substancja czynna, wzdęcie, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Amara – Wskazania do stosowania
Substancja czynna Amara, obecna w produkcie leczniczym Krople żołądkowe Aflofarm w postaci nalewki (Amara tinctura), stanowi 25% całkowitej zawartości preparatu i jest przygotowywana w stosunku surowiec:ekstrakt 1:3,8-4,5 z użyciem 70% etanolu jako ekstrahenta. Amara wykazuje działanie wspomagające prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego, pobudza apetyt oraz łagodzi objawy niestrawności, takie jak uczucie pełności, wzdęcia, odbijanie czy nudności. Jej gorzki smak i ziołowo-miętowy zapach są charakterystyczne dla substancji z grupy Amara, które stymulują wydzielanie soków trawiennych, co jest szczególnie korzystne u pacjentów z hipoacydią lub niedostateczną produkcją enzymów trawiennych.
brak łaknienia, dolegliwość dyspeptyczna, dyspepsja czynnościowa, intrakt z dziurawca, korzeń kozłka, liść mięty pieprzowej, niedobór enzymów trawiennych, niestrawność, nudności, odbijanie, rekonwalescencja, substancja goryczowa, uczucie pełności w brzuchu, wzdęcia, zaburzenia trawienia, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie trawienne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Debretin Forte 200 mg
Debretin Forte zawiera 200 mg trimebutyny maleinianu i jest wskazany do leczenia objawowego zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego, w szczególności zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz czynnościowych dolegliwości jelitowych. Lek znajduje zastosowanie także w terapii bólu związanego z czynnościowymi zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego i dróg żółciowych, w tym dyspepsji czynnościowej, dyskinezy dróg żółciowych oraz bólu nadbrzusza bez cech organicznych. Zalecany jest u pacjentów z dominującymi bólami brzucha, wzdęciami, zaburzeniami rytmu wypróżnień oraz dyskomfortem poposiłkowym, zwłaszcza gdy wykluczono patologie organiczne. Tabletki powlekane o wymiarach około 15 mm x 7,5 mm posiadają linię podziału umożliwiającą dawkowanie 100 mg, co ułatwia indywidualizację terapii.
badanie przedmiotowe, biegunka, choroba zapalna jelit, diagnostyka różnicowa, dyskineza dróg żółciowych, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, kamica żółciowa, niestrawność czynnościowa, postać farmaceutyczna, trimebutyna maleinian, wywiad kliniczny, zaburzenia czynnościowe, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu wypróżnień, zaparcie, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Liść Melisy –
Liść melisy (Melissa officinalis L., folium) jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym stosowanym w łagodnych zaburzeniach żołądkowo-jelitowych, takich jak wzdęcia i dyspepsja czynnościowa, a także w zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego. Preparat dostępny jest w formie saszetek zawierających 2 g liścia melisy, które należy zaparzać we wrzącej wodzie przez 5-10 minut. Wskazania obejmują również łagodne stany napięcia nerwowego, niepokój, nerwowość oraz rozdrażnienie związane ze stresem, dzięki właściwościom uspokajającym rośliny. Ponadto, liść melisy może być stosowany jako środek wspomagający zasypianie u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami snu, oferując naturalną alternatywę bez ryzyka uzależnienia.
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół jelita drażliwego – Epidemiologia
Zespół jelita drażliwego (IBS) jest powszechnym zaburzeniem czynnościowym jelit, którego globalna częstość występowania wynosi około 11,2% (95% CI 9,8-12,8), z istotnymi różnicami regionalnymi – od 7,0% w Azji Południowej do 21,0% w Ameryce Południowej. Kryteria diagnostyczne mają kluczowy wpływ na szacunki epidemiologiczne: kryteria Rome IV wskazują na niższą częstość (3,8%) w porównaniu do Rome III (10,1%). IBS występuje częściej u kobiet (iloraz szans 1,67, 95% CI 1,53-1,82), zwłaszcza w krajach zachodnich, z przewagą 1,5-3-krotną, choć w niektórych regionach, jak subkontynent indyjski, obserwuje się odwrotny wzorzec. Najczęściej objawy pojawiają się przed 35. rokiem życia, a szczyt zachorowań przypada na wiek 20-39 lat. Podtypy IBS obejmują IBS-D (5,0-5,5%), IBS-C (5,2-5,4%), IBS-M (5,2-6,0%) oraz IBS-U (1,7%), z różnicami w rozkładzie podtypów między regionami i płciami.
cholecystektomia, choroba refluksowa przełyku, diagnostyka różnicowa, dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego, dyspepsja czynnościowa, fibromialgia, GERD, histerektomia, kryteria diagnostyczne, kryteria kliniczne, kryteria ROME IV, ostre zapalenie żołądka i jelit, PI-IBS, poinfekcyjny IBS, przedział ufności, zaburzenia psychiczne, zakażenie SARS-CoV-2, zapalenie okrężnicy, zespół jelita drażliwego, zespół przewlekłego zmęczenia - Leksykon substancji czynnych
Ziele bożego drzewka – Właściwości farmakodynamiczne
Intrakt z ziela bożego drzewka (Abrotani herba) stanowi 30% składu preparatu Gastrobonisol i jest głównym składnikiem aktywnym odpowiedzialnym za stymulację wydzielania soków trawiennych. Ekstrakt w formie intraktu (0,8-1,2:1) pozyskiwany jest przy użyciu etanolu 96% (V/V), a końcowa zawartość etanolu w preparacie wynosi 50-60% (V/V), co zapewnia optymalną stabilność i biodostępność substancji czynnych. Działanie farmakodynamiczne opiera się na zwiększeniu sekrecji enzymów i soków żołądkowych, co wspomaga procesy trawienne, szczególnie w stanach obniżonej sekrecji żołądkowej i dyspepsji czynnościowej.
Abrotani herba, biodostępność, dyspepsja czynnościowa, ekstrahent, etanol, fitoterapia, Gastrobonisol, intrakt, korzeń mniszka, liść mięty, ostropest, płyn doustny, postać farmaceutyczna, preparat fitoterapeutyczny, sekrecja żołądkowa, sok trawienny, sok żołądkowy, ziele bożego drzewka, ziele dziurawca, ziele krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek papaweryny – Wskazania do stosowania
Chlorowodorek papaweryny, zawarty w Kroplach żołądkowych z papaweryną (Fortestomachicae) w stężeniu 0,4 g/100 g produktu, wykazuje działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co przekłada się na skuteczne łagodzenie objawów dyspepsji czynnościowej oraz zaburzeń trawienia związanych ze skurczami. Preparat, dostępny w formie kropli doustnych, zawiera 67-74% obj. etanolu, co należy uwzględnić przy stosowaniu u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, schorzeniami neurologicznymi lub uzależnieniem od alkoholu (2,5 ml produktu zawiera 1460 mg etanolu). Synergiczne działanie chlorowodorku papaweryny z nalewkami roślinnymi (kozłkową, miętową, gorzką i z dziurawca) wspomaga rozkurcz mięśni, działa wiatropędnie, żółciopędnie, przeciwzapalnie oraz stymuluje wydzielanie soków trawiennych, co sprzyja poprawie funkcji trawiennych i łaknienia u dorosłych pacjentów.
błona śluzowa, brak łaknienia, chlorowodorek papaweryny, choroba neurologiczna, choroba wątroby, dolegliwości trawienne, dyspepsja czynnościowa, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, korzeń goryczki, krople doustne, krople żołądkowe, liść bobrka, mięśnie gładkie, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, niestrawność, obniżony apetyt, owocnia pomarańczy gorzkiej, padaczka, przewód pokarmowy, skurcz przewodu pokarmowego, soki trawienne, układ trawienny, uzależnienie od alkoholu, zaburzenia trawienia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polpanto 40 mg
Polpanto 40 mg, zawierający pantoprazol sodowy półtorawodny, jest dostępny jako liofilizowany proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, przeznaczony do stosowania parenteralnego u dorosłych pacjentów. Wskazania obejmują refluksowe zapalenie przełyku, chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, zespół Zollingera-Ellisona oraz inne stany związane z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego. Pantoprazol działa poprzez silną i szybką inhibicję pompy protonowej, co prowadzi do zmniejszenia sekrecji kwasu solnego, łagodzenia objawów oraz wspomagania gojenia zmian zapalnych i owrzodzeń.
choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, dyspepsja czynnościowa, forma parenteralna leku, gastrinoma, guz wydzielający gastrynę, hipergastrynemia, hiperplazja komórek ECL, hipersekrecja, inhibitor pompy protonowej, komórki okładzinowe żołądka, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, nadmierne wydzielanie kwasu solnego, pantoprazol, refluksowe zapalenie przełyku, ubytek błony śluzowej żołądka, zaburzenie połykania, zapalenie błony śluzowej przełyku, zarzucanie treści żołądkowej, zespół Zollingera-Ellisona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gastrobonisol –
Gastrobonisol to płyn doustny o złożonym składzie ziołowym, stosowany jako preparat wspomagający procesy trawienne w przypadkach niedostatecznego wydzielania soków trawiennych, w tym soku żołądkowego i żółci. Wskazania obejmują niedokwaśność żołądka (hypochlorhydria), niedostateczną sekrecję żółci, dyspepsję czynnościową z uczuciem ciężkości poposiłkowej oraz zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego. Preparat działa objawowo, łagodząc dolegliwości takie jak uczucie pełności, wzdęcia i dyskomfort po posiłkach. Gastrobonisol zawiera m.in. intrakt z ziela bożego drzewka (30%), sok z korzenia mniszka (20%), nalewkę z owoców ostropestu (15%), sok z ziela krwawnika (15%), nalewkę z ziela dziurawca (10%) oraz nalewkę z liścia mięty (10%), ekstraktowane w etanolu o stężeniach od 65% do 96% (V/V).
choroba wątroby, dyskomfort trawienny, dyspepsja czynnościowa, działanie rozkurczowe, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, intrakt z bożego drzewka, korzeń mniszka, liść mięty, motoryka przewodu pokarmowego, niedokwaśność żołądka, niestrawność, owoc ostropestu, pełność w nadbrzuszu, sekrecja żółci, sok żołądkowy, trawienie tłuszczów, uzależnienie od alkoholu, właściwość hepatoprotekcyjna, wydzielanie soków trawiennych, zaburzenie trawienne, ziele dziurawca, ziele krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z kłączy galangi – Wskazania do stosowania
Olejek eteryczny z kłączy galangi (Alpinia officinarum) stanowi 5,57% mieszanki olejków eterycznych w preparacie Melisana Klosterfrau i wykazuje wielokierunkowe działanie terapeutyczne. Preparat jest wskazany w stanach psychosomatycznych, zwłaszcza u pacjentów z meteoropatią, gdzie łagodzi objawy takie jak dyskomfort, rozdrażnienie i zmiany nastroju. Wykazuje działanie rozkurczowe i wiatropędne w zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego, w tym w zespole jelita drażliwego i czynnościowej dyspepsji, redukując wzdęcia i bóle brzucha. Ponadto, preparat wspomaga leczenie objawów przeziębienia i grypy dzięki właściwościom rozgrzewającym i przeciwzapalnym, zmniejszając dreszcze, ból gardła i uczucie rozbicia. Miejscowo stosowany olejek działa przeciwbólowo i rozgrzewająco w nerwobólach oraz powysiłkowych bólach mięśni, poprawiając mikrokrążenie i redukując stan zapalny.
dysbioza jelitowa, dyspepsja czynnościowa, działanie przeciwskurczowe, działanie przeciwzapalne, działanie wiatropędne, infekcje górnych dróg oddechowych, meteoropatia, neuralgia, neuralgia międzyżebrowa, półpasiec, terapia przeciwwirusowa, wzdęcia, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia psychosomatyczne, zaburzenia trawienia, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Angelica – Wskazania do stosowania
Ekstrakt z korzenia arcydzięgla (Angelicae radicis extractum) stanowi kluczowy składnik preparatu Iberogast, stosowanego w terapii zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, zwłaszcza związanych z nieprawidłową motoryką. W produkcie występuje w stężeniu 10,0 ml na 100 ml, uzyskiwany poprzez ekstrakcję etanolem 30% (v/v) w stosunku 1:2,5-3,5. Iberogast jest wskazany w leczeniu dyspepsji czynnościowej oraz zespołu jelita nadwrażliwego (IBS), gdzie objawy kliniczne obejmują dolegliwości skurczowe jamy brzusznej, bóle brzucha, uczucie pełności, wzdęcia, nudności oraz zgagę. Preparat działa synergistycznie dzięki zawartości 9 ekstraktów roślinnych, co pozwala na kompleksowe oddziaływanie na motorykę i funkcje przewodu pokarmowego.
ból brzucha, diagnostyka różnicowa, dolegliwości skurczowe, dyspepsja czynnościowa, ekstrakt z korzenia arcydzięgla, ekstrakt z korzenia lukrecji, ekstrakt z kwiatu rumianku, ekstrakt z liścia melisy, ekstrakt z liścia mięty pieprzowej, ekstrakt z owocu kminku, ekstrakt z owocu ostropestu, ekstrakt z ziela glistnika, korzeń arcydzięgla, korzeń lukrecji, kwiat rumianku, liść melisy, liść mięty pieprzowej, nudności, owoc kminku, owoc ostropestu, płyn doustny, uczucie pełności, wzdęcia, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zespół jelita nadwrażliwego, zgaga, ziele glistnika - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Debretin 100 mg
Debretin, zawierający 100 mg trimebutyny maleinianu w formie tabletek powlekanych, jest wskazany do leczenia zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego, w tym zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz innych czynnościowych dysfunkcji przewodu pokarmowego. Preparat znajduje zastosowanie w terapii objawów takich jak bóle brzucha, stany skurczowe jelit, biegunki oraz zaparcia, które są charakterystyczne dla IBS oraz innych zaburzeń czynnościowych, takich jak czynnościowa dyspepsja, wzdęcia czy zaburzenia motoryki jelita grubego. Trimebutyna działa regulująco na motorykę przewodu pokarmowego, co umożliwia jej stosowanie zarówno w przypadkach nadmiernej, jak i osłabionej perystaltyki, niezależnie od dominującego objawu klinicznego.
biegunka, ból brzucha, dyspepsja czynnościowa, kolkowy ból brzucha, nadmierna perystaltyka, osłabiona perystaltyka, perystaltyka, przewlekły ból brzucha, stan skurczowy jelit, trimebutyna maleinian, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaparcie, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Liść melisy – Wskazania do stosowania
Liść melisy (Melissa officinalis L., folium) jest substancją czynną o szerokim spektrum działania, wykorzystywaną w leczeniu łagodnych zaburzeń żołądkowo-jelitowych, takich jak wzdęcia, dyspepsja czynnościowa (ból i pieczenie w nadbrzuszu, uczucie pełności, wczesne uczucie sytości, utrata apetytu, nadmierne odbijanie, zgaga) oraz zaburzenia czynności układu trawiennego na tle nerwowym. Preparaty zawierające liść melisy, takie jak Iberogast Balance (zawierający ok. 31% (V/V) etanolu), Melisana Klosterfrau Original oraz Nervomix Forte, wykazują również skuteczność w łagodzeniu objawów napięcia nerwowego, stanów psychosomatycznych, nadpobudliwości nerwowej oraz ułatwianiu zasypiania. Liść melisy jest stosowany także w terapii męczącego, suchego kaszlu (DexaCaps) oraz jako środek wspomagający w zmniejszaniu objawów przeziębienia, grypy, nerwobólów i bólów mięśni przy aplikacji miejscowej.
ból brzucha, ból mięśni powysiłkowy, ból nadbrzusza, drogi oddechowe, dyspepsja czynnościowa, liść melisy, medycyna ziołowa, nadpobudliwość nerwowa, napięcie emocjonalne, napięcie nerwowe, nerwoból, odbijanie, pieczenie nadbrzusza, przeziębienie i grypa, suchy kaszel, uczucie pełności poposiłkowe, utrata apetytu, wczesne uczucie sytości, wzdęcia, zaburzenia czynności jelit, zaburzenia czynności żołądka, zaburzenia zasypiania, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zgaga, złe samopoczucie - Leksykon substancji czynnych
Kwiat rumianku – Właściwości farmakodynamiczne
Kwiat rumianku (Matricaria recutita L., flos) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, istotne w terapii zaburzeń przewodu pokarmowego, zwłaszcza dyspepsji czynnościowej. Jego mechanizmy obejmują rozkurcz mięśni gładkich trzonu i dna żołądka, modulację receptorów muskarynowych i serotoninowych, a także ochronę błony śluzowej poprzez zwiększenie stężenia prostaglandyn i mucyn oraz obniżenie leukotrienów i hamowanie wydzielania soku żołądkowego. Dodatkowo, kwiat rumianku wykazuje działanie przeciwzapalne, hamując cytokiny prozapalne, zwiększając ekspresję cytokin przeciwzapalnych i wykazując właściwości przeciwutleniające. Wpływa także na układ nerwowy, tłumiąc sygnalizację neuronalną zewnętrznego unerwienia czuciowego przewodu pokarmowego, co przeciwdziała nadwrażliwości trzewnej, kluczowej w patogenezie dyspepsji czynnościowej. Ponadto, preparaty zawierające kwiat rumianku, takie jak Iberogast Balance (0,30 mL wyciągu płynnego na 1 mL preparatu), modulują mikrobiom jelitowy, zwiększając stężenie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, co może wspierać homeostazę jelitową.
benzokaina, cytokiny prozapalne, cytokiny przeciwzapalne, dolegliwości hemoroidalne, dyspepsja czynnościowa, działanie przeciwutleniające, działanie przeciwzapalne, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, kwiat rumianku, leukotrien, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, nadwrażliwość czuciowa, nadwrażliwość trzewna, percepcja bólu, prostaglandyna, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, sensytyzacja ośrodkowa, sok żołądkowy, właściwości farmakodynamiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Lamblioza – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w giardiozie jest generalnie dobre, z niską śmiertelnością, choć niemowlęta i niedożywione dzieci są bardziej narażone na powikłania, zwłaszcza odwodnienie. Około 50% zakażonych pozostaje bezobjawowych, a u pozostałych objawy są zwykle łagodne i samoograniczające się. Objawowa giardioza bez leczenia może trwać od 2 do 6 tygodni, a nawet dłużej, podczas gdy terapia metronidazolem zwykle przynosi poprawę w ciągu tygodnia. Jednak oporność na metronidazol jest istotnym problemem klinicznym – badania wskazują, że 24-40% pacjentów wymaga więcej niż jednego cyklu leczenia. Wzrost stężenia hemoglobiny u pacjentów z oporną giardiozą może stanowić potencjalny marker prognostyczny, wymagający dalszych badań.
biegunka, ból brzucha, dyspepsja czynnościowa, eradykacja zakażenia, Giardia duodenalis, Giardia intestinalis, giardioza, HIV, metronidazol, niedobór disacharydazy, niedobór odporności, niedożywienie, nietolerancja laktozy, odwodnienie, oporność na leki, pasożyt, przewlekłe zmęczenie, stężenie hemoglobiny, tłuszczowe stolce, wzdęcia, zaburzenie wchłaniania, zahamowanie wzrostu, zakażenie Giardia, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Iberogast –
Iberogast to wieloskładnikowy preparat ziołowy w formie płynu doustnego, stosowany głównie w leczeniu dyspepsji czynnościowej oraz zespołu jelita nadwrażliwego (IBS). Wskazania obejmują dolegliwości takie jak bóle brzucha o charakterze skurczowym, uczucie pełności poposiłkowej, wzdęcia, nudności oraz zgaga. Preparat działa poprzez synergistyczne działanie dziewięciu ekstraktów roślinnych, m.in. Iberis amara (15 ml/100 ml, działanie rozkurczowe), Angelica radix (10 ml/100 ml, wiatropędne), Matricariae flos (20 ml/100 ml, przeciwzapalne i rozkurczowe) oraz Menthae piperitae folium (5 ml/100 ml, rozkurczające i przeciwwymiotne). Iberogast jest szczególnie zalecany po wykluczeniu organicznych przyczyn dolegliwości, u pacjentów z dominującymi objawami motorycznymi przewodu pokarmowego oraz jako terapia wspomagająca w przypadku nieskuteczności standardowego leczenia farmakologicznego.
biegunka, ból brzucha, ból spastyczny, defekacja, diagnostyka różnicowa, dolegliwość skurczowa, dyspepsja czynnościowa, ekstrakt roślinny, mięsień gładki, motoryka przewodu pokarmowego, nudność, pieczenie w nadbrzuszu, ubiorek gorzki, uczucie pełności, wzdęcie, zaparcie, zespół jelita nadwrażliwego, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Korzeń lukrecji – Wskazania do stosowania
Korzeń lukrecji (Glycyrrhiza glabra L. i/lub G. inflata Bat. i/lub G. uralensis Fisch, radix) jest aktywnym składnikiem preparatu roślinnego Iberogast Balance, stosowanego w leczeniu dyspepsji czynnościowej u dorosłych. W produkcie występuje w formie wyciągu płynnego o stężeniu 0,10 mL na 1 mL preparatu, uzyskanego ekstrakcją w etanolu 30% (V/V) w stosunku 1:2,5-3,5. Iberogast Balance zawiera także inne ekstrakty roślinne: ziela ubiorka gorzkiego (0,15 mL/mL, etanol 50%), kwiatu rumianku (0,30 mL/mL, etanol 30%), owocu kminku (0,20 mL/mL, etanol 30%), liścia melisy (0,15 mL/mL, etanol 30%) oraz liścia mięty pieprzowej (0,10 mL/mL, etanol 30%). Preparat ma postać kropli doustnych, gdzie 1 mL odpowiada 20 kroplom, a całkowita zawartość etanolu wynosi około 31% (V/V).
ból nadbrzusza, Carum carvi, dolegliwość bólowa, dyspepsja czynnościowa, etanol 30%, Glycyrrhiza glabra, Iberis amara, korzeń lukrecji, krople doustne, kwiat rumianku, liść melisy, liść mięty pieprzowej, Matricaria recutita, Melissa officinalis, Mentha piperita, owoc kminku, pieczenie nadbrzusza, przewód pokarmowy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, uczucie pełności poposiłkowe, utrata apetytu, wczesna sytość, zgaga, ziele ubiorka gorzkiego - Leksykon substancji czynnych
Nalewka gorzka – Wskazania do stosowania
Nalewka gorzka (Amara tinctura) jest kluczowym składnikiem leku Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae), występującym w stężeniu 24,9 g na 100 g preparatu. Otrzymywana jest w proporcji 1:5 z etanolu 70% na bazie korzenia goryczki, liścia bobrka oraz owocni pomarańczy gorzkiej w proporcjach 60:60:50 części. Działa poprzez substancje goryczkowe stymulujące receptory smaku gorzkiego, co zwiększa wydzielanie soku żołądkowego i enzymów trawiennych, poprawiając trawienie i apetyt. Ponadto wykazuje łagodne działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Preparat jest wskazany u dorosłych w leczeniu dyspepsji, anoreksji oraz jako wsparcie w zespole jelita drażliwego z zaparciami, jednak nie jest zalecany u dzieci ze względu na zawartość etanolu (67-74% obj., 1460 mg w 2,5 ml).
anoreksja, chlorowodorek papaweryny, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, drogi żółciowe, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, enzym trawienny, hipochlorhydria, kamica żółciowa, korzeń goryczki, liść bobrka, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, nadkwaśność, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, owocnia pomarańczy gorzkiej, refluks żołądkowo-przełykowy, sok żołądkowy, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Nieżyt żołądka – Leczenie
Niestrawność (dyspepsja) to zespół objawów obejmujących dyskomfort lub ból w nadbrzuszu, często po posiłkach. Diagnostyka opiera się na wywiadzie i badaniu fizykalnym, a w razie potrzeby na badaniach dodatkowych w celu wykluczenia poważniejszych schorzeń. Leczenie farmakologiczne obejmuje stosowanie leków zobojętniających kwas solny (antacida), blokujących receptory H2 (np. cymetydyna, famotydyna) oraz inhibitorów pompy protonowej (IPP) takich jak omeprazol, esomeprazol czy lanzoprazol, które są najskuteczniejsze w leczeniu objawów GERD. W przypadku zakażenia Helicobacter pylori stosuje się terapię eradykacyjną z omeprazolem 20 mg, klarytromycyną 500 mg i amoksycyliną 1 g (lub metronidazolem 400 mg) dwa razy dziennie przez 7 dni. Leki prokinetyczne (np. metoklopramid, erytromycyna) są wskazane przy gastroparezie, a trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą być stosowane w dyspepsji czynnościowej. Kluczowe jest również wdrożenie zmian stylu życia, takich jak unikanie pokarmów tłustych, pikantnych, alkoholu, palenia tytoniu, jedzenie mniejszych posiłków oraz techniki redukcji stresu.
akupunktura, amoksycylina, antacida, antagoniści receptora H2, choroba refluksowa przełyku, cymetydyna, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, erytromycyna, esomeprazol, famotydyna, fundoplikacja, gastropareza, Helicobacter pylori, inhibitory pompy protonowej, klarytromycyna, kwas żołądkowy, lanzoprazol, leki prokinetyczne, metoklopramid, metronidazol, motoryka przełyku, omeprazol, przezustna bezincyzyjna fundoplikacja, refluks kwasowy, terapia poznawczo-behawioralna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Ostropest plamisty – Wskazania do stosowania
Ostropest plamisty (Silybum marianum L.) jest rośliną leczniczą, której głównym składnikiem aktywnym jest sylimaryna, standaryzowana na 58% zawartości sylibininy w wyciągu z owocu. Wyciąg ten, stosowany w dawce 7 mg na tabletkę w preparacie Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, charakteryzuje się stosunkiem surowiec:wyciąg 22-27:1 i jest ekstraktowany 95% acetonem. Sylimaryna wykazuje działanie żółciotwórcze, hepatoprotekcyjne, stabilizujące błony komórkowe hepatocytów oraz przeciwzapalne, co przekłada się na poprawę funkcji układu pokarmowego, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami trawienia, takimi jak uczucie pełności w żołądku, wzdęcia, niewystarczające wydzielanie żółci i soku żołądkowego.
aceton, dyspepsja czynnościowa, działanie hepatoprotekcyjne, działanie przeciwzapalne, działanie przeczyszczające, działanie rozkurczowe, działanie żółciotwórcze, glukofranguliny, kminek, kora kruszyny, korzeń mniszka, mięta pieprzowa, niedobór soku żołądkowego, ostropest plamisty, sok żołądkowy, sylimaryna, uczucie pełności w żołądku, wspomaganie trawienia, wyciąg z ostropestu, wzdęcia, zaburzenia trawienia, zaburzenia wydzielania żółci - Leksykon substancji czynnych
Wodorotlenek magnezu – Wskazania do stosowania
Wodorotlenek magnezu (Mg(OH)₂) jest skutecznym środkiem zobojętniającym kwas solny w żołądku, stosowanym w leczeniu objawowym zaburzeń górnego odcinka przewodu pokarmowego związanych z nadkwaśnością. Preparaty takie jak Maalox, zawierające 400 mg wodorotlenku magnezu na tabletkę lub 4,0 g w 100 ml zawiesiny, neutralizują kwas solny poprzez reakcję chemiczną prowadzącą do powstania chlorku magnezu i wody. Wskazania do stosowania obejmują nieżyt żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, niestrawność i zgagę, a także terapię wspomagającą w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Połączenie wodorotlenku magnezu z wodorotlenkiem glinu w preparacie Maalox zapewnia synergistyczne działanie, wydłużając i wzmacniając efekt zobojętniający.
antagoniści receptora H2, błona śluzowa żołądka, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, dolegliwości gastryczne, dysfagia, dyspepsja czynnościowa, Helicobacter pylori, inhibitory pompy protonowej, nadkwaśność, nadmierne wydzielanie kwasu solnego, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niestrawność, nieżyt żołądka, przepuklina rozworu przełykowego, przewód pokarmowy, refluks żołądkowo-przełykowy, refluks żołądkowy, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zgaga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Trikolon Forte 200 mg
Trimebutyna maleinian w dawce 200 mg, zawarta w preparacie Trikolon Forte, jest wskazana do leczenia objawowego zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, w tym zespołu jelita drażliwego (IBS). Lek działa normalizująco na motorykę jelit, co pozwala na złagodzenie typowych objawów IBS, takich jak nawracający ból brzucha, wzdęcia oraz zaburzenia rytmu wypróżnień. Ponadto, Trikolon Forte znajduje zastosowanie w leczeniu dyspepsji czynnościowej, bólów brzucha o charakterze czynnościowym, stanów skurczowych jelit oraz zaburzeń rytmu wypróżnień, w tym biegunek i zaparć czynnościowych. Preparat dostępny jest w postaci tabletek powlekanych o wymiarach 14×8 mm, zawierających 200 mg trimebutyny maleinianu oraz 135,6 mg laktozy jednowodnej i do 0,672 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy lub na diecie niskosodowej.
biegunka czynnościowa, ból brzucha, dieta niskosodowa, dysfunkcja motoryki jelit, dyspepsja czynnościowa, motoryka jelit, nietolerancja laktozy, stan skurczowy jelit, trimebutyna maleinian, układ trawienny, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu wypróżnień, zaparcie czynnościowe, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Debridat 100 mg
Debridat, zawierający 100 mg trimebutyny maleinianu w formie tabletek powlekanych, jest wskazany do leczenia objawowego zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego oraz dróg żółciowych. Lek wykazuje skuteczność w łagodzeniu dolegliwości takich jak wzdęcia, zaparcia, biegunki oraz dyskomfort w jamie brzusznej, które wynikają z nieprawidłowej motoryki jelit. Ponadto, Debridat jest stosowany w terapii bólu brzucha o różnym nasileniu, związanego z zespołem jelita drażliwego (IBS), czynnościową dyspepsją oraz zaburzeniami motoryki dróg żółciowych. Preparat jest przeznaczony dla pacjentów, u których wykluczono organiczne przyczyny dolegliwości, a objawy wskazują na zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego.
badania diagnostyczne, biegunka, ból brzucha, dolegliwość bólowa, dolegliwości jelitowe, drogi żółciowe, dysfagia, dyskomfort w jamie brzusznej, dyspepsja czynnościowa, laktoza jednowodna, motoryka przewodu pokarmowego, nietolerancja laktozy, perystaltyka jelit, substancja czynna, tabletka powlekana, trimebutyna maleinian, wzdęcia, zaburzenia czynnościowe, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia dróg żółciowych, zaburzenia motoryki, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaparcia, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Korzenie goryczki – Wskazania do stosowania
Korzenie goryczki (Gentiana lutea L.) stanowią istotny składnik nalewki gorzkiej (Amara tinctura), wykorzystywanej w preparacie Krople żołądkowe Amara, gdzie stanowią 25 ml na 100 ml produktu. Nalewka sporządzana jest z DER 1:3,5 przy użyciu 70% etanolu (V/V). Substancje gorzkie, głównie glikozydy goryczowe, pobudzają receptory smakowe, co prowadzi do zwiększenia wydzielania soków trawiennych oraz poprawy perystaltyki przewodu pokarmowego. Wskazania do stosowania obejmują anoreksję pierwotną i wtórną, dyspepsję czynnościową, wzdęcia oraz zaburzenia trawienia manifestujące się uczuciem ciężkości po posiłkach. Preparat jest szczególnie zalecany u osób starszych, rekonwalescentów oraz pacjentów z przewlekłymi zaburzeniami trawienia o charakterze czynnościowym.
Amara tinctura, anoreksja, Citrus aurantium, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, działanie spazmolityczne, Gentiana lutea, glikozyd goryczowy, Hyperici intractum, korzeń goryczki, Krople żołądkowe Amara, liść bobrka, Menthae piperitae tinctura, Menyathes trifoliata, nalewka gorzka, nalewka z korzenia kozłka, nalewka z mięty pieprzowej, owocnia pomarańczy gorzkiej, perystaltyka przewodu pokarmowego, preparat gastryczny, receptor smakowy, sok trawienny, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, Valerianae tinctura, wyciąg z ziela dziurawca, zaburzenie łaknienia, zaburzenie trawienia - Leksykon substancji czynnych
Dimetikon – Wskazania do stosowania
Dimetikon, substancja czynna o właściwościach przeciwpieniących, działa poprzez obniżenie napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazów w przewodzie pokarmowym, co prowadzi do ich rozpadu i ułatwia eliminację gazów. Wskazania do stosowania dimetikonu obejmują leczenie wzdęć oraz nadmiernej ilości gazów jelitowych, a także przygotowanie pacjentów do badań diagnostycznych takich jak badania rentgenowskie i ultrasonograficzne jamy brzusznej, gdzie obecność gazów może utrudniać prawidłową wizualizację. Preparaty zawierające dimetikon dostępne są w różnych formach i dawkach, np. Esputicon w kapsułkach miękkich (50 mg i 200 mg) oraz kroplach doustnych (980 mg/g, około 20 mg/kropla), co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta.
aerofagia, antybiotykoterapia, badanie diagnostyczne, badanie ultrasonograficzne, dieta bogatoresztkowa, dimetikon, dyspepsja czynnościowa, endoskopia przewodu pokarmowego, gazy jelitowe, kolka niemowlęca, lek przeciwwzdęciowy, loperamid, ostra biegunka, podrażnienie jelita, skurcz jelita, wzdęcia, zespół jelita drażliwego