fundoplikacja
Fundoplikacja to zabieg chirurgiczny stosowany w leczeniu choroby refluksowej przełyku (GERD), polegający na operacyjnym utworzeniu mankietu wokół dolnego odcinka przełyku z dna żołądka. Procedura ta ma na celu wzmocnienie dolnego zwieracza przełyku, zapobiegając cofaniu się treści żołądkowej do przełyku.
Najczęściej stosowaną techniką jest fundoplikacja sposobem Nissena, polegająca na całkowitym opasaniu przełyku (360°) fałdem utworzonym z dna żołądka. Inne warianty to fundoplikacja częściowa metodą Toupeta (270°) czy Dora (180-200°), które mogą być preferowane u pacjentów z zaburzeniami motoryki przełyku.
Współcześnie zabieg wykonuje się najczęściej techniką laparoskopową, co znacząco zmniejsza uraz operacyjny, skraca czas hospitalizacji i rekonwalescencji. Wskazaniami do fundoplikacji są ciężka postać GERD oporna na leczenie farmakologiczne, powikłania refluksu (zwężenie przełyku, przełyk Barretta) oraz objawy pozaprzełykowe refluksu nieodpowiadające na leczenie zachowawcze.
Skuteczność zabiegu w kontroli objawów refluksu jest wysoka (80-90% w obserwacji długoterminowej), jednak mogą wystąpić powikłania takie jak dysfagia, zespół niezdolności do odbijania, wzdęcia czy nawrót objawów refluksu wskutek migracji mankietu. Kluczowa dla sukcesu terapeutycznego jest właściwa kwalifikacja pacjentów oraz doświadczenie zespołu chirurgicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Achalazja – Leczenie
Achalazja to rzadkie zaburzenie motoryki przełyku, charakteryzujące się brakiem perystaltyki i nieprawidłowym rozkurczem dolnego zwieracza przełyku (LES). Leczenie koncentruje się na zmniejszeniu oporu LES, aby ułatwić pasaż pokarmu do żołądka. Dostępne metody terapeutyczne obejmują niechirurgiczne techniki, takie jak pneumatyczna dylatacja balonowa (skuteczność 60-90%, ryzyko perforacji ~5%, częstość refluksu ~30%), iniekcje toksyny botulinowej (efekt do 6 miesięcy, stosowane u pacjentów z przeciwwskazaniami do innych metod) oraz farmakoterapię (nitrogliceryna, nifedypina, ograniczona skuteczność ~10%). Metody chirurgiczne, takie jak laparoskopowa miotomia Hellera z fundoplikacją (skuteczność 85-95%, refluks ~20%) oraz przezustna endoskopowa miotomia przełyku (POEM) (skuteczność do 90%, wyższe ryzyko GERD), oferują trwalsze efekty, szczególnie u pacjentów z achalazją typu III według Klasyfikacji Chicago. Wybór terapii zależy od typu achalazji, wieku, stanu zdrowia i dostępności procedur.
achalazja typu I, achalazja typu III, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, ezofagektomia, fundoplikacja, inhibitor pompy protonowej, klasyfikacja Chicago, laparoskopowa miotomia Hellera, megaprzełyk, miotomia Hellera, motoryka przełyku, niedożywienie, nifedypina, nitrogliceryna, omeprazol, perforacja przełyku, perystaltyka przełyku, pneumatyczna dylatacja, rak przełyku, refluks żołądkowo-przełykowy, toksyna botulinowa, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina przeponowa – Zapobieganie i profilaktyka
Przepuklina przeponowa charakteryzuje się przemieszczeniem części żołądka do klatki piersiowej przez rozwór przełykowy, co może prowadzić do refluksu żołądkowo-przełykowego i zgagi. Profilaktyka opiera się na modyfikacji czynników ryzyka, takich jak otyłość (redukcja masy ciała o 5-10%), palenie tytoniu (wpływ nikotyny na osłabienie dolnego zwieracza przełyku), unikanie aktywności zwiększających ciśnienie wewnątrzbrzuszne oraz odpowiedniej diecie bogatej w błonnik i eliminacji produktów nasilających refluks (kwaśne owoce, kofeina, alkohol, tłuste potrawy). Zaleca się także podniesienie głowy łóżka o 15-20 cm, utrzymanie prawidłowej postawy ciała oraz unikanie ciasnych ubrań zwiększających ciśnienie na jamę brzuszną. Ćwiczenia wzmacniające przeponę i mięśnie brzucha, a także techniki relaksacyjne, mogą dodatkowo łagodzić objawy i zapobiegać nawrotom.
ból w klatce piersiowej, chirurgia robotyczna, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, endoskop, fundoplikacja, kwas żołądkowy, laparoskopia, naprawa przepukliny, przepona, przepuklina okołoprzełykowa, przepuklina przeponowa, przepuklina rozworu przełykowego, przewlekła niedokrwistość, refluks, refluks żołądkowo-przełykowy, rozwór przełykowy, skręcenie żołądka, system LINX, terapia zastępcza nikotyną, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Nieżyt żołądka – Leczenie
Niestrawność (dyspepsja) to zespół objawów obejmujących dyskomfort lub ból w nadbrzuszu, często po posiłkach. Diagnostyka opiera się na wywiadzie i badaniu fizykalnym, a w razie potrzeby na badaniach dodatkowych w celu wykluczenia poważniejszych schorzeń. Leczenie farmakologiczne obejmuje stosowanie leków zobojętniających kwas solny (antacida), blokujących receptory H2 (np. cymetydyna, famotydyna) oraz inhibitorów pompy protonowej (IPP) takich jak omeprazol, esomeprazol czy lanzoprazol, które są najskuteczniejsze w leczeniu objawów GERD. W przypadku zakażenia Helicobacter pylori stosuje się terapię eradykacyjną z omeprazolem 20 mg, klarytromycyną 500 mg i amoksycyliną 1 g (lub metronidazolem 400 mg) dwa razy dziennie przez 7 dni. Leki prokinetyczne (np. metoklopramid, erytromycyna) są wskazane przy gastroparezie, a trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą być stosowane w dyspepsji czynnościowej. Kluczowe jest również wdrożenie zmian stylu życia, takich jak unikanie pokarmów tłustych, pikantnych, alkoholu, palenia tytoniu, jedzenie mniejszych posiłków oraz techniki redukcji stresu.
akupunktura, amoksycylina, antacida, antagoniści receptora H2, choroba refluksowa przełyku, cymetydyna, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, erytromycyna, esomeprazol, famotydyna, fundoplikacja, gastropareza, Helicobacter pylori, inhibitory pompy protonowej, klarytromycyna, kwas żołądkowy, lanzoprazol, leki prokinetyczne, metoklopramid, metronidazol, motoryka przełyku, omeprazol, przezustna bezincyzyjna fundoplikacja, refluks kwasowy, terapia poznawczo-behawioralna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Achalazja – Patofizjologia i mechanizm
Achalazja jest pierwotnym zaburzeniem motoryki przełyku, charakteryzującym się selektywną utratą neuronów hamujących w splocie mięśniowym dystalnej części przełyku i dolnego zwieracza przełyku (LES), co prowadzi do braku relaksacji LES i zaburzeń perystaltyki. Patofizjologia obejmuje utratę neuronów nitrergicznych i VIP-ergicznych, skutkującą przewagą pobudzających neuroprzekaźników, takich jak acetylocholina, co powoduje skurcze o wysokiej amplitudzie (średnia 40 mmHg w achalazji wigotnej) i późniejszą degenerację neuronów cholinergicznych z rozwojem achalazji klasycznej. Etiologia jest wieloczynnikowa, z udziałem mechanizmów autoimmunologicznych (związanych z wariantami HLA-DQ i obecnością autoprzeciwciał), infekcji wirusowych (np. HSV-1) oraz predyspozycji genetycznych. W patogenezie istotną rolę odgrywa zapalenie z udziałem cytotoksycznych limfocytów T CD3/CD8+, eozynofilów i komórek tucznych, prowadzące do zwłóknienia nerwów i dysfunkcji motorycznej przełyku.
acetylocholina, achalazja typu I, achalazja typu III, choroba autoimmunologiczna, choroba Chagasa, choroba Parkinsona, ciała Lewy’ego, cytokiny zapalne, dolny zwieracz przełyku, dylatacja pneumatyczna, dysfunkcja przełyku, eozynofile, fundoplikacja, infekcja wirusowa, klasyfikacja Chicago, komórki tuczne, lek antycholinergiczny, manometria przełyku, manometria wysokiej rozdzielczości, miotomia Hellera, neurony hamujące, przezustna miotomia endoskopowa, sarkoidoza, splot mięśniowy, substancja P, tlenek azotu, toksyna botulinowa, trypanosoma cruzi, wazoaktywny peptyd jelitowy, zespół Allgrove’a - Leksykon chorób i schorzeń
Refluks u niemowląt – Zapobieganie i profilaktyka
Refluks żołądkowo-przełykowy (GER) u niemowląt jest powszechnym zjawiskiem wynikającym z niedojrzałości dolnego zwieracza przełyku i specyfiki anatomicznej układu pokarmowego. U większości dzieci refluks ma charakter fizjologiczny i ustępuje samoistnie do 12-18 miesiąca życia, nie wymagając leczenia farmakologicznego. Kluczowe w profilaktyce są odpowiednie techniki karmienia, takie jak karmienie w pozycji pionowej lub półsiedzącej, utrzymanie dziecka w pozycji pionowej przez 20-30 minut po karmieniu, unikanie przekarmiania oraz częste odbijanie (po każdej 1-2 uncjach mleka modyfikowanego lub po karmieniu z każdej piersi). Karmienie piersią zmniejsza ryzyko refluksu dzięki łatwiejszemu trawieniu mleka matki. W przypadku nasilonych objawów można rozważyć zagęszczanie pokarmu (np. dodanie 1 łyżeczki kleiku ryżowego na uncję mleka modyfikowanego) po konsultacji z lekarzem. Należy również uwzględnić możliwość alergii na białko mleka krowiego, co wymaga modyfikacji diety matki lub zastosowania hydrolizatów białkowych u niemowląt karmionych sztucznie.
alergia na białko mleka krowiego, blokery receptora H2, choroba refluksowa przełyku, cofanie treści żołądkowej, dolny zwieracz przełyku, fundoplikacja, inhibitory pompy protonowej, kleik ryżowy, krwiste wymioty, lek prokinetyczny, mleko matki, nawracające zapalenie płuc, przewlekły kaszel, refluks żołądkowo-przełykowy, świszczący oddech, trudności z karmieniem, zagęszczanie pokarmu, zapalenie przełyku, zespół nagłej śmierci niemowląt - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół retta – Leczenie
Zespół Retta to rzadkie, genetyczne zaburzenie neurorozwojowe, występujące niemal wyłącznie u dziewczynek i kobiet, charakteryzujące się postępującą utratą funkcji motorycznych i komunikacyjnych. W marcu 2023 roku FDA zatwierdziła pierwszy lek specyficznie ukierunkowany na leczenie objawów zespołu Retta – DAYBUE (trofinetide), syntetyczny analog N-końcowego tripeptydu IGF-1. Trofinetide działa poprzez zmniejszanie neurozapalnych procesów, hamowanie nadmiernej aktywności komórek oraz zwiększanie poziomu endogennego IGF-1. W badaniu klinicznym LAVENDER wykazano istotną poprawę funkcji społecznych, motorycznych i oddechowych po 12 tygodniach terapii. Leczenie zespołu Retta wymaga multidyscyplinarnego podejścia, obejmującego farmakoterapię objawową (leki przeciwpadaczkowe, przeciwrefluksowe, na sztywność mięśniową, nasenne, przeciwlękowe), fizjoterapię, terapię zajęciową, logopedyczną oraz wsparcie żywieniowe (dieta wysokotłuszczowa, ketogeniczna, suplementacja wapnia i witaminy D).
bromokryptyna, chromosom X, dieta ketogeniczna, fundoplikacja, gastrostomia, gen MECP2, hipoterapia, hydroterapia, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina, leczenie objawowe, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwrefluksowy, melatonina, metoklopramid, napad padaczkowy, napięcie mięśniowe, orteza stawu skokowego, refluks żołądkowo-przełykowy, skolioza, sonda nosowo-żołądkowa, stan zapalny mózgu, stymulacja nerwu błędnego, suplementacja wapnia, sztywność mięśniowa, terapia genowa, topiramat, trofinetide, witamina D, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie snu, zespół Retta - Leksykon chorób i schorzeń
Atrezja przełyku i przetoka tchawiczo-przełykowa – Leczenie
Przetoka tchawiczo-przełykowa (TOF) oraz atrezja przełyku (OA) to wrodzone wady wymagające pilnej interwencji chirurgicznej, z przeżywalnością przekraczającą 90% w wyspecjalizowanych ośrodkach. Wstępne postępowanie obejmuje stabilizację stanu dziecka, zapobieganie aspiracji (pozycja z uniesioną głową 30-60°, całkowite wstrzymanie karmienia doustnego, odsysanie śliny sondą Replogle), dożylną podaż płynów oraz profilaktyczną antybiotykoterapię. Diagnostyka obrazowa (RTG klatki piersiowej i jamy brzusznej) oraz tracheobronchoskopia pozwalają na dokładną ocenę anatomii wady. Operacja, zwykle wykonywana w ciągu 24-48 godzin życia, polega na zamknięciu przetoki i zespoleniu przełyku, z wyborem techniki (torakotomia lub torakoskopia) dostosowanym do typu wady i stanu pacjenta. W przypadku long-gap OA stosuje się metody wydłużania przełyku (proces Fokera, trakcja) lub zastąpienie przełyku. Pooperacyjna opieka intensywna obejmuje wentylację mechaniczną, drenaż klatki piersiowej, żywienie pozajelitowe, antybiotykoterapię i leki hamujące wydzielanie kwasu żołądkowego.
antagonista receptora H2, antybiotykoterapia profilaktyczna, aspiracja treści pokarmowej, atrezja przełyku, badanie echokardiograficzne, badanie endoskopowe, chirurgia wspomagana robotem, diagnostyka obrazowa, dylatacja balonowa, fundoplikacja, funkcja płuc, gastroenterolog, GERD, inhibitor pompy protonowej, intensywna terapia noworodka, inżynieria tkankowa, klej tkankowy, leczenie endoskopowe, lek hamujący wydzielanie kwasu żołądkowego, lek prokinetyczny, przetoka tchawiczo-przełykowa, refluks żołądkowo-przełykowy, sonda nosowo-żołądkowa, sonda Replogle, stent przełykowy, torakoskopia, tracheomalacja, wada serca, wentylacja mechaniczna, zaburzenie motoryki przełyku, zapalenie płuc, żywienie pozajelitowe