zespół Zollingera-Ellisona

Zespół Zollingera-Ellisona (ZES) to rzadkie schorzenie charakteryzujące się występowaniem gastrinoma – nowotworu wydzielającego gastrynę, co prowadzi do nadmiernej produkcji kwasu żołądkowego. Większość gastrinoma (około 60-90%) zlokalizowana jest w tzw. trójkącie gastrinoma obejmującym głowę trzustki, dwunastnicę i okolice więzadła wątrobowo-dwunastniczego.

Nadmierna sekrecja kwasu żołądkowego powoduje nawracające owrzodzenia w górnym odcinku przewodu pokarmowego, często mnogie i oporne na standardowe leczenie. Pacjenci cierpią również na biegunkę, która może być pierwszym objawem choroby. ZES może występować sporadycznie lub jako składowa zespołu mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 1 (MEN-1) w około 20-30% przypadków.

Diagnostyka zespołu Zollingera-Ellisona obejmuje oznaczenie stężenia gastryny na czczo, test sekretynowy, badania obrazowe (TK, MRI, endoskopowa ultrasonografia, scyntygrafia receptorów somatostatynowych) oraz badania endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego. Leczenie opiera się na kontroli hipersekrecji kwasu za pomocą inhibitorów pompy protonowej oraz leczeniu operacyjnym guza pierwotnego, jeśli jest to możliwe.

Rokowanie w ZES zależy od stopnia zaawansowania nowotworu w momencie rozpoznania, obecności przerzutów oraz skuteczności kontroli wydzielania kwasu żołądkowego. Pięcioletnie przeżycie w przypadkach bez przerzutów do wątroby sięga 90-100%, natomiast przy obecności przerzutów spada do około 20-40%.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl