zespół Mendelsona

Zespół Mendelsona, znany również jako zespół zachłyśnięcia kwaśną treścią żołądkową, jest poważnym powikłaniem anestezjologicznym wywołanym aspiracją kwaśnej treści żołądkowej do dróg oddechowych. Został po raz pierwszy opisany przez Curtisa Mendelsona w 1946 roku i stanowi jedną z najpoważniejszych komplikacji związanych z sedacją i znieczuleniem ogólnym.

Mechanizm patofizjologiczny zespołu Mendelsona polega na chemicznym zapaleniu płuc wywołanym przez kwaśną treść żołądkową (pH < 2,5) aspirowaną do drzewa oskrzelowego. Prowadzi to do uszkodzenia nabłonka oddechowego, obrzęku płuc, skurczu oskrzeli, zaburzeń wentylacji i perfuzji oraz ostrego zespołu niewydolności oddechowej (ARDS). Klinicznie manifestuje się nagłym pogorszeniem funkcji oddechowej, dusznością, sinicą, tachykardią i hipoksemią.

Najważniejszymi czynnikami ryzyka zespołu Mendelsona są: ciąża, otyłość, choroby przełyku (refluks żołądkowo-przełykowy, przepuklina rozworu przełykowego), cukrzyca z gastroparezą, opóźnione opróżnianie żołądka oraz zabiegi w trybie pilnym. Profilaktyka obejmuje głodówkę przedoperacyjną, farmakologiczną redukcję objętości i kwasowości treści żołądkowej oraz właściwe techniki intubacji z uciskiem na chrząstkę pierścieniowatą (manewr Sellicka).

Leczenie zespołu Mendelsona jest głównie objawowe i obejmuje utrzymanie drożności dróg oddechowych, tlenoterapię, wentylację mechaniczną w ciężkich przypadkach oraz leczenie wtórnych powikłań infekcyjnych. Stosowanie kortykosteroidów i antybiotyków pozostaje kontrowersyjne i powinno być rozważane indywidualnie. Śmiertelność w pełnoobjawowym zespole Mendelsona może sięgać 30-70%, co podkreśla wagę odpowiednich działań profilaktycznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl