leki-Z
Terminem „leki-Z” określa się grupę leków nasennych o charakterystycznej budowie chemicznej, które zawierają w swojej nazwie literę Z. Do tej grupy należą zolpidem, zopiklon i zaleplon. Są to niebenzodiazepinowe środki nasenne i uspokajające, które działają selektywnie na receptory GABA-ergiczne.
Leki-Z wykazują podobne działanie farmakologiczne do benzodiazepin, ale z większą selektywnością wobec podjednostek receptora GABA-A, co przekłada się na mniejszą liczbę działań niepożądanych. Charakteryzują się szybkim początkiem działania i krótkim okresem półtrwania, co czyni je skutecznymi w leczeniu bezsenności, szczególnie w zaburzeniach zasypiania, przy jednoczesnym ograniczeniu efektów rezydualnych następnego dnia.
W praktyce klinicznej leki-Z stosowane są zwykle krótkoterminowo (do 4 tygodni) ze względu na ryzyko rozwoju tolerancji i uzależnienia. Mogą powodować działania niepożądane, takie jak zaburzenia pamięci, zawroty głowy, halucynacje i złożone zachowania podczas snu (np. lunatykowanie, prowadzenie pojazdów we śnie). Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych, pacjentów z chorobami wątroby oraz przy równoczesnym stosowaniu innych leków działających depresyjnie na OUN.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Melabiorytm B6 3 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Melabiorytm B6 zawiera melatoninę (3 mg) oraz pirydoksynę (10 mg) i wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Melatonina podlega metabolizmowi głównie przez izoenzymy CYP1A2 i CYP2C19, co powoduje, że inhibitory tych enzymów (np. fluwoksamina, 5- lub 8-metoksypsoralen, cymetydyna, estrogeny, leki metabolizowane przez CYP2C19 jak cytalopram, omeprazol, lanzoprazol oraz chinolony) mogą zwiększać jej stężenie w osoczu, natomiast induktory CYP1A2 (karbamazepina, ryfampicyna) oraz palenie tytoniu mogą je obniżać. Melatonina nasila działanie uspokajające leków psychotropowych, zwłaszcza pochodnych benzodiazepiny oraz leków-Z (zaleplon, zolpidem, zopiklon), a także może potęgować sedację przy jednoczesnym stosowaniu tiorydazyny i imipraminy. Pirydoksyna (witamina B6) w dawce 10 mg może znosić działanie przeciwparkinsonowe lewodopy (nie dotyczy połączenia karbidopa-lewodopa) oraz obniżać stężenie fenytoiny, co wymaga monitorowania jej poziomu w surowicy. Spożywanie alkoholu podczas terapii Melabiorytmem B6 jest przeciwwskazane ze względu na osłabienie działania nasennego i ryzyko nasilenia działań niepożądanych.
chinolon, cymetydyna, cytalopram, cytochrom P450, działanie nasenne, działanie przeciwpadaczkowe, działanie przeciwparkinsonowe, działanie sedatywne, endogenna melatonina, estrogen, fenytoina, fluwoksamina, funkcje motoryczne, funkcje poznawcze, hormonalna terapia zastępcza, imipramina, inhibitor prostaglandyn, inhibitory enzymatyczne, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2C19, karbamazepina, karbidopa, lanzoprazol, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek psychotropowy, leki-Z, lewodopa, melatonina, metoksypsoralen, N-acetyloserotonina, omeprazol, pirydoksyna, pochodna benzodiazepiny, receptor adrenergiczny, receptor opioidowy, ryfampicyna, środek antykoncepcyjny, tiorydazyna, tryptofan, witamina B6